Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń «Nur Otan» partııasynyń HVI sezindegi saılaýaldy baǵdarlamasy retinde Qazaqstannyń bolashaq damý jolyna arnalǵan, bes ınstıtýttyq reformasy halyq arasynda úlken qoldaý tapqan bolatyn. Osy reformalardy negizge ala otyryp «100 naqty qadam» Ult Jospary qabyldandy. El Prezıdentiniń jyl basynda «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasy muǵalimder qaýymyna úlken serpilis ákeldi. Elbasy maqalasynda: «Ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń táýelsizdigi asyl arman bolyp keldi. Biz olardyń azat jáne táýelsiz Otandy ańsaǵan kóp ǵasyrlyq qııaldaryn is júzine asyrdyq», dep eldik jaıly emirene aıtypty.
Iá, bul maqalanyń dál osylaı bastalýynyń birneshe sebebi bar. Shynynda da, táýelsizdikti babalarymyz ǵasyrlar boıy ańsady. Endi mine, ol armanǵa da jettik. Elimiz táýelsizdik alǵaly shırek ǵasyrdaı ýaqyt boldy. Sodan beri Qazaqstanymyz qaryshtap damydy. Prezıdenttiń «Qazaqstan-2050» Strategııasy jarııalanǵannan beri elimiz álemdegi damyǵan otyz eldiń quramyna kirý úshin kúresip keledi. Degenmen, Ult Josparynda Qazaqstannyń armanymen qatar basty nazar kásibı memlekettilik apparatty qurýǵa baǵyttalǵanyn da erekshe atap ótýimiz qajet. Sondyqtan maqalanyń ekinshi taraýy «Memleketti kásibılendirý» dep atalǵan.
Sebebi, óz isine jetik, bilimdi jáne eljandy memlekettik qyzmetshilerdiń jańa kadrlyq korpýsyn konkýrs jáne merıtokratııa qaǵıdattary arqyly qalyptastyrmaıynsha Ult Josparyn júzege asyrý múmkin emes. Endi memlekettik qyzmetshiler memlekettik qyzmetke tómengi laýazymdardan bastap taǵaıyndalady. Bul óz kezeginde memlekettik qyzmetshiniń, birinshiden, maman retinde qalyptasýyna, ekinshiden, halyqpen tyǵyz jumys isteýge, halyqtyń muń-muqtajyn túsinýge úıretedi.
Ult Josparynyń kelesi bir ıgi qadamy – tómengi laýazymdarǵa qaǵıdattardy retteý jáne olardyń odan ári laýazymdyq ósýi iskerlik qasıetteri arqyly iske asyrylady. Merıtokratııa qaǵıdatyna negizdelgen memlekettik qyzmetshilerdi taǵaıyndaýdyń osyndaı júıesine kóshý – memlekettik apparattyń sapasyn jaqsartatyny sózsiz.
Bul maqalada nazar aýdarylǵan taǵy bir mańyzdy másele, ult birligi. О́ıtkeni, búginde álemniń barlyq damyǵan elderi birtektilik pen birlikti saqtaýdyń arqasynda órkendep otyr. Olar ózderiniń jańǵyrtýshy jobalaryn burynnan qalyptasqan birtektilik negizinde júzege asyrýda. Elbasy bul týraly pikirin bylaı tujyrymdaıdy: «Bizdiń jolymyz – ol birlik joly jáne azamattyq birtektilik negizinde ultty dáıektilikpen qalyptastyrý joly». Qazaqstan kópultty memleket. Qazir 130- dan astam ulttar men etnostar beıbit ómir súrýde. Sonyń bári Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń asa parasattylyqpen júrgizgen saıasatynyń nátıjesi. Ult Josparynda bolashaǵy birtutas ultty dáıekti túrde nyǵaıta berýge múmkindik beretin eki negizdiń bar ekendigi atap kórsetilgen. Ol birinshiden, Qazaqstan halqy Assambleıasy. Onyń negizgi mıssııasy etnosaralyq beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý. Ekinshiden, «Máńgilik El» jalpyulttyq ıdeıasy. «Máńgilik El» Qazaqstannyń basty qazynasy. Qazaqstandyqtardyń basty armany táýelsizdikti saqtap, «Máńgilik El» bolý. «Biz ózimizdiń qazaqstandyq armanymyzdyń oryndalýyna jáne elimizdiń órkendeýine senimdi túrde qol jetkizetin bolamyz», degen Memleket basshysynyń sózderi bul maqalany oqyp shyqqan ár qazaqstandyqqa oı salýy kerek dep oılaımyn. Bul Ult Jospary Túrkııanyń uly qaıratkeri Mustafa Kemaldyń «Alty jebe» baǵdarlamasy sııaqty elimizdiń erteńin, bolashaq damýyn anyqtap beretin asa mańyzdy saıası strategııa.
Birinshiden, «Bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qoldaý salalaryn reformalaý adam áleýetiniń sapasyn arttyrýǵa jaǵdaı jasaıdy», deıdi. Iá, adam áleýeti sapasy jónindegi Qazaqstannyń Batys elderinen belgili bir artyqshylyǵy bar. О́ıtkeni, eńbekke qabiletti jas adamdar Qazaqstan halqynyń kóp bóligin quraıdy. Maqalada bilim berý salasynda mektepke deıingi jáne mektepte bilim berýdiń jańa úılestirilgen standarttaryn ázirleý jáne bekitý boıynsha jumystar júrgizilip jatqany jan-jaqty kórsetilgen. «Bilim berý úsh tilde – qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde júrgiziledi», – delingen maqalada. Bul sapaly bilim jáne batyl reformalar arqyly álemniń 30 damyǵan eliniń qataryna elimizdiń enýi, ǵylymy damyp, ekonomıkasy turaqty, qarqyndy naryq qurýǵa qoly jetken degen sóz. Álemdik praktıkada kez kelgen ıntegrasııa aldymen ǵylym, bilim, ıntellektýaldy básekelestikten bastaý alady.
Sonymen qatar, Ult Josparynda mektepterde joǵary synyptar men joǵary oqý oryndarynda aǵylshyn tilinde oqytýǵa kezeń-kezeńimen kóshý qarastyrylǵan. Mundaǵy basty maqsat daıarlanatyn kadrlardyń básekelestik qabiletin arttyrý jáne bilim berý sektorynyń eksporttyq áleýetin kóterý. Ekinshiden, kóptildiliktiń bolashaqta jastardyń mádenı deńgeıiniń kórsetkishine aınalatynyn Elbasy jyl saıynǵy Joldaýlarynda aıtyp keledi. Bul osy maqalada da aıtyldy. Mektep bitirgen árbir oqýshy, Otanyn súıgen patrıot, elin súıgen maman bolyp qalyptasyp shyǵýy tıis dese, «Máńgilik El» ıdeıasy osy úshin qajet. Iаǵnı, tek qana ekonomıkalyq jetistikpen álemdik qatarǵa qosylý emes, eń aldymen, bilim berý jáne saıası damý arqyly kórinýimizde qajet bolyp tur. Kez kelgen eldiń beriktigi eń aldymen , bilim berý, moral jáne mádenıettiń joǵary deńgeıimen anyqtalady. Elbasy maqalasynda atalyp ótken 59 zań elimizdiń bolashaǵy jáne ıgiligi úshin qabyldandy. Maqalada «100 naqty qadamnyń» bes reformasynyń árqaısysyna jan-jaqty taldaý jasalyp is-qımyl baǵdary aıqyndaldy.Bıýrokrattyq shyǵynsyz ekonomıkaǵa qadam basý arqyly salyqtyq jáne kedendik ákimshilik júrgizýdi jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalar iske asatynyn da jetkizdi.
Úshinshiden, memleket fýnksııalary endi básekeles ortaǵa jáne jergilikti ózin ózi basqarýǵa beriledi. Elbasy alǵa qoıǵan Ult Josparyn júzege asyrý úshin eń aldymen, elimizge patrıottyq sezimi kúshti, ana tilin qurmetteıtin, rýhanı baı, ıntellektýaldy qabileti myqty memlekettik qyzmetkerler kerek.
Sondyqtan men óz áriptesterimdi jáne búkil Qazaqstan halqyn Elbasy usynǵan Ult Josparyn qoldap, ony júzege asyrýǵa úles qosýǵa shaqyramyn.
Baqytgúl AÝǴANBAEVA,
Daryndy balalarǵa arnalǵan oblystyq Jambyl atyndaǵy mamandandyrylǵan mektep-
gımnazııa-ınternaty dırektorynyń ınnovasııalyq jumystar jónindegi
orynbasary.
О́SKEMEN.
Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń «Nur Otan» partııasynyń HVI sezindegi saılaýaldy baǵdarlamasy retinde Qazaqstannyń bolashaq damý jolyna arnalǵan, bes ınstıtýttyq reformasy halyq arasynda úlken qoldaý tapqan bolatyn. Osy reformalardy negizge ala otyryp «100 naqty qadam» Ult Jospary qabyldandy. El Prezıdentiniń jyl basynda «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasy muǵalimder qaýymyna úlken serpilis ákeldi. Elbasy maqalasynda: «Ata-babalarymyzdyń kóptegen urpaqtary úshin Qazaqstannyń táýelsizdigi asyl arman bolyp keldi. Biz olardyń azat jáne táýelsiz Otandy ańsaǵan kóp ǵasyrlyq qııaldaryn is júzine asyrdyq», dep eldik jaıly emirene aıtypty.
Iá, bul maqalanyń dál osylaı bastalýynyń birneshe sebebi bar. Shynynda da, táýelsizdikti babalarymyz ǵasyrlar boıy ańsady. Endi mine, ol armanǵa da jettik. Elimiz táýelsizdik alǵaly shırek ǵasyrdaı ýaqyt boldy. Sodan beri Qazaqstanymyz qaryshtap damydy. Prezıdenttiń «Qazaqstan-2050» Strategııasy jarııalanǵannan beri elimiz álemdegi damyǵan otyz eldiń quramyna kirý úshin kúresip keledi. Degenmen, Ult Josparynda Qazaqstannyń armanymen qatar basty nazar kásibı memlekettilik apparatty qurýǵa baǵyttalǵanyn da erekshe atap ótýimiz qajet. Sondyqtan maqalanyń ekinshi taraýy «Memleketti kásibılendirý» dep atalǵan.
Sebebi, óz isine jetik, bilimdi jáne eljandy memlekettik qyzmetshilerdiń jańa kadrlyq korpýsyn konkýrs jáne merıtokratııa qaǵıdattary arqyly qalyptastyrmaıynsha Ult Josparyn júzege asyrý múmkin emes. Endi memlekettik qyzmetshiler memlekettik qyzmetke tómengi laýazymdardan bastap taǵaıyndalady. Bul óz kezeginde memlekettik qyzmetshiniń, birinshiden, maman retinde qalyptasýyna, ekinshiden, halyqpen tyǵyz jumys isteýge, halyqtyń muń-muqtajyn túsinýge úıretedi.
Ult Josparynyń kelesi bir ıgi qadamy – tómengi laýazymdarǵa qaǵıdattardy retteý jáne olardyń odan ári laýazymdyq ósýi iskerlik qasıetteri arqyly iske asyrylady. Merıtokratııa qaǵıdatyna negizdelgen memlekettik qyzmetshilerdi taǵaıyndaýdyń osyndaı júıesine kóshý – memlekettik apparattyń sapasyn jaqsartatyny sózsiz.
Bul maqalada nazar aýdarylǵan taǵy bir mańyzdy másele, ult birligi. О́ıtkeni, búginde álemniń barlyq damyǵan elderi birtektilik pen birlikti saqtaýdyń arqasynda órkendep otyr. Olar ózderiniń jańǵyrtýshy jobalaryn burynnan qalyptasqan birtektilik negizinde júzege asyrýda. Elbasy bul týraly pikirin bylaı tujyrymdaıdy: «Bizdiń jolymyz – ol birlik joly jáne azamattyq birtektilik negizinde ultty dáıektilikpen qalyptastyrý joly». Qazaqstan kópultty memleket. Qazir 130- dan astam ulttar men etnostar beıbit ómir súrýde. Sonyń bári Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń asa parasattylyqpen júrgizgen saıasatynyń nátıjesi. Ult Josparynda bolashaǵy birtutas ultty dáıekti túrde nyǵaıta berýge múmkindik beretin eki negizdiń bar ekendigi atap kórsetilgen. Ol birinshiden, Qazaqstan halqy Assambleıasy. Onyń negizgi mıssııasy etnosaralyq beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý. Ekinshiden, «Máńgilik El» jalpyulttyq ıdeıasy. «Máńgilik El» Qazaqstannyń basty qazynasy. Qazaqstandyqtardyń basty armany táýelsizdikti saqtap, «Máńgilik El» bolý. «Biz ózimizdiń qazaqstandyq armanymyzdyń oryndalýyna jáne elimizdiń órkendeýine senimdi túrde qol jetkizetin bolamyz», degen Memleket basshysynyń sózderi bul maqalany oqyp shyqqan ár qazaqstandyqqa oı salýy kerek dep oılaımyn. Bul Ult Jospary Túrkııanyń uly qaıratkeri Mustafa Kemaldyń «Alty jebe» baǵdarlamasy sııaqty elimizdiń erteńin, bolashaq damýyn anyqtap beretin asa mańyzdy saıası strategııa.
Birinshiden, «Bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qoldaý salalaryn reformalaý adam áleýetiniń sapasyn arttyrýǵa jaǵdaı jasaıdy», deıdi. Iá, adam áleýeti sapasy jónindegi Qazaqstannyń Batys elderinen belgili bir artyqshylyǵy bar. О́ıtkeni, eńbekke qabiletti jas adamdar Qazaqstan halqynyń kóp bóligin quraıdy. Maqalada bilim berý salasynda mektepke deıingi jáne mektepte bilim berýdiń jańa úılestirilgen standarttaryn ázirleý jáne bekitý boıynsha jumystar júrgizilip jatqany jan-jaqty kórsetilgen. «Bilim berý úsh tilde – qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde júrgiziledi», – delingen maqalada. Bul sapaly bilim jáne batyl reformalar arqyly álemniń 30 damyǵan eliniń qataryna elimizdiń enýi, ǵylymy damyp, ekonomıkasy turaqty, qarqyndy naryq qurýǵa qoly jetken degen sóz. Álemdik praktıkada kez kelgen ıntegrasııa aldymen ǵylym, bilim, ıntellektýaldy básekelestikten bastaý alady.
Sonymen qatar, Ult Josparynda mektepterde joǵary synyptar men joǵary oqý oryndarynda aǵylshyn tilinde oqytýǵa kezeń-kezeńimen kóshý qarastyrylǵan. Mundaǵy basty maqsat daıarlanatyn kadrlardyń básekelestik qabiletin arttyrý jáne bilim berý sektorynyń eksporttyq áleýetin kóterý. Ekinshiden, kóptildiliktiń bolashaqta jastardyń mádenı deńgeıiniń kórsetkishine aınalatynyn Elbasy jyl saıynǵy Joldaýlarynda aıtyp keledi. Bul osy maqalada da aıtyldy. Mektep bitirgen árbir oqýshy, Otanyn súıgen patrıot, elin súıgen maman bolyp qalyptasyp shyǵýy tıis dese, «Máńgilik El» ıdeıasy osy úshin qajet. Iаǵnı, tek qana ekonomıkalyq jetistikpen álemdik qatarǵa qosylý emes, eń aldymen, bilim berý jáne saıası damý arqyly kórinýimizde qajet bolyp tur. Kez kelgen eldiń beriktigi eń aldymen , bilim berý, moral jáne mádenıettiń joǵary deńgeıimen anyqtalady. Elbasy maqalasynda atalyp ótken 59 zań elimizdiń bolashaǵy jáne ıgiligi úshin qabyldandy. Maqalada «100 naqty qadamnyń» bes reformasynyń árqaısysyna jan-jaqty taldaý jasalyp is-qımyl baǵdary aıqyndaldy.Bıýrokrattyq shyǵynsyz ekonomıkaǵa qadam basý arqyly salyqtyq jáne kedendik ákimshilik júrgizýdi jaqsartýǵa baǵyttalǵan sharalar iske asatynyn da jetkizdi.
Úshinshiden, memleket fýnksııalary endi básekeles ortaǵa jáne jergilikti ózin ózi basqarýǵa beriledi. Elbasy alǵa qoıǵan Ult Josparyn júzege asyrý úshin eń aldymen, elimizge patrıottyq sezimi kúshti, ana tilin qurmetteıtin, rýhanı baı, ıntellektýaldy qabileti myqty memlekettik qyzmetkerler kerek.
Sondyqtan men óz áriptesterimdi jáne búkil Qazaqstan halqyn Elbasy usynǵan Ult Josparyn qoldap, ony júzege asyrýǵa úles qosýǵa shaqyramyn.
Baqytgúl AÝǴANBAEVA,
Daryndy balalarǵa arnalǵan oblystyq Jambyl atyndaǵy mamandandyrylǵan mektep-
gımnazııa-ınternaty dırektorynyń ınnovasııalyq jumystar jónindegi
orynbasary.
О́SKEMEN.
Qoǵam • Keshe
Moıynqum aýdanynda órt sóndirý bólimi ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Bıyl elimizde jarty mıllıonnan astam adamdy jumyspen qamtý josparlanǵan
Qazaqstan • Keshe
Aleksandr Býblık Dýbaıda ótip jatqan týrnırdi sátti bastady
Tennıs • Keshe
Eınshteın ózin «alaıaq» sezingen be?
Qoǵam • Keshe