Qazirgi tańda Memleket basshysy kásiptik bilim beretin mekemelerge aıryqsha nazar aýdaryp otyrǵany málim. Sol sebepten «100 naqty qadam» Ult Josparynda arnaıy basymdyq berip, biliktiligi álemdik talaptarǵa saı keletin mamandar daıarlaýdy júktedi. Bul talaptyń údesinen shyǵýǵa Qazaqstannyń kóptegen kolledjderi daıyn. Sonyń biri «Qaztutynýodaǵynyń» Saýda-ekonomıkalyq kolledji desek qatelespeımiz. Bıyl táý eter Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵymen qatar, irgetasynyń qalanǵanyna 60 jyl tolǵanyn keń kólemde merekelegeli otyrǵan oqý ordasy aldaǵy kúnge jańa jospar, tyń jobalar jasap, el aldyndaǵy mindetterin múltiksiz oryndaý maqsatyna jumyldyrýda.
Atalǵan bilim oshaǵy elordadaǵy bedeli bekem, mártebesi máıekti oqý ordasy. Birinshiden, kolledjdiń osy kúnge deıingi 20 myńnan astam túleginiń basym kópshiligi elimizdiń ár óńirimen qatar, Almaty men Astana qalalaryndaǵy tutqaly mekemelerde bilikti mamandar sanatynda qyzmet etip júr. Ekinshiden, Dúnıejúzilik banktiń arnaıy jobasyna qatysqan 300-den astam kolledjdiń arasynda talapty da talantty mamandarynyń arqasynda 380 myń AQSh dollaryn quraıtyn grantty jeńip aldy. Bul qarajat tolyǵymen kolledj ıgiligine jaratylyp, oqý oshaǵyna 79 monoblok, 25 kompıýter, 25 noýtbýk, 28 planshet, 13 proektor, 13 ınteraktıvti taqta, taǵy basqa qural-jabdyqtar satyp alyndy. Bul júlde kolledj oqytýshylary men oqýshy jastaryna sony serpin berip, jańashyldyq baǵyttaǵy oqýǵa degen yntasyn arttyrǵandyǵyn oraıy kelgende aıtsaq ta artyq bolmas.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna saı, kolledj ujymy jańashyldyqqa den qoıyp, oqý úderisinde ınnovasııalyq tehnologııalardy kóbirek paıdalanýdy basty mindetine alǵan. Sonyń bir dáleli – 2009 jyldan bastap tájirıbege engizile bastaǵan oqytýdyń modýldik tehnologııasy. «Qazaqstannyń tehnıkalyq jáne kásiptik bilim júıesindegi áleýmettik seriktestigi» halyqaralyq Eýroodaq jobasy boıynsha qolǵa alynǵan bul jobaǵa tájirıbe retinde aldymen «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵy tańdalyp alyndy. Endi osy júıe boıynsha oqyǵandar úsh mamandyq alyp shyǵady. Onyń birinshisi – ekinshi kýrstan keıin EEM operatory, úshinshi kýrstan keıin – terimshi, úshinshisi – tehnık-baǵdarlamashy. Bul degenińiz, ekinshi kýrstan keıin-aq jas maman EEM operatory bolyp jumys isteı alady degen sóz. Modýldik oqytýdyń dástúrli bilim berý júıesinen artyqshylyǵy sol, munda eńbek naryǵynda qandaı mamandyqqa suranys kóp ekendigi qatań eskeriledi. Kezekti modýldik oqýdan ótkennen keıin birneshe mamandyqty ıgerýge múmkindik bar. Sondaı-aq, oqý ornymen tyǵyz baılanysta jumys istegen jumys berýshi bolashaq mamanǵa óz talabyn qoıa alady. Stýdent óz kezeginde teorııadan góri praktıkaǵa kóbirek júginip, tańdaǵan mamandyǵyna beıimdele bastaıdy. «Esep jáne aýdıt», «Qarjy», «Marketıng», «Quqyqtaný», «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý», «Aqparattyq júıeler», «Týrızm», «Baǵalaý» syndy mamandyqtardy ıgerip shyqqan jastarymyzǵa kez kelgen jerden jumys tabýǵa múmkindik bar dep oılaımyn», – dedi bul jóninde oqý ornynyń dırektory, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Myrzabek Kújimov.
Atalmysh taqyryp tóńireginde osynaý bilim mekemesiniń birqatar qyzmetkerleri men stýdentterine kezdesip áńgime-dúken qurdyq. Málim bolǵany, biliktilik sanaty joǵary 45 ustaz dáris júrgizedi eken. Olar óz elimizben qatar, shetelderde de biliktilikterin shyńdap otyrady. Daryndy shákirtteri de túrli baıqaýlarǵa qatysyp, shetel asyp oqýyn jalǵastyryp jatqandary bar eken. Dese de, dırektor bilimmen qatar, tárbıe máselesine de erekshe kóńil bóletinderin basa aıtty. Ondaǵy túpki maqsat – deni saý, ulttyq sana-sezimi qalyptasqan, rýhanı oılaý dárejesi bıik, elin, jerin súıetin patrıot tulǵa retinde adamgershilik qasıeti men estetıkalyq talǵamy joǵary, salamatty ómir saltyn tańdaǵan, isker azamat tárbıeleý. Osyndaı joǵary kásibı deńgeıdegi eńbek naryǵyna qajetti, básekege qabiletti mamandardy daıarlaý atalǵan kolledjdiń negizgi baǵytynyń biri.
«Biz balalardy bir aýysymda oqytamyz. Onyń birneshe sebebi bar. Birinshiden, mamandarymyzdyń basym kópshiligi áıel adamdar. Olardyń otbasy, bala-shaǵasy bar. Áıel adamnyń osy turǵydaǵy jaǵdaıy málim. Ekinshiden, stýdentterimizdiń kelesi kúngi dáriske tııanaqty daıyndalyp kelýine jetkilikti ýaqyty bolady. Úshinshiden, olarǵa arnap qurylǵan úsh birdeı zerthanada teorııalyq bilimi men tájirıbesin ushtastyryp eńbek etýine de qolaıly jaǵdaı týady. Tórtinshiden, zań boıynsha bilim men tárbıe qatar júrýi tıis», dep sabaqtady sózin Myrzabek Tórebekuly.
Oqý úderisin aqparattyq tehnologııalardy baılanystyra júrgizý jańa pedagogıkalyq zertteýlerdi, ınnovasııalyq izdenisterdi, jańa tálim-tásilderdi engizýdi talap etedi. Máselen, 2013 jyly qarasha aıynda Dúnıejúzilik bank uıymdastyrǵan «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilimdi jańǵyrtý» jobasyn jeńip alý arqyly kolledjdiń materıaldyq-tehnıkalyq qory jańartyldy.
Qaıta jabdyqtalýdyń arqasynda, stýdentterdiń sheberhanadan alatyn tájirıbelik daǵdylarynyń aımaǵy keńeıtildi, zaman talabyna saı tájirıbelik jumystarǵa beıimdiligi jáne stýdentterdiń oqýǵa degen qyzyǵýshylyǵy arta tústi. Dál osy joba aıasynda ótken oqý jylynda kolledjde «Kompıýterlik grafıka» oqý ortalyǵy ashyldy.
Atalyp ótken oqý-zerthanalyq sheberhana men kompıýterlik grafıka oqý ortalyǵynyń jumysyn jandandyrý jáne stýdentterdiń oqýǵa degen qyzyǵýshylyqtaryn arttyrý, kásibı biliktilikterin damytý, bos ýaqyttaryn tıimdi ótkizý maqsatynda «Tehnık» jáne «Dızaın» atty úıirmeler ashylǵan. Joba boıynsha satylyp alynǵan quraldar arqyly sheberlik shyńdaǵan kolledj stýdentteri qalalyq ártúrli saıystarǵa qatysyp júr.
Qaztutyný odaǵynyń Saýda-ekonomıkalyq kolledji «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵynyń 8 stýdenti Bilim basqarmasy uıymdastyrǵan Astana qalasy kolledj stýdentteriniń arasynda qalalyq mýltımedııalyq baıqaýǵa qatysty. Bul alaman saıysta da kolledj stýdentteri óte jaqsy nátıje kórsetti. Qysqasy, mundaı jaǵymdy jańalyqtar jeterlik. Bilim men biliktilikti, tártip pen tájirıbeni ushtastyrǵan oqý ordasynyń jetken jeńisi men jemisi osyndaı.
Raýshan TÁÝIRHANQYZY,
jýrnalıst.
Astana.
