Aýyl turǵyndaryna quzyrly oryndardan keregi – turmystyq ahýalyna qajetti jaǵdaılardy jasaýmen birge, áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý úshin olardyń arasyndaǵy yntaly turǵyndardyń óz múmkindigine qaraı kásibin ashyp, ony odan ári damytýyna qoldaý kórsetýi, ózge de talap-tilegin tyńdap, aryz-shaǵymyna nazar aýdarýy.
Túpqaraǵan aýdanynyń Aqshuqyr aýylynda ótken aksııanyń maqsaty – osy, ıaǵnı aqshuqyrlyqtarmen mamandardy tikeleı júzdestirý arqyly, olardyń óz suraqtaryn qoıýyna jaǵdaı jasaý, olarǵa oıǵa alǵan jumystaryn júzege asyrýyna jol siltep, keńes berý. «Nur Otan» partııasy men Túpqaraǵan aýdandyq ákimdigi uıymdastyrǵan «Jumys jáne mıkrokredıtteý» taqyrybyndaǵy aksııaǵa 100-ge tarta adam qatysty.
– Shaǵyn kredıtteý, jumysqa qatysty aksııanyń bolatyndyǵy týraly adam kóp júretin jerlerge, ortalyqtarǵa arnaıy habarlandyrýlar ilindi. Sondaı-aq, buǵan deıin de kásibin ashýǵa, shaǵyn nesıelendirýge qatysty ártúrli suraqtar jeteginde quzyrly oryndarǵa habarlasyp, óz máselelerimen kelip júrgen adamdar shaqyrtyldy. Aksııaǵa kelýshiler arasynda kásipkerler, kásibin endi bastaǵysy keletinder men jumyssyzdar bar. Aqshuqyr aýylynda qazirgi tańda 400-ge jýyq jeke kásipker tirkelgen, olar ártúrli sala boıynsha óz qyzmetterin jalǵastyrýda, – deıdi Aqshuqyr aýylynyń ákimi Málik Iztur.
Bir jaǵy Aqtaý qalasymen, ekinshi sheti Saıyn aýylymen shektesip, bir búıirinde Kaspıı teńizimen qanattasqan aýyl turǵyndary jyldan-jylǵa kóbeıip keledi. Qazirgi tańda Aqshuqyrda 8 myńnan astam turǵyn bar, ákimniń aıtýynsha, aýyl turǵyndarynyń sany jyl saıyn 300-400 adamǵa kóbeıedi eken. Olardy jumyspen qamtý, baspana, jer, ınfraqurylym, balabaqsha, taǵy da basqa qajettiliktermen qamtamasyz etýdiń ózindik qıyndyqtary bolǵanmen, birte-birte óz sheshimin taýyp keledi. Jumysqa ornalasý men kásibin bastaımyn degenge tikeleı keńes beretin mundaı aksııa aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabatynyn aıtty, aýyl ákimi.
Aýyl turǵyndaryn jumyspen qamtý, kásipkerlikpen aınalysýǵa yntaly azamattarǵa shaǵyn nesıe berý máselelerin negizgi ustanym etken aksııada aýyl turǵyndaryna arnaıy mamandar – Túpqaraǵan aýdandyq kásipkerlik bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy D.Shalabaeva, osy aýdannyń Kásipkerler palatasynyń dırektory D.О́tebalıev, «Nur Otan» partııasy aýdandyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary D.Sadyqov, ózge de quzyrly oryndardyń ókilderi jaýap berdi. Olarǵa qosalqy sharýashylyqtarynyń aıasynda usaq taýar óndirisin ashý jóninde keńester berilip, óz kásipterin ashý joldary, qajetti qujattar tizbesi túsindirildi.
Aksııa aıasynda óz qolynan shyqqan qolóner buıymdarynan kórme jasap, kelýshilerdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan sheber Gaýhar Esetovamen tildesken edik. Bala kezinen is tigip, qolóner buıymdaryn jasaýmen aınalysatyn qyzdyń óz jeke kásibin bastaǵanyna eki jyldan asypty. Qyldy jáne qylsyz júndi Mańǵystaý oblysynan basqa Taraz qalasynan, Almaty oblysynan aldyratyn sheber endi jer alyp, óziniń arnaıy sehyn ashqysy keledi eken. Aksııada G.Esetova osy máselesin mamandar aldynda kóterdi.
– Elimizdiń Jer kodeksine engen ózgeristerge baılanysty, kásipkerlik maqsatta jer alý toqtatylǵan bolatyn. Endi jerdi aýksıon arqyly berýdiń sharttary túsindirilip jatyr. Osy jyldyń alǵashqy jarty jyldyǵynda bizdiń óńirimizde de aýksıonmen jer berý máselesi júzege asyrylady dep kútip otyrmyz, qolóner sheberi Gaýhar Esetovaǵa osy aýksıonǵa qatysýǵa keńes berildi, – deıdi Túpqaraǵan aýdany Kásipkerler palatasynyń dırektory D.О́tebalıev. Aıtýynsha, aýdanda 1550 kásipker tirkelgen bolsa, olardyń kópshiligi mal, aýyl sharýashylyǵyna qatysty baǵytty tańdaǵan. Al osy kásipkerler arasynda jartysyna jýyǵy jastar, demek, jastarmyzdyń jeke kásibin ashýǵa degen qulshynysy qýantady.
Aqshuqyrdaǵy aksııa halyqtyń tabaldyryq tozdyryp, kezek kútip sarylmaı, jeke kásipterin ashý úshin ózderi kezdesip júrgen qıyndyqtar men sheshimin tappaǵan saýaldaryna jaýap alýdyń qoljetimdi úlgisi boldy.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.