«Jan-Araıdyń» jumysy jaınap tur

Byltyr Elbasy Qyzylorda oblysyna arnaıy sapar jasady. Sol kezde Memleket basshysynyń qatysýymen «Jan-Araı» quramajem zaýyty ashyldy. Atalmysh ón­diristiń ómirge tikeleı joldama alýyna memlekettiń tarapynan zor qoldaý boldy desek, artyq aıtqandyq emes. Sebebi, «Jan-Araı» quramajem zaýyty «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylǵan jobalardyń biri. Byltyr iske qosylǵan óndiris ornynda búginde qyzý tirlik júrip jatyr. Sharýashylyqtardyń suranysyn qanaǵattandyrýǵa bel sheshe kirisken zaýyt kúni-túni jumys istep tur. «О́ndiris orny ashylǵaly 175 tonna jem óndirilgen. Onyń 100 tonnasy naryqqa jóneltildi», deıdi qurama jem zaýytynyń bas tehnology. Kásiporynǵa qajetti shıkizat, ıaǵnı kúrish, bıdaı, kúnbaǵys sekildi ónimder jergilikti sharýashylyqtardan alynýda. Al Shymkent, Túrkistannan júgeri men kún­jara tasymaldanyp turady eken. Aımaq sharýalary jylyna 60 myń tonna mal azyǵyn tutynatynyn eskersek, zaýyt sol suranysty qanaǵattandyrýǵa jumys jasaýda. Zaýyttyń bas tehnology Qýat Shakızadaevtyń aıtýynsha, óndiris orny óndirgen jemge sharýashylyqtardan suranys joǵary. О́nimniń 60-70 paıyzy aımaqtaǵy sharýashylyqtarǵa taratylsa, 30-40 paıyzy kórshi OQO, Jam­byl, Aqtóbe oblystaryna shyǵarylyp jatyr. Kóbinese sharýa qojalyqtary jemdi bordaqylanǵan mal, saýyn sıyrlar men usaq maldarǵa tutynady. Qazaqstandyq 5 standart boıynsha óndiriletin mal azyǵy jıyntyǵyn aldaǵy ýaqytta elimizdiń basqa óńirlerine de eksporttaý josparda bar. Zaýytta jemnen bólek Syr marjanyn da aqtaıdy. Kúrish sehy táýligine 120-130 tonna kúrish óńdep shyǵady. О́ndiris ornynda qara kúrishti tazalaý, aqtaý, qapqa salý jumystarynyń barlyǵy zamanaýı tehnologııalarmen atqarylady. Syr salysynyń marjan, ıantar, lıder, dıamond atty suryptary 5 keliden bastap 10, 25, keıde tapsyrysqa oraı 50 kelilik qapqa deıin ólshenip, naryqqa jiberiledi. Syrdyń brend daqyly búginde alys-jaqyn sheteldikterdiń qazanynda qaınap jatyr. Kúrish aqtaý sehynyń mehanıgi Baqytjan Týmyrzaev, «Aptasyna 5-6 vagon aqtalǵan kúrishti kórshi memleketterge jiberip jatyrmyz. Olardyń qatarynda О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Reseı bar. Bolashaqta TMD aýmaǵyndaǵy memleketter men shetelderge shyǵarýdy kózdep otyrmyz. Endi eksporttyń kólemin bir sátke de túsirmeımiz», deıdi. Qanshalyqty qarjylyq ekonomıkalyq qıynshylyq bolsa da, óndiris nysanynda tirliktiń qyzý qarqyny baıqalady. Aýysymmen eńbek etetin 30 jumysshyǵa jala­qy ýaqytyly berilip tur. Daǵdarysqa des bermeıtin kásiporynda, jumystan qysqartý degen uǵym joq. Zaýyt aýmaǵynda kúndelikti 150 tonna kúrish óńdeıtin qural-jabdyq, daıyn ónim men shıkizat saqtaıtyn qoımalar, avtotarazy, zerthana, qaptama sehy, un tartatyn dıirmen men makaron ónimderin shyǵaratyn qurylǵy bar. Zaýyttaǵy barlyq qural-jabdyq PETKUS Technologie GmbH nemis kompanııasynyń ónimderi. Germanııadan jetkizilgen qurylǵylarda arnaıy mashyqtanǵan mamandar jumys isteıdi. Aımaqta kásipkerliktiń damýy artyp, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń kóptep ashylýy – memlekettik qoldaýdyń jemisi. Áleýeti orasan «Jan Araı» jem zaýyty bolashaǵy turaqty kásiporynnyń biri sanalady. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy.