Yntymaqtastyqtyń jańa kókjıekteri

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Iran Islam Respýblıkasynyń Prezıdenti Hasan Roýhanı arasyndaǵy kelisim aıasynda eki memlekettiń saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵy boıynsha belsendi jumystar júrgizilýde. Jaqynda gazetimizge Inves­tı­sııalar jáne damý mınıstri (IDM) Áset Isekeshev bastaǵan qazaq­standyq delegasııanyń Iranǵa baryp kelgeni týraly jazyl­ǵan bolatyn. Osy sapar barysyn­da Irannyń birqatar resmı ókil­deri­men ótkizilgen kezdesýler jáne júzden asa ırandyq kompanııalarmen bolǵan ekijaqty kelisimder aldaǵy ýaqytta birlesken jobalar retinde óziniń jemisti nátıjelerin beretin bolady. Keshe Ortalyq kommýnıkasııa­lar qyzmetiniń máslıhat zalynda osy sapar barysynda uıym­dastyrylǵan bıznes-forýmǵa qatysqan bir top laýazymdy adamdar onyń naqty qandaı nátı­jelerge qol jetkizgeni týraly aıtyp berdi. Baspasóz máslıhatyna qatysqandar arasynda IDM-niń Indýstrııalyq jáne ónerkásiptik damý komıtetiniń tóraǵasy Amanııaz Erjanov, «KAZNEX INVEST» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Meıirjan Maıkenov, «Báıterek» UBH basqarmasynyń múshesi, atqarýshy dırektory Ersaıyn Hamıtov, EADB Astana­daǵy ókildiginiń basshysy Erlan Baı­dáýlet, «Qazgeologııa» AQ bas­qarma tóraǵasy Ǵalym Nurjanov boldy. Baspasóz máslıhatynda eki el­diń bıznes ókilderi birneshe baǵyt boıynsha jumysty belsendi júrgizý jóninde keliskeni aıtyldy. Sonyń ishinde saýda jáne ınvestısııa baǵyty boıynsha jumystarǵa barynsha basymdyq beriletin bolypty. Qazaqstan men Iran isker top­tarynyń kezdesýi barysyndaǵy ekinshi sheshýshi baǵyt – kólik jáne logıstıka salasyndaǵy yntymaq­tastyq. Bul rette, Elbasynyń bas­tamasymen ómirge kelgen Uly Jibek joly baǵdarlamasy tuǵyr retinde qarastyrylmaq. Táýelsizdik jyldarynda Qazaqstanda salynyp, paıdalanýǵa berilgen temirjol toraptary arqyly Qytaı men Irandy baılanystyratyn trans­kon­tınentaldyq dáliz arqyly alǵash­qy júk tıegen poıyzdyń Iranǵa kelýi sonyń aıqyn dáleli bolmaq. Sonymen birge, kezdesýlerde áýe baǵyttarynyń jıiligin arttyrý, eki memleket bankteri arasynda shetel valıýtasymen ózara esep aıyrysý jónindegi máselelerdi jedel sheshý, vızalyq rejimdi jeńildetý jáne basqa ózekti máseleler talqylanǵan. Bıznes-forým jáne «saýda mıssııasy» sheńberindegi kelissózder barysynda qazaqstandyq KAZNEX INVEST ulttyq agenttigi, «Báıterek» UBH jáne UKP usynǵan naqty jobalardy is júzine asyrý máselesi keńinen talqylanǵan. Bul otyrystarǵa 250 qazaqstandyq jáne myńǵa jýyq ırandyq kompanııa ókilderi qatysqan. Eki memlekettiń jetekshi isker toptarynyń ókilderi bas qosqan osy aýqymdy bıznes-kezdesýlerde taraptar negizinen eki sheshýshi baǵytqa basa nazar aýdardy. Ol – Qazaqstannyń eksporttyq áleýetin arttyrý jáne eki eldiń jańa ınvestısııalyq múmkindikterin ashý. «Báıterek» holdınginiń bas­shy­lyǵy ırandyq kompanııa je­tekshilerimen Qazaqstan ónim­derin eksporttaý jáne jobalardy qarjylandyrý máselelerin tal­qylady. Sonymen birge, qazba baılyqtary jáne taý-metallýr­gııa kesheni salasyndaǵy ynty­maqtastyq baılanystar máselesine erekshe basymdyq berildi. Bıznes-forým aıasynda Qa­zaqstan Respýblıkasy Inves­tısııalar jáne damý mınıstrligi «Qazgeologııa» AQ jáne IMIDRO (Irannyń taý-ken ónerkásibin damytý jáne jandandyrý uıymy) arasynda Yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıylǵan. Iranǵa qazaqstandyq lokomotıv, elektrovoz, rels, júk jáne jolaýshylar vagondaryn satý máseleleri jan-jaqty qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, «Elektrovoz qurastyrý zaýyty» JShS kompanııasynan 70 elektrovozdy, «Lokomotıv qurastyrý zaýyty» JShS-nen 75 magıstraldyq teplovozdy, «Aqtóbe rels arqalyǵy zaýy­ty» JShS-nen 130 myń tonna kólemindegi relsterdi jáne «RAILWAYS SYSTEMS» kompanııasynan 5000 birlik júk vagonyn ırandyq rynokqa jetkizý máseleleri talqylanǵan. Sondaı-aq, ırandyq dılerler qazaqstandyq 1000 avtokólikti satyp alýǵa ynta bildirgen. Kelissózder qory­tyndysynda energetıka, munaı-gaz, kommýnıkasııalyq jabdyqtar azyq-túlik ónimderi men basqalardy jetkizý kelisimderine de qol jetkizilgen eken. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan». Sýret: http://rus.azattyq.org/