Qus ósirýshi

Mártóktikter Mıla Storo­je­vany kánigi qus ósirýshi retinde jaqsy tanıdy. Onyń da jóni bar. Negizgi mamandyǵy basqa bol­ǵanymen onyń qus ósirýmen aınalysqanynyń ózine 35 jyldan asty. Bastapqyda Mártók poselkesindegi «Dzerjınskıı» keńsharynyń ınkýbator stansasynda eńbek etip júrgen ol bul kásipke shyn kóńilimen berilip ketkenin baıqamaı da qaldy. Keńes Odaǵy tarap, odaqtas res­­pýblıkalar óz aldyna otaý tigip, egemendik alǵannan keıingi óliara shaqtaǵy daǵdarys bul kásiporyndy da aınalyp ótpedi. Sharýashylyqtar bankrotqa ushy­ryp, ınkýbator stansasy eshkimge kerek bolmaı qaldy. О́zi ystyǵyna kúıip, sýyǵyna tońǵan sharýanyń tini shirigen jipteı tarqatylyp, ınkýbator stansasyna quryp ketý qaýpi tóndi. Sol kezde árkimniń úlesin bólip berý bastaldy. Táýekelge bel býyp kásiporyndy alashaq eńbekaqysy esebinen ózinde qaldyrdy. Jetpegenin birtindep ónim ótkizip, óteı bastady. 1999 jyly qaryzdan tolyq qutylǵan Mıla Vıktorovna ınkýbator stan­sasyn basy bútin ózine qa­ratyp aldy. Sóıtip, ómirge «Anas­­tasııa» jeke kásipkerligi keldi. Daǵdarys dendegen ólara shaqta ınkýbator stansasynyń jumysyn jolǵa qoıý, balapan bas­tyryp shyǵarý jáne ony ótkizý ońaı sharýa emes edi. «Rásýa bolǵan qarjy ǵoı, kásiporynnyń keleshegi joq», dep sáýegeılik tanytqandar da boldy. Biraq, ol alǵan betinen qaıtpady. Onyń ústine eski bolsa da ınkýbator qon­­dyrǵylary jumys isteýge jaramdy edi. Keıbir bólshekterin jańartty, buzylǵanyn jóndedi, áıteýir, kásiporyndy talan-ta­rajǵa túsýden saqtap qaldy. Ekonomıkalyq daǵdarys eń­serilip, halyqtyń jaǵdaıy kó­terile bastasymen kásiporyn ju­mysy da jandana bastady. Tyrbanyp tirlik jasady, úı­­rek pen qaz balapandaryn shyǵaryp, áýeli aýyldastaryna ótkizýdi jolǵa qoıdy. Keıin kórshi aýyldarǵa shyǵardy. In­kýbatordan shyǵarylǵan ba­la­­pandarǵa suranys bar eke­ni ańǵaryldy. Halyq balapan ósirýdiń tıimdiligin kórip, 200-300-den satyp alyp, ósirip, ot­basylyq turmysyn túzedi. Suranys bola túsken saıyn kásip­orynnyń boıyna qan júgirip, ilgeri kúnnen úmittendire tústi. Sóıtip, kásiporynnyń ekinshi tynysy ashyldy. – Buryn aýyldyqtar 100-200-den balapan satyp alatyn-dy, qazir kórshiles Reseıden de balapandar ákelinýde. Sonyń ózinde suranys bar. Inkýbatordyń qýaty jylyna 90 myń balapan shyǵarýǵa jetedi. Alaıda, ázirge qondyrǵynyń tolyq qýatynda jumys isteýine jetise almaı kelemiz. Onyń ártúrli sebepteri de bar. Básekelestik artty, bizdiń jumysymyz maýsymdyq bolyp keledi. Jaz aılarynda 40 myń úırek, 30 myń taýyq balapandaryn shyǵaryp, satamyz. Azdap qaz, bódene balapandaryn da usy­namyz. Bolashaqta balapandardy ózderimiz ósirip, saýda oryn­daryna shyǵarýdy qolǵa almaqpyz. Ol úshin «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha 3 mıllıon teńge jeńil­de­­tilgen nesıe aldyq, – deıdi kásipker kelinshek. Qazir ınkýbator balapandary kórshiles aýdandarǵa ótkiziledi, Aqtóbe bazarlaryndaǵy ózderiniń arnaýly saýda oryndarynda satylady. Shúkir, tańdaý bar. Broıler, gollandııalyq jáne úı qustarynyń balapandaryna Aqtaý men Atyraýdan quda túsip kelip, kótere satyp alýshylar qatary kóbeıe túsýde. Mártóktikterdiń aýlalarynda qus balapandaryn ósirmeıtinderi sırek. Bári de «Anastasııa» je­ke kásipkerliginiń ınkýbato­ry­nan shyqqan balapandardy satyp alýǵa yntaly. Mıla Sto­rojevanyń ózi de balapandardy aýlasynda ustap, ósiredi. Byltyr alǵashqy qar jaýǵansha úırek jáne qazdyń balapanyn ósirip satyp edi, biraz qarjy boldy. Qazir munda 6 jumysshy eńbek etedi. Olardyń eńbekaqylary táýir. Mıla Storojeva aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵymen tyǵyz baılanysta jumys isteıdi. Joǵaryda osy ortalyq arqyly 3 mıllıon teńge nesıege qol jetkizgenin aıttyq. Endi jastar tájirıbesine mal dárigeri, zootehnık mamandaryn tartýdy oılastyrýda. Jalpy, aýdanda «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy júzege asyryla bastaǵannan bergi ýaqytta kóptegen jańa jumys orny ashylyp, nesıe alýǵa qol jetkizgen. Sonyń biri «Anastasııa» jeke kásipkerliginiń basshysy Mıla Storojeva óz bıznesiniń kún ótken saıyn qalyptasyp, aıa­ǵynan tik turyp kele jatqanyna dán rıza. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy, Mártók aýdany.