Basty ustanym – zań ústemdigi

Keshe «Halyqaralyq jáne otandyq baıqaýshylardyń ózara is-áreketterindegi kontýrlar» taqyrybynda halyqaralyq baıqaýshylardyń qatysýymen dóńgelek ústel ótkizildi. Otyrystyń tóraǵalyǵyn atqaryp, ári ony uıymdastyrǵan Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń tóraǵasy Nurlan Erimbetov óz sózinde: «Elimizdegi saılaýdyń barysyn baıqaýǵa kún saıyn aǵylyp kelip jatqan sheteldikterdiń sany arta túsýde. Bul, árıne, óte jaqsy, sebebi, biz – saılaýda jasyratyn eshteńesi joq elmiz. Olar Otanymyzdy aralap, saılaý ýchaskelerinde, shtabtarda bolyp, barlyq jumystardy óz kózderimen kórýde. Búgingi dóńgelek ústel barysynda kórgenderińiz ben oılaryńyzǵa túıgenderińizdi bólise otyrǵandaryńyz biz úshin aıryqsha mańyzdy», – dep jınalǵandardy túıtkili joq ashyq áńgimege shaqyrdy. Alǵashqy bolyp oıymen bólisken Qoǵamdyq komıssııa múshesi Ádil Ahmetov óziniń EQYU baıqaýshylarynyń quramynda AQSh prezıdentiniń saılaýynda, Ulybrıtanııadaǵy parlamenttik saılaýda, Armenııa men Ázerbaıjanda bolǵanyn aıta kele: «Men bizdiń osy elderdiń eshqaısynan qalyspaıtynymyzdy, elektorattyń saılaýdaǵy árbir qadamdy jiti qadaǵalaıtynyn, olardyń ózimizden tys shetelderdegi saılaýlarǵa da kóz tigetinin bilemin. Árıne, demokratııalyq saılaýlarynyń tamyry tereńge ketken eldermen salystyrǵanda táýelsizdikti qolǵa alǵan tusymyzda bizdiń olqylyqtarymyz bolǵan shyǵar, al qazir Qazaqstanda saılaý mádenıeti ósti», – dese, TMD Baıqaýshylar mıssııasy shtabynyń basshysy Evgenıı Sloboda: «Osy jolǵy saılaýǵa 300-den astam baıqaýshymyz qatysyp jatyr. Bizdiń mıssııanyń standarttarynyń EQYU (DIAQB) standarttarynan aıyrmasynan góri uqsastyqtary kóp, ádisnamalarymyz uqsas, degenmen, qorytyndylarymyzda aıyrmashylyqtar bolady, odan biz eshqandaı bir tragedııa jasamaımyz. Biz óz qorytyndylarymyzdy kózimizben kórgenderimizge, oıǵa túıgenderimizge súıenip baryp jasaıtynymyzǵa tolyq kepildik beremiz. Mıssııamyz Qa­zaqstandaǵy saılaýlarǵa 2004 jyl­dan beri baıqaýshylyq atqaryp keledi. О́z basym sol 2004 jyldan beri Qazaq­standaǵy barlyq saılaýlarǵa baıqaýshy bolyp qatysýdamyn. Bıylǵy saılaý barysynda da baıqaýshylar jumysyna esh kedergi joq, OSK men Syrtqy is­ter mınıstrligi tarapynan eshbir shet­qaqpaı kórgen joqpyz. Barlyq par­tııalardyń saılaýaldy úgit-nasıhat ju­mystary qalaı ótkizilip, olardyń BAQ júzinde qoldaý taýyp, eshbir alalaý­syz berilip jatqanyn anyq baıqadyq. Saılaýaldy úgit jumystarynda eshbir zań buzýshylyq joq. Saılaýdyń ózine de óte az kún qaldy, kúni búginge deıin bizdiń baıqaýshylarymyzdyń tarapynan birde-bir zań buzýshylyq bolǵany tirkelmedi», – dep sózin tujyrymdady. Baıqaýshy Arman Eshmuratov óz sózinde elimizdiń saılaý zańnamalarynyń álemdik standarttarǵa jaýap beretinin, baıqaýshylar jumysyn uıymdastyrýda, halyqaralyq standarttardyń saqtalýynda da saılaý zańnamasynyń ozyqtyǵy óz yqpalyn bekem túrde atqaratynyn, sonyń arqasynda elektoratty kezeń barysynda qoǵamdyq baıqaý tetikteriniń minsiz qyzmet atqarýyna qol jetip otyrǵanyn aýyz toltyryp aıtty. Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń músheleri, halyqaralyq baıqaýshylar, qoǵam qaıratkerleri, ǵalymdar men sarapshylar, ÚEU men BAQ ókilderi kelgen dóńgelek ústelge qatysýshylar saılaý úderisin zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etý máselelerin sóz etip, elimizdegi elektorattyq kezeńde otandyq jáne halyqaralyq baıqaýshylardyń ózara is-áreketindegi negizgi máse­lelerge ǵylymı-sarapshylyq taldaý júrgizdi. Saılaýdyń ashyq jáne trans­pa­renttiligin qamtamasyz etýdiń mańyz­dylyǵy men halyqtyń demokratııalyq mádenıetin jáne azamattyq qoǵamnyń belsendiligi jaıyn áńgime ózegine aınaldyrdy. Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan». ASTANA.