«Jerde bir bala qýansa, kókte myń perishte shattanady»

Qaıyrymdylyq – adamnyń asyl qasıetteriniń biri. Qaıy­rym­dylyq – kómekti qajet etý­shilerge beretin kómek jáne iz­giliktiń naqty kórinisi bolyp ta­bylady. Qaıyrymdylyq adam boıyndaǵy asyl qasıetterdi dáleldeýdi qajet etedi. Alla Taǵala Quran Kárimniń «Taǵabýn» súresiniń 16-18 aıattarynda «Shamalaryń kelgenshe Alladan ımenińder, onyń aıtqanyna boıusynyńdar, Al­la jolynda mal-múlikterińdi jumsańdar. Bul – ózderiń úshin qaıyrly. Kimde-kim nápsi sa­rań­dyǵynan saqtansa, ol – maq­satyna jetýshi. Eger Al­la rızalyǵy úshin dúnıe jumsa­sańdar, Alla onyń esesin eselep qaıtarady. Alla beregen, keńpeıil, jazalaýǵa asyqpaıdy. Ol – qupııany da, áshkereni de bilýshi. Ol asa ústem hıkmet ıesi», dep pendesine ıgi amaldar jasaýdy mindetteıdi. Mýslım jetkizgen Paıǵambarymyz Mu­hammed (s.ǵ.s) hadısinde «Aqı­qat baılyq – mal-múliktiń kóp bolýy emes, aqıqat baılyq – keńpeıildilik, qaıyrymdylyq, ol – adamdaǵy eń jaqsy qasıet», dep ósıet etedi. Pavlodar oblysy Aqtoǵaı aýdanynyń Mútkenov aýyldyq okrýginde Sálkenovter otbasy turyp jatyr. Bul otbasynda 2005 jyly týǵan Aqtóre Qanatuly – 3-toptaǵy múgedek bala tár­bıe­lenýde. Qazirde aýdandyq korreksııalyq orta­lyqta tirkeýde tur. Bala óz be­tinshe qımyl-qoz­ǵalys jasap, tamaqtana almaıdy. О́skeleń balanyń júrip-turýyna buryn­yraqta berilgen arba kishirek bolǵandyqtan, dalada serýendeýde, úı ishinde kóterip júrýde ata-ana kóp qınalǵan. Al arba satyp alý úshin otbasynyń qaltasy kótermeıdi. Sondaı-aq, Jolaman aýy­lynyń turǵyny, 5-synyp oqý­shysy Qaıyr Toqtar – Aq­bıdaı negizgi mektebinde úıde oqy­tylatyn oqýshy. Kish­ken­taıynda júgirip júrgen bala eseıe kele aıyqpas dertke dýshar boldy. Qazir múgedekter arbasynda ta­ńylyp otyr. Bul kóp balaly otbasynyń jasóspirim balaǵa jańadan arba satyp alatyn jaǵ­daıy joq. «Jerde bir bala qýansa, kók­­te myń perishte shattanady», deıdi qazaq danalyǵy. Úl­ken baılyqpen adamǵa úlken qaıy­rym bitpeıdi, kerisinshe, úlken qaıyrymdylyq – jıǵan baılyǵyńdy abyroıly ete­di. «Qoly ashyqtyń – joly ashyq» degen taǵy bir sóz bar qazaqta. Mine, qolyndaǵy barymen taǵdyrdyń taýqymetimen ǵarip kún keship júrgenderdiń alǵysyna bólenip júrgen jandar da az emes. Osyndaı jomart júrekti adamdardyń biri – Súleımenov Maqsut Shákenuly. M.Súleımenov – Pavlodar qalasyndaǵy «Fırma DIZ RV» JShS-niń basshysy. Kásipker arbaǵa tańýly oqýshy jastaǵy múgedek balalarǵa qymbat baǵa­ly arbany syıǵa tartý etti. Maq­sut Shákenuly bul syı-qur­met Allanyń rızashylyǵy úshin jasalyp otyr, deıdi óz sózinde. Qaıyrymdylyq sharasy Pavlodar qalasyndaǵy «Aq me­­shittiń» bas ımamy Jol­das Berdi­muratovtyń uıym­das­tyrýymen ótti. Kásipker Maqsut Shákenuly múgedek balalarǵa arnaǵan arbasyn osy meshitte tabystady. Múgedek balalardyń ata-analary – Galına Berejnaıa men Sálkenovter otbasy Maq­sut Shákenuly men Joldas Qos­­pa­qulyna óz rızashylyǵyn bildire otyryp, din jolynda jasaǵan amaldarynyń tek Bir Jaratýshydan ǵana eselenip qaıtarylsyn dep tilek bildirdi.  Ásem MÝNDÝINOVA, Aqbıdaı negizgi mektebi dırektorynyń oqý-tárbıe isi jónindegi orynbasary. Pavlodar oblysy.