2016 jyl Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyq uranymen ulaǵatty isterge jol siltep, 1 qańtardan bastap «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam» Ult Josparyn oryndaýdyń praktıkalyq kezeńi bastaldy. Kemel keleshekke baǵyt bolǵan Elbasymyzdyń Ult Jospary Qazaqstannyń búgini men bolashaǵy úshin mańyzdy tapsyrmalardy qamtıtyn Joldaýlardyń negizgi tetikterin iske asyratyn ǵalamdyq joba.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan aǵamyzdyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasyn oqı otyryp, men ózimniń baqytty elde turyp jatqanymdy barynsha túsinip, bizge osyndaı suńǵyla saıasatkerdi syılaǵan Jaratqanǵa myń da bir taǵzym etip, alǵys aıtamyn.
Qanshama máseleler qamtylǵan, qanshalyqty tereńnen qozǵalyp, túsinikti jazylǵan ǵalamat mańyzdy jobalar álem prezıdentteri men iri saıasatkerlerdiń qol jetpeıtin ańsaǵan armany der edim. Biz – armany asqaq elmiz. Biz – básekege qabiletti ultpyz. Bizdiń elde ult pen ulystar jáne kóptegen etnostar bolǵanymen, maqsatymyz ortaq, muratymyz – bir. Ol eli baqytty, jeri gúldengen qasıetti Otanymyz Qazaqstandy – Máńgilik El etý! Elbasymyzdyń sózimen aıtar bolsaq: «Biz táýelsiz Qazaqstandy Uly Dala eli retinde jańadan qalyptastyra aldyq. Endi osy baǵytymyzǵa kúsh-qýat berip, elimizdi álemdegi eń ozyq 30 memlekettiń birine aınaldyrý turǵysynda uly muratty iske asyrýǵa batyl qadam jasap kele jatyrmyz. Sol uly muratty is júzine asyratyn uly Ult Josparymyz da bar. Bul jospar barlyq jańǵyrtýlarǵa, jańarýlarǵa serpin beretin jospar. Eger biz birlik pen tatýlyǵymyzdy biriktirip qımyl jasasaq, Qazaqstan halqynyń almaıtyn qamaly, aspaıtyn asýy joq dep oılaımyn».
Belgili bir maqsatqa qol jetkizý úshin, eń aldymen, ózińnen bastaýyń kerek. О́ziń úshin, otbasyń, eliń úshin qyzmet jasasań, sonda ǵana árbir azamat ózine ne kerektigin túsinip, qadirin biledi. Sol kezde ǵana biz damyǵan memlekettermen birge, qatar turyp teńese alamyz. Ekonomıkamyzdy ǵana emes, endi memleketimizdi, qoǵamdyq ortany jańǵyrtý ıdeıalaryn qolǵa alýǵa tıispiz. Patrıottyq sezimi kúshti, ana tilin qurmetteıtin, rýhanı baı el qaı zamanda da baqýat turǵan. Sondyqtan da, kúndelikti ómirde ne bolyp jatqanynan habardar bolyp, el taǵdyry men ult bolashaǵy úshin jasalynyp jatqan ıgi sharalarǵa neǵurlym belsendi aralasatyn bolsaq, aldymyzdaǵy barlyq kedergilerdi, ekonomıkalyq daǵdarystardy soǵurlym tezdetip jeńe alamyz. Al qıyndyq ataýlyny jeńýdiń bir ǵana joly bar. Dana halqymyzdyń qadir tutqan qasıetti sózderimen – «Kóppen kórgen uly toı» dep izgi bastamalardyń uıytqysy bolyp, yntymaq pen birligimizdi bekitip, keńdik pen kemeńgerlikte, sabyrlyq pen iskerlikti kórsetip, bir-birimizge qaraılasatyn, aǵaıyndyqty kórsetetin, tanytatyn kún týdy.
Ult Josparyn júzege asyrý úshin memlekettik emes sektordyń jumysyn meılinshe jandandyrýymyz kerek. Sebebi, elimizde reformalardy júzege asyrý tek memlekettik organdarǵa ǵana júktelgen mindet emes. Bul týraly Elbasymyz ylǵı da aıtyp keledi.
Azamattyq aýyzbirlik aýadaı qajet bolyp otyrǵan kezde azamattyq qoǵamdy odan ári damytý qazirgi reformanyń bir baǵyty. Jalpy, azamattyq qoǵamdy qalyptastyrý oraıynda bizde burynnan kele jatqan Qazaqstan halqy Assambleıasy arnaıy jospar qabyldap, etnomádenı birlestikter qoǵamdyq jumystarǵa úzdiksiz aralasyp keledi.
Búgingi reformada memlekettik emes sektordy jergilikti basqarý organdarymen belsendi yntymaqtastyrý josparlanǵan. Osy tapsyrmalar tıisinshe mindetti túrde oryndalýy qajet. Álemdi silkiniske salǵan tabıǵı apattarǵa, ekstremıstik áreketter men ekonomıkalyq daǵdarystar jáne saıası-áskerı qaqtyǵystar sııaqty syrtqy jaǵymsyz faktorlardyń da keri áseri az bolmaı tur. Soǵan qaramastan, der kezinde jedel is-qımyldarymyz ben ekonomıkalyq-áleýmettik qorǵaný sharalaryn qoldanyp, udaıy alǵa basyp kelemiz. Elbasy atap kórsetkendeı, eń basty qundylyǵymyz, táýelsizdigimizdiń tiregi – el birligin kózdiń qarashyǵyndaı saqtaı bilýimiz kerek. «Tórtinshi reformanyń biregeılik pen birlik degen baǵyttaryn qalyptastyrý úshin
eki negizgi tetik qalyptasqan. Onyń birinshisi – Qazaqstan halqy Assambleıasy ınstıtýty. Ekinshisi – barsha qazaqstandyqtardyń alpys eki tamyryna qan teýip, rýhyn kóteretin qazaq halqynyń dana halyq ekenin álemge pash etetin, júregimizge jyly, qonymdy da jaqyn bolǵan jańa ıdeıa ol – Máńgilik El, jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasy» dedi Elbasymyz.
Memleketimizdi, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin qaǵıdatty jańa quqyqtyq orta qalyptastyratyn 59 zań kúshine enip, qyzmet atqarýda. Reforma memlekettik qyzmettegi júıeni ózgertedi. Bul óte qajet. Joǵary oqý oryndaryn bitire sala birden basshylyq qyzmetke ornalasa qalatyn dókeılerdiń qaýqarsyz balalarynyń sany azaıady.
Osy turǵydan «100 naqty qadam» Ult Josparyn júzege asyrý arqyly jańa belesterdi baǵyndyryp, sheberliktiń shyńyna jete bilsek, ómir sapasyn jaqsartamyz. Erinbeı eńbek etsek, talmaı ǵylym izdep, jalyqpaı tehnıkany meńgersek, turmysymyz jaqsy, abyroıymyz asqaq bolady. Memleketimizdiń táýelsizdigin, qýattylyǵy men turaqtylyǵyn, qaýipsizdigi men berekesin, sáýletti de dáýletti turmysyn gúldendire alamyz. Ǵasyrlar qoınaýynda ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń táýelsizdigi asyl arman bolyp kelse, ol qazir birte-birte oryndalyp keledi.
Álemniń uly oıshyldarynyń biri Volter «Memleketti qurý úshin bir ǵana uly tulǵa jetkilikti» degen eken. Kóregendiligi men danalyǵynda shek joq, alystan kózdeıtin alǵyr, asa kórnekti reformator, belgili strateg, talaby bıik, talǵamy zor, jasampaz tulǵa, Qazaqstan halyqtar dostyǵynyń sımvoly bolǵan, Elbasy Nursultan Nazarbaev jańa ıdeıalarmen aldyn ala durys josparlar jáne baǵdarlamalyq usynystar jasaýda jahannyń iri tanymal saıasatkeri, álemniń qaıtalanbas zaman tulǵasy ekenin aıtqym keledi. Ol – ortaq Otanymyz, týǵan topyraǵymyz, qasıetti mekenimiz máńgilik Qazaq elin dáýletti, órkenıetti elder qataryna qosqan kóshbasshy ǵana emes, sonymen birge, ár azamattyń baqýatty, alańsyz ómir súrýine jaǵdaı jasaǵan uly tulǵa.
El keleshegin áriden oılaıtyn Elbasymyzdyń kemel saıasatynyń arqasynda, búginde ult pen ulystardyń birlik-yntymaǵynyń uıytqysy bolǵan mártebeli qazaq halqynyń iltıpattyǵy men keńdiginiń arqasynda búginde kópultty memleketimizde yntymaqtyń oshaǵy jaǵylyp, turaqtylyqtyń týy tigildi. Osyndaı elimizde barsha qazaqstandyqtardy bir maqsatqa jumyldyryp, bizdiń ortaq armanymyz Uly Dala elin teńdesi joq birliktiń arqasynda jasampaz uly istermen bıik belesterge kótere alatynymyzǵa men kámil senemin. Sebebi, bizdiń tiregimiz – Táýelsizdik, tilegimiz – Turaqtylyq, bilegimiz – Birlik.
Bolmys-bitiminde áleýmet súısinetin qasıetteri mol mártebeli qazaq halqynyń daryndylar men danalardy, danyshpandar men ulylardy, Nursultandaı kósemderdi týǵyzǵan jomart qazaq halqynyń aqyl-oı bilimine, orasan zor qabiletine senemin. Bar áleýetin áli almaǵan, bolashaqta alatyn qazaq halqynyń Máńgilik El aıasynda áli talaı asýlardy asyp, talaı belesterdi baǵyndyratyn parasaty men talantyna, qaısar rýhyna senemin.
Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda Máńgilik Elge bastaıtyn abyroıly da mártebeli joldyń irgesin qalap, halqymyzdyń asqaq armany men bıik murattaryna jol bastady. Memleketimiz abyroıly jeńisterge jetip, órkenıetti, dáýletti el qatarynda bolyp, álem sahnasynda ulttyq memleket retinde saltanat quratynyna senemin. Saltanatymyz qashanda baıandy bolsyn, máńgilik bolsyn, ardaqty Qazaq eli, qurmetti ázız halqym!
Qazaqbaı QASIMOV,
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor.
ALMATY.
2016 jyl Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyq uranymen ulaǵatty isterge jol siltep, 1 qańtardan bastap «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam» Ult Josparyn oryndaýdyń praktıkalyq kezeńi bastaldy. Kemel keleshekke baǵyt bolǵan Elbasymyzdyń Ult Jospary Qazaqstannyń búgini men bolashaǵy úshin mańyzdy tapsyrmalardy qamtıtyn Joldaýlardyń negizgi tetikterin iske asyratyn ǵalamdyq joba.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan aǵamyzdyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasyn oqı otyryp, men ózimniń baqytty elde turyp jatqanymdy barynsha túsinip, bizge osyndaı suńǵyla saıasatkerdi syılaǵan Jaratqanǵa myń da bir taǵzym etip, alǵys aıtamyn.
Qanshama máseleler qamtylǵan, qanshalyqty tereńnen qozǵalyp, túsinikti jazylǵan ǵalamat mańyzdy jobalar álem prezıdentteri men iri saıasatkerlerdiń qol jetpeıtin ańsaǵan armany der edim. Biz – armany asqaq elmiz. Biz – básekege qabiletti ultpyz. Bizdiń elde ult pen ulystar jáne kóptegen etnostar bolǵanymen, maqsatymyz ortaq, muratymyz – bir. Ol eli baqytty, jeri gúldengen qasıetti Otanymyz Qazaqstandy – Máńgilik El etý! Elbasymyzdyń sózimen aıtar bolsaq: «Biz táýelsiz Qazaqstandy Uly Dala eli retinde jańadan qalyptastyra aldyq. Endi osy baǵytymyzǵa kúsh-qýat berip, elimizdi álemdegi eń ozyq 30 memlekettiń birine aınaldyrý turǵysynda uly muratty iske asyrýǵa batyl qadam jasap kele jatyrmyz. Sol uly muratty is júzine asyratyn uly Ult Josparymyz da bar. Bul jospar barlyq jańǵyrtýlarǵa, jańarýlarǵa serpin beretin jospar. Eger biz birlik pen tatýlyǵymyzdy biriktirip qımyl jasasaq, Qazaqstan halqynyń almaıtyn qamaly, aspaıtyn asýy joq dep oılaımyn».
Belgili bir maqsatqa qol jetkizý úshin, eń aldymen, ózińnen bastaýyń kerek. О́ziń úshin, otbasyń, eliń úshin qyzmet jasasań, sonda ǵana árbir azamat ózine ne kerektigin túsinip, qadirin biledi. Sol kezde ǵana biz damyǵan memlekettermen birge, qatar turyp teńese alamyz. Ekonomıkamyzdy ǵana emes, endi memleketimizdi, qoǵamdyq ortany jańǵyrtý ıdeıalaryn qolǵa alýǵa tıispiz. Patrıottyq sezimi kúshti, ana tilin qurmetteıtin, rýhanı baı el qaı zamanda da baqýat turǵan. Sondyqtan da, kúndelikti ómirde ne bolyp jatqanynan habardar bolyp, el taǵdyry men ult bolashaǵy úshin jasalynyp jatqan ıgi sharalarǵa neǵurlym belsendi aralasatyn bolsaq, aldymyzdaǵy barlyq kedergilerdi, ekonomıkalyq daǵdarystardy soǵurlym tezdetip jeńe alamyz. Al qıyndyq ataýlyny jeńýdiń bir ǵana joly bar. Dana halqymyzdyń qadir tutqan qasıetti sózderimen – «Kóppen kórgen uly toı» dep izgi bastamalardyń uıytqysy bolyp, yntymaq pen birligimizdi bekitip, keńdik pen kemeńgerlikte, sabyrlyq pen iskerlikti kórsetip, bir-birimizge qaraılasatyn, aǵaıyndyqty kórsetetin, tanytatyn kún týdy.
Ult Josparyn júzege asyrý úshin memlekettik emes sektordyń jumysyn meılinshe jandandyrýymyz kerek. Sebebi, elimizde reformalardy júzege asyrý tek memlekettik organdarǵa ǵana júktelgen mindet emes. Bul týraly Elbasymyz ylǵı da aıtyp keledi.
Azamattyq aýyzbirlik aýadaı qajet bolyp otyrǵan kezde azamattyq qoǵamdy odan ári damytý qazirgi reformanyń bir baǵyty. Jalpy, azamattyq qoǵamdy qalyptastyrý oraıynda bizde burynnan kele jatqan Qazaqstan halqy Assambleıasy arnaıy jospar qabyldap, etnomádenı birlestikter qoǵamdyq jumystarǵa úzdiksiz aralasyp keledi.
Búgingi reformada memlekettik emes sektordy jergilikti basqarý organdarymen belsendi yntymaqtastyrý josparlanǵan. Osy tapsyrmalar tıisinshe mindetti túrde oryndalýy qajet. Álemdi silkiniske salǵan tabıǵı apattarǵa, ekstremıstik áreketter men ekonomıkalyq daǵdarystar jáne saıası-áskerı qaqtyǵystar sııaqty syrtqy jaǵymsyz faktorlardyń da keri áseri az bolmaı tur. Soǵan qaramastan, der kezinde jedel is-qımyldarymyz ben ekonomıkalyq-áleýmettik qorǵaný sharalaryn qoldanyp, udaıy alǵa basyp kelemiz. Elbasy atap kórsetkendeı, eń basty qundylyǵymyz, táýelsizdigimizdiń tiregi – el birligin kózdiń qarashyǵyndaı saqtaı bilýimiz kerek. «Tórtinshi reformanyń biregeılik pen birlik degen baǵyttaryn qalyptastyrý úshin
eki negizgi tetik qalyptasqan. Onyń birinshisi – Qazaqstan halqy Assambleıasy ınstıtýty. Ekinshisi – barsha qazaqstandyqtardyń alpys eki tamyryna qan teýip, rýhyn kóteretin qazaq halqynyń dana halyq ekenin álemge pash etetin, júregimizge jyly, qonymdy da jaqyn bolǵan jańa ıdeıa ol – Máńgilik El, jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasy» dedi Elbasymyz.
Memleketimizdi, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin qaǵıdatty jańa quqyqtyq orta qalyptastyratyn 59 zań kúshine enip, qyzmet atqarýda. Reforma memlekettik qyzmettegi júıeni ózgertedi. Bul óte qajet. Joǵary oqý oryndaryn bitire sala birden basshylyq qyzmetke ornalasa qalatyn dókeılerdiń qaýqarsyz balalarynyń sany azaıady.
Osy turǵydan «100 naqty qadam» Ult Josparyn júzege asyrý arqyly jańa belesterdi baǵyndyryp, sheberliktiń shyńyna jete bilsek, ómir sapasyn jaqsartamyz. Erinbeı eńbek etsek, talmaı ǵylym izdep, jalyqpaı tehnıkany meńgersek, turmysymyz jaqsy, abyroıymyz asqaq bolady. Memleketimizdiń táýelsizdigin, qýattylyǵy men turaqtylyǵyn, qaýipsizdigi men berekesin, sáýletti de dáýletti turmysyn gúldendire alamyz. Ǵasyrlar qoınaýynda ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń táýelsizdigi asyl arman bolyp kelse, ol qazir birte-birte oryndalyp keledi.
Álemniń uly oıshyldarynyń biri Volter «Memleketti qurý úshin bir ǵana uly tulǵa jetkilikti» degen eken. Kóregendiligi men danalyǵynda shek joq, alystan kózdeıtin alǵyr, asa kórnekti reformator, belgili strateg, talaby bıik, talǵamy zor, jasampaz tulǵa, Qazaqstan halyqtar dostyǵynyń sımvoly bolǵan, Elbasy Nursultan Nazarbaev jańa ıdeıalarmen aldyn ala durys josparlar jáne baǵdarlamalyq usynystar jasaýda jahannyń iri tanymal saıasatkeri, álemniń qaıtalanbas zaman tulǵasy ekenin aıtqym keledi. Ol – ortaq Otanymyz, týǵan topyraǵymyz, qasıetti mekenimiz máńgilik Qazaq elin dáýletti, órkenıetti elder qataryna qosqan kóshbasshy ǵana emes, sonymen birge, ár azamattyń baqýatty, alańsyz ómir súrýine jaǵdaı jasaǵan uly tulǵa.
El keleshegin áriden oılaıtyn Elbasymyzdyń kemel saıasatynyń arqasynda, búginde ult pen ulystardyń birlik-yntymaǵynyń uıytqysy bolǵan mártebeli qazaq halqynyń iltıpattyǵy men keńdiginiń arqasynda búginde kópultty memleketimizde yntymaqtyń oshaǵy jaǵylyp, turaqtylyqtyń týy tigildi. Osyndaı elimizde barsha qazaqstandyqtardy bir maqsatqa jumyldyryp, bizdiń ortaq armanymyz Uly Dala elin teńdesi joq birliktiń arqasynda jasampaz uly istermen bıik belesterge kótere alatynymyzǵa men kámil senemin. Sebebi, bizdiń tiregimiz – Táýelsizdik, tilegimiz – Turaqtylyq, bilegimiz – Birlik.
Bolmys-bitiminde áleýmet súısinetin qasıetteri mol mártebeli qazaq halqynyń daryndylar men danalardy, danyshpandar men ulylardy, Nursultandaı kósemderdi týǵyzǵan jomart qazaq halqynyń aqyl-oı bilimine, orasan zor qabiletine senemin. Bar áleýetin áli almaǵan, bolashaqta alatyn qazaq halqynyń Máńgilik El aıasynda áli talaı asýlardy asyp, talaı belesterdi baǵyndyratyn parasaty men talantyna, qaısar rýhyna senemin.
Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda Máńgilik Elge bastaıtyn abyroıly da mártebeli joldyń irgesin qalap, halqymyzdyń asqaq armany men bıik murattaryna jol bastady. Memleketimiz abyroıly jeńisterge jetip, órkenıetti, dáýletti el qatarynda bolyp, álem sahnasynda ulttyq memleket retinde saltanat quratynyna senemin. Saltanatymyz qashanda baıandy bolsyn, máńgilik bolsyn, ardaqty Qazaq eli, qurmetti ázız halqym!
Qazaqbaı QASIMOV,
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor.
ALMATY.
Lırıda juldyzdar aǵyny: búgin túnde aspanda erekshe qubylys bolady
Oqıǵa • Búgin, 21:00
Kadrdyń qadirin ketirmesek ıgi...
Qoǵam • Búgin, 20:58
Astanada kópqabatty úıdiń terezesinen qulaǵan bala qaza tapty
Oqıǵa • Búgin, 20:15
Memleket basshysy Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmonmen kezdesti
Prezıdent • Búgin, 19:50
Qazaqstan Mońǵolııany bıdaımen qamtamasyz etedi
Qazaqstan • Búgin, 19:30
Dýbaıda ómirlik jaza taǵaıyndalǵan otandasymyz apellıasııalyq shaǵym túsirdi
Oqıǵa • Búgin, 19:00
Aqtaýdaǵy saýda ortalyǵynda bomba qoıylǵany ras pa?
Aımaqtar • Búgin, 18:25
Memleket basshysy birqatar mańyzdy zańǵa qol qoıdy
Prezıdent • Búgin, 18:05
Egeýquıryq ýy bar balalar taǵamy: Qazaqstannyń saýda núkteleri tekserildi
Qoǵam • Búgin, 17:57
Kenshilerge beriletin ótemaqy qalaı ózgeredi?
Qoǵam • Búgin, 17:46
Ákimdikter toqsan saıyn tekseredi: 12 shildeden bastap páter jaldaý erejesi ózgeredi
Qoǵam • Búgin, 17:36
Depýtat «QazAtomО́nerkásip» pen «Samuryq-Energodaǵy» shıkilikterdi jaıyp saldy
Qoǵam • Búgin, 17:27
Imam AI: Endi jasandy ıntellekt dinı suraqtarǵa jaýap beredi
Jasandy ıntellekt • Búgin, 17:05
Toqaev Mońǵolııa Prezıdenti Ýhnaagıın Hýrelsýhty «Altyn Qyran» ordenimen marapattady
Prezıdent • Búgin, 16:44
Mońǵolııaǵa kólikpen barý múmkin bolmaq: Prezıdentter tóte jol salýǵa ýaǵdalasty
Prezıdent • Búgin, 16:38