Turaqtylyq jáne damý

Reseılik sarapshylardyń ustanymynsha, Elbasy N.Á.Nazarbaev tabysty júzege asyryp kele jatqan mindetterdiń negizgi ekeýi, mine, osylar-Turaqtylyq jáne damý. Jaqynda «Rossııa segodnıa» agenttiginde «Qazaqstandaǵy kezekten tys parlamenttik saılaý men Reseı-Qazaqstan qarym-qatynasynyń perspektıvalary» degen taqyrypta dóńgelek ústel bolyp ótti. Sharany M.V.Lomonosov atyn­daǵy MMÝ-diń keńesten keıingi keńistikti zertteý jónindegi Aqpa­rattyq-saraptamalyq or­taly­ǵy (ASO) «Rossııa segodnıa» agent­tiginiń Zınovev klýbymen birlesip uıymdastyrdy. Jetekshi reseılik sarapshylar men saıasattanýshylar Májilis saı­laýyn ótkizýdiń sebepteri men jańa saılaý sıklynyń erekshe­likterin talqylap, daýys berý nátıjeleri men Qazaqstandaǵy saıası úderisterdiń ári qaraıǵy damý barysy boıynsha óz oı-paıym­darymen bólisti. Sondaı-aq, damýdyń qazirgi kezeńindegi Reseı-Qazaqstan qarym-qatynasyna óz baǵalaryn berdi. Dóńgelek ústeldiń moderatory, V.M.Lomonosov atyndaǵy MMÝ ASO-nyń bas dırektory Sergeı Rekeda Qazaqstandaǵy saılaý Reseıde úlken qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyrǵanyn atap kórsetti. Aldaǵy qyrkúıek aıynda Reseıde de parlamenttik saılaý ótkizý kún tártibinde turǵanyn eskere kelgende, bul qyzyǵýshylyqqa túsinýshilikpen qaraýǵa bolady. Osyǵan oraı, sarapshy eki el parlamentteriniń arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýdyń mańyzy zor ekenine qatysýshylardyń nazaryn aýdardy. О́ıtkeni, zań shyǵarý bıligi elderdegi saıası jáne ekonomıkalyq úderisterge óziniń yqpalyn tıgizetini aıtpasa da túsinikti. О́ńirlik problemalar ınstı­týtynyń dırektory Dmıtrıı Jý­ravlev Qazaqstan kezekten tys saılaýlar ótkizý isinde kóshbasshy el bolyp tabylmaıtynyn aıta kelip, sońǵy 20 jylda kezekten tys saı­laýlar basqa kez kelgen elge qaraǵanda anaǵurlym jıi ót­ken Ulybrıtanııany mysalǵa keltirdi. Ol Qazaqstan basshyly­ǵynyń saılaýdy dál qazir ótki­zý týraly sheshimi óte oryndy ekenin atap kórsetti. Sebebi, búginde qalyptasyp otyrǵan kúr­deli eko­no­mıkalyq jaǵdaı salmaq­ty stra­tegııalyq sheshimder qaras­tyrýdy talap etedi. «Saılaý – palataǵa depýtat­tar jınaý ǵana emes, birinshi kezek­te, plebıssıt, ıaǵnı halyq­tyń aǵymdaǵy saıası jaǵdaıdy baǵam­daýy men jańa saıasat júrgizýge beriletin mandat», – dep atap kórsetti sarapshy. Onyń pikirinshe, eger saıası elıtany oqtyn-oqtyn jańartyp turmasa, onda saıası júıe ómir súrýge qabiletsiz bolyp shyǵady. Qazaqstandaǵy búgingi saılaý eldegi kadrlar quramyn jańǵyrtýdyń tamasha múmkindigi bolyp tabylady. Bul turaqtylyqqa kesirin tıgizbeıdi, kerisinshe, ári qaraıǵy damýǵa sony serpin beredi. Kadrlar almastyrý taqyrybyn «Sever-Iýg» saıasattaný ortaly­ǵynyń jetekshi sarapshysy Alek­sandr Karavaev jalǵastyrdy. Ol Májiliske saılaýdan bólek, bı­lik­tiń jergilikti ókiletti organdary – barlyq deńgeıdegi más­lıhattarǵa da saılaý ótetinin qaperge saldy. Al oǵan 3395 adam, negizinen jańa adamdar saılanatyn bolady. A.Karavaev búgingi saılaýdy atqarýshy bılik sheneýnikterin qaıta attestattaýdan ótkizý sekildi depýtattyq korpýsty ózindik bir qaıta attestattaýmen salystyrdy. Onyń sózine qaraǵanda, jańadan saılanatyn Májilistiń aldynda eldi ári qaraı jańǵyrtýǵa baǵyttalatyn keń aýqymdy ekonomıkalyq reformalar júrgizýge qajetti qujattar destesin qabyldaý mindeti tur. EAEO ınstıtýtynyń dırek­tory Vladımır Lepehın Qazaq­stannyń naqty jańǵyrtýdy júzege asyryp kele jatqan keńesten keıingi keńistiktegi jalqy el ekenin málimdedi. «Munda reformalar táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen bastap úzilissiz júrgizilip keledi. Onyń ústine, Nursultan Nazarbaev – keńesten keıingi keńis­tiktegi elderdiń ishinde eki mindetti bir mezgilde qatar tabysty sheshý qolynan kelip otyrǵan jalǵyz Memleket basshysy. Ol mindetter mynalar: kópultty el jaǵdaıynda saıası turaqtylyqty saqtaý jáne eldiń tolyqqandy damýyn qamtamasyz etý. Túıip aıtqanda, jańǵyrtý men turaqtylyq – Qazaqstan búginde tabysty sheship kele jatqan eki strategııalyq mindet. Basqa barlyq keńesten keıingi keńistiktegi elderge, osy turǵydan kelgende, Astanadan úlgi alý kerek dep paıymdaımyn», – dep atap kórsetti V.Lepehın. «Nur Otan» partııasynyń saılaý tizimine belgili ártister men sportshylardyń engizilýine qatysty jýrnalıster tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa jaýap bergen dóńgelek ústelge qatysýshylar munyń astarynan eshqandaı óreskeldik kórip turmaǵandaryn kóldeneń tartty. Olardyń pikir­lerinshe, bul jurtshylyqty eldiń saıası ómirine tartýdyń qalypty úderisteriniń biri bolyp tabylady. Akterler, sportshylar, mýzykanttar – bulardyń barlyǵy qoǵamdyq pikirdiń kóshbasshylary, halyq ustanymyn jetkizýshiler, naqty aıtqanda, ózderimen senim kapıtalyn alyp júretinder, dep málimdedi sarapshylar. Dóńgelek ústeldi qorytyn­dylaı kele, oǵan qatysýshylar saılaýdyń jańa jahandyq ahýalda – geosaıası turaqsyzdyq pen ekonomıkalyq daǵdarys jaǵdaıynda ótkeli otyrǵanyn atap kórsetti. Sondyqtan, Qazaqstan bıliginiń óziniń aldyna saılaý sheńberinde daǵdarysqa qarsy kún tártibimen qatar, jańǵyrtý maqsattaryn qoıyp otyrǵany quptarlyq is. Qazirgi senimdi de salmaqty saılaý naýqany jańa Par­lamenttiń aldyna qoıylǵan min­detter tabysty oryndalady dep paı­ymdaýǵa múmkindik beredi, dep qo­rytty oılaryn sarapshylar. Sáýlebek BIRJAN.