Maqsat aıqyn, baǵyt anyq

Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń el halqyna arnaǵan árbir Joldaýy, saıası-ekonomıkalyq jáne áleýmettik turǵyda asa tereń máni men mazmuny bar tarıhı qujat. О́ıtkeni, onda ótken belester zerdelenip, alynar asý saralanady. Sondyqtan da, biz, on jeti jarym mıllıonnan astam árbir qazaqstandyq Joldaýdy asyǵa kútemiz, oǵan úlken úmit artamyz. Al, úmitimiz árdaıym da aqtalyp keledi. Sebebi, Elbasynyń qaı Joldaýy bolmasyn baǵdarly baǵdarlama: naqty da aıqyn, tıisti qarjymen qamtylǵan, tııanaqty tujyrymdalǵan, eń bastysy, halyqtyń kóńiline jaqyn. El halqynyń aırandaı uıy­ǵan birligi qoǵam damýynyń negiz­gi kepili ekendigin eskerte kelip, Elbasy óz Joldaýynda by­laı dedi: «Jaýapty sátte bir­ligimizdi saqtap, elimizdiń ıgiligi úshin aıanbaı ter tógýimiz kerek. Birimiz bárimiz úshin, bárimiz birimiz úshin degen qaǵıda, biz­diń basty ustanymymyz bolýy tıis». Bizdiń paıymdaýymyz­sha, birlik eń birinshi kezekte, barsha qazaqstandyqtardyń judy­ryqtaı jumylýyna uıyt­qy bolyp otyrǵan qazaq ulty úshin qajet. Bul oraıda Elbasy óziniń «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasynda: «Tek birlesip qana, búkil halyqtyń kúsh-jigerin biriktirip qana alǵa basamyz» dep shegeleı aıtqan bolatyn. Al, biz óz tarapymyzdan «altaý ala bolsa aýyzdaǵy keter, tórteý túgel bolsa tóbedegi keler» deıtin halyq na­qy­lyn ár kez este ustaýymyz kerek. Jasyratyny joq, elimiz táýel­sizdik alǵan alǵashqy jyldary halyq túrli qıynshylyqtarmen betpe-bet keldi. Biraq, Elba­sy­myz­dyń salıqaly saıasaty men kóregendiginiń arqasynda halyq tyǵyryqtan jol taýyp, eńsesin kóterdi. Endeshe, qazirgi daǵdarysty da eńserýge elimizdiń áleýeti jetedi. О́ıtkeni, Qazaqstan halqynyń maqsaty aıqyn, bolashaq baǵyty anyq. Elbasymyzdyń shırek ǵasyr boıy júrgizgen osyndaı parasatty saıasatynyń nátıjesinde, Qazaqstan búgingi tańda Davos ekonomıkalyq forýmynyń Jahandyq básekege qabilettilik ındeksi kórsetkishi boıynsha 42-shi oryndy, al bıznes úshin barynsha qolaıly jaǵdaılar qalyptastyratyn elderdiń álemdik reıtınginde 41-shi pozısııany ıemdenip otyr. Al endi, elimizdiń áleýmettik saladaǵy jetistikterine keler bolsaq, Elbasy óz Joldaýynda: «Bizdiń halqymyz dál qazirgideı ómir súrgen emes, halyqtyń turmys deńgeıiniń, densaýlyǵynyń jaq­sarýynyń nátıjesinde, qazaq­standyqtardyń ortasha ómir súrý deńgeıi 72 jasqa jýyqtady», dep oryndy atap ótti. Prezıdent óz Joldaýynda, álemdik daǵdarystan týyndaǵan elimizdegi ekonomıkalyq jáne qarjylyq irkilisterge qarsy baǵyttalǵan úsh strategııalyq mindetterdi aıqyndap berdi: olar – ósim, reformalar jáne damý. Bul mindetterdiń túpki maqsaty «100 naqty qadamnan» turatyn Ult Josparyn júzege asyryp, asqaq maqsatymyz álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna ený, Máńgilik El ıdeıasynyń saltanat qurýyn qamtamasyz etý. Osynaý aıryqsha máni bar strategııalyq josparlardy júzege asyrý úshin tereń bilimdi, ári joǵary bilikti kadrlardyń qajettiligi aıtpasa da túsinikti. Innovasııalyq ekonomıka men shıkizattyq emes sektordy qurýdyń negizgi tetigi – joǵary bilikti kadr­lar. Sondyqtan da Elbasy, bilim berý men densaýlyq saqtaý salalaryn jetildirýge arnalǵan buǵan deıingi baǵdarlamalardyń oryndalý kerektigin aıta kelip, «Men 2017 jyldan bastap jańa joba – barshaǵa arnalǵan tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim baǵdarlamasy bastalatynyn jarııalaımyn», dep túıindedi. Bul degenimiz elimizdegi tapshylyqqa aınalǵan tehnıkalyq kadrlar máselesin sheshýdiń tóte joly bolatyndyǵynyń anyq dáleli. Áıtpese, dúnıejúzinde jastaryna orta bilim bere almaı otyrǵan memleketter joq emes. Al Elbasynyń jastarǵa kásiptik-tehnıkalyq mamandyq alýyna tolyq jaǵdaı jasaýyn el damýyndaǵy tarıhı bıik beles dep aıtýǵa bolady. Osynyń barlyǵyna biz táýelsizdik arqyly, Elbasynyń sarabdal saıasatynyń arqasynda jettik. Prezıdent, óz Joldaýynda bıýdjetke túsip jatqan salyqtyq túsimderdiń 20 paıyzǵa deıin tómendep ketkenin eskerte kelip, barlyq memlekettik ujymdardy qarajatty meılinshe únemdep jaratýǵa shaqyrdy. «Kórpemizdiń kólemine qarap kósileıik», dedi Elbasy. Bul másele árbir otbasyǵa da qatysty. О́ıtkeni, memleket degenimizdiń ózi mıllıondaǵan otbasylardyń jıyntyǵy emes pe? Búgingi tańda, ár otbasy kiris-shyǵysyn muqııat eseptep, qarajatyn barynsha únemdeýge kóshýi kerek. «Tarta jeseń taı qalar» degen qazaq naqyly negizgi qaǵıdaǵa aınalýy tıis. Uly babamyz Abaıdyń ózi adam atty ardaq­ty atqa ıe bolý jolyndaǵy bóget­terdi – «ósek, ótirik, maqtanshaq, erinshek, beker mal shashpaq» dep, bes dushpanyń retinde eskertip ketken joq pa edi?! Al babamyzdyń «beker mal shashpaq» dep otyrǵany bizdiń kúndelikti ómirimizdegi ysyrapshyldyq. Bankterge basymyzdaǵy quthana, ıaǵnı bas­panamyzdy kepildikke qoıyp turyp nesıe alamyz, básekege túskendeı toı ótkizemiz. Odan qalsa, shekten tys dastarqan jaıyp, «qonaqtarymyz toıda rýhanı lázzat alyp otyrsyn» degen oımen arnaıy ánshi shaqyrtyp, olardyń jol kiresi men jatar ornyn tólep, jarty saǵat nemese bir saǵat erinderin jybyrlatyp turǵany úshin aqsha tóleımiz. Aqsha bolǵanda da, AQSh prezıdentteriniń beınelerimen bezendirilgen qyrýar qarajat. Menińshe, osynyń bári de kóldeneń shyǵyndar. Sózdiń reti kelgende aıta keteıik, osy bizdiń toı ótkizý úrdisimizdi de reformalaý kerek sııaqty. Bul máselege ókiletti jáne atqarýshy organdar nazar aýdarsa, tipti jaqsy bolar edi. Sonymen Joldaý jarııalandy. Búkil álemdi sharpyǵan saıası-eko­nomıkalyq daǵdarys jaǵ­da­ıynd­aǵy atqarylar mindetter saralandy. «Daǵdarys­tardyń bári de ótkinshi, ótedi de ketedi. Biz bul daǵ­darystan da jeńimpaz bolyp shy­ǵa­myz. Men óz halqyma sene­min», dep túıindedi óz Jol­daýyn Elbasy. Al biz, «budan da jaman kezimiz­de toıǵa barǵanbyz» deıtin tózimdi de eńbekqor halyq emespiz be? Endeshe, Prezıdent senimin aqtaý úshin sharshamaı-talmaı eńbek eteıik, alǵa adymdaı bereıik!  Sattar QÝAShBAI,  Ońtústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty,  «Nur Otan» partııasy ál-Farabı aýdandyq fılıalynyń tóraǵasy, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor  ShYMKENT