Alǵa jetelegen arman

Úsh tuǵyrly til – ulttyń keleshegi

Oqysam, bilgen ústine bile tússem dep alǵa umtylyp turǵan jastardy kórgende súısinesiz, tildesýdiń ózi janyńa jaǵymdy. О́ıtkeni, iltıpat pen izetke toly qazaqy qundylyqqa tańdanbasqa áddińiz qalmaıdy. Sóz Taldyqorǵanda júrip qazaq, orys, aǵylshyn tilderin erkin meńgergen sol óskeleń urpaqta. Manas JUMAShEV, qazaq-túrik lıseıiniń 11-synyp oqýshysy: – Ana tilime degen qurmetim adaldyǵymda. Úsh tuǵyrly til boıynsha oblystyq básekede 1-oryndy jeńip alǵanmyn. Bul turǵyda jaqsy jetistikke jetý, etken eńbegińniń kishkentaı bolsa da jemisin kórý úshin erinbeý, izdený azdyq etedi. Báribir bir nárse jetispeı turatyn tárizdi. Ol – arman. Sol armanǵa, ıaǵnı úsh tildi erkin meńgerip, kidirissiz oqyp, saýatty jazyp, ártúrli deńgeıde qysylmaı sóıleý úshin jetý ýaqytyn belgilep qoısańyz, ol maqsat bolyp shyqpaı ma. Maqsat adamǵa kúsh beredi. Árdaıym qaırap otyrady. О́z basym qazaq tiliniń baılyǵyna, shuraılylyǵyna tamsanamyn. О́zge tildermen salystyrǵanda qashanda tarazy basyn basyp turady. Elimizdegi resmı tilde taza sóıleýmen shektelmeı, óte saýatty jaza da biletinimdi syrt kóz anyq baıqap, baǵalap ta júr. Sol sııaqty halyqaralyq qatynastar tili – aǵylshyn tilin de jetik meń­gerdim. Eger shetelge joǵary oqý ornyna oqýǵa tússem taryq­paıtynymdy da bilemin. Odan ári izdený, oqý arqyly bilimimdi ushtaý basty maqsatym ekeni taǵy anyq. Gúldana BABAShOVA, Daryndy balalarǵa arnalǵan úsh tilde oqytatyn ál-Farabı atyndaǵy arnaýly gımnazııayń 10-synyp oqýshysy: – Qazaq tili meniń ana tilim ǵoı. Osy ana tilime degen qurmetim ýaqyty kelgende qajettiligimdi ótep, tórtkil dúnıe­niń esigin ashyp beredi dep sanaımyn. Sondyqtan, qazaq tilinde taza sóılep qana qoımaı, óte saýatty jazyp, múdirmeı oqý basty mindetim ekeni anyq. Al orys tili bizder, ıaǵnı qazaqstandyqtar úshin barlyq etnos ókilderimen erkin sóılesetin, qarym-qatynasty nyǵaıtatyn resmı til bolyp tabylady. Ana tilimdi qurmettegendeı, resmı tildi de qurmetteıtindigimniń belgisi taza sóılep, jazyp, oqı alamyn. Esh qysylmaımyn. Halyqaralyq qatynasty ornatatyn til – aǵylshyn tili bolǵandyqtan oǵan da den qoıyp qajet jerinde sheteldiktermen taza sóılesip, jazyp berýden de jaltarmaıtynym, taryqpaıtynym anyq. Ustazdarymyzdyń eńbegin baǵalaı biletindikten úsh tilde erkin sóılep te, jazyp ta, oqyp ta júrmiz. Bul qadam bizdi bolashaqta tańdaǵan joǵary oqý ornyna túsip, bilim alýymyzdy jalǵastyratynymyzǵa jarqyn jol ashar dep úmittenemin! Jazyp alǵan Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan» Taldyqorǵan