О́nimderi ótimdi

Elimizde kondıterlik ónimderdi shyǵarý negizinen Qazaqstannyń ishki naryǵyna baǵyt­talǵan. Semeı qalasyndaǵy «Shyǵys­AjarTorg» JShS kondıter sehy búginde memlekettik baǵdarlama arqyly jumys istep, kásipterin dóńgeletip otyrǵan birden-bir mańdaıaldy ozyq kásiporyn. Barlyq shyǵarǵan ónimderi zaman talabyna saı keletin kásiporynnyń qurylyp, qaltqysyz jumys jasap kele jatqanyna onshaqty jyldyń júzi boldy. Qalalyq kásipkerlik bólimi mamandarynyń aıtýynsha, qazir seh ónimderi ishki naryqta ǵana emes, kórshiles Reseıge de eksporttalýda. Semeıdegi «Damý» qorynyń ókili Anjela Maslovanyń aıtýynsha, olardan nesıe kómek alyp, isterin dóńgelete bastaǵan hanymdar sany óte kóp. Solardyń biri Janargúl Jumaǵalıeva 90-jyldardyń toqyraýy kezinde negizgi mamandyǵy ustazdyqtan bas tartyp, zaman talabyna saı saýda salasyna ketedi. Bas kezinde táttilerdi alys jerlerden, basqa óńirlerden jetkizip, Semeıge ótkizip, saýdalaýmen aınalysady. Almaty men Shymkent qalalarynan kondıterlik ónimder ákelip sata bastaǵan ol alys jolda keıbir ónimderdiń buzylyp ketetinin baıqaıdy. Osy tusta kásipkerge kondıter ónimderin alystan tasymaldamaı-aq, ózimizde óndirip, halyqqa jańa shyqqan ónimder usyný týraly oı keledi. Osylaısha, kásipker jeke isin ashýdy uıǵarady jáne qajetti qurylǵylar satyp alady. О́zi ashqan shaǵyn sehynda bas kezinde az ǵana adam jumys istegenmen, birtindep jumysshylar sany kóbeıe bastady. Kondıterlik ónimderi de molaıdy. Osylaısha, jeke kásipker «Jumaǵalıeva» bolyp qurylǵan kondıterlik ónim óndiretin seh, 2012 jyly «ShyǵysAjarTorg» JShS bolyp qaıta qurylady. Jalǵa úlken ǵımarat alyp, birneshe jyl jumys jasaıdy. Degenmen, kásibi alǵa ozyp, kondıter fabrıkasynyń jumysy júre bastaǵan soń sehqa zaman talabyna saı arnaıy qurylǵylar ornatý qajet bolady. Osy tusta kásipker «Damý» qory arqyly 20 mln. teńge sýbsıdııa alyp, zama­naýı qurylǵylar satyp alady. Bul qarajatqa arnaıy eki óndiristik pesh pen ónimderdi jaz maýsymynda tasymaldaýǵa tońazytqyshy bar qural-jabdyq alynady. Endigi kezekte kásipker memlekettik baǵdarlama arqyly usynys jasap, 2014 jyly «Damý» qorynyń «О́ndiris-2» memlekettik baǵdarlamasy arqyly tómen paıyzben 20 mln. teńge nesıe alyp, sehqa qajetti úlkendeý ǵımaratty satyp alady. Búgingi kúni 35 adam jumyspen qamtylǵan kondıter sehynda júzden astam ónim túrleri shyǵarylady. Sondaı-aq, kópke tanylyp úlgergen marmelad óndiriledi. – Biz otbasymyzben osy «Shyǵys­Ajar­Torg» fabrıkasynyń marmeladyn satyp alamyz. Balalar da, úıdegi ata-ájelerimiz de dán rıza. Mar­­melad kezindegi Máskeýde jasalatyn tátti­den eshbir aıyrmashylyǵy joq. Osyn­daı otan­dyq ónimge qoldaý kórsetkenimiz jón, – deıdi tutynýshylardyń biri Bátıma Nurjaýbaeva. Kondıter ónimderin shyǵarý asa talǵampaz­dyqty qajet etetindigin ujym ár kez jańa ónim túrlerin oılap tabýmen de aınalysady. Olar únemi ǵalamtordan qarap, kondıter ónimderiniń jańa túrlerin de zerttep otyrady. Kondıter sehy tapsyryspen pisiretin baýyrsaq, shelpek, toqash ónimderi de semeılikterdiń suranysyna ıe bolǵan. – Qazaqstanda, Semeıde ómir-baqı turamyz. Ultymyz orys bolsa da baýyrsaq pen shelpek dastarqanymyzdan úzilmeıdi. Men de, balalar da qazaqtyń baýyrsaǵyn, osy kásiporynnyń shelpegin ańsap turamyz, – deıdi zeınetker áje Elena Davydova. Aıta ketý kerek, «ShyǵysAjarTorg» JShS-niń ónimderi Shyǵys Qazaqstan oblysy, Astana, Pavlodar, Qaraǵandy qalalaryna, Reseıdiń Rýbsovsk qalasyna jiberiledi. Ol jaqtan da suranys óte kóp. «ShyǵysAjarTorg» JShS dırektory Janargúl Jumaǵalıevanyń aıtýynsha, sehtyń ónim óndirý múmkindikteri jaǵynan óńirdegi kásiporyndardyń ishinde ózindik alar orny bar. – Búginde shyny kerek, naryqta báseke óte kúshti, – deıdi Janargúl Jumaǵalıeva, – tipti, kórshi Reseıdiń ónimderi dúkenderimizde jeterlik. О́tken jyly Reseı rýbliniń baǵamy ózgergennen keıin, azdaǵan qıynshylyqtardy bastan ótkerdik. Degenmenen, aldymyzǵa qoıǵan maqsatymyz bar. Aldaǵy ýaqytta da halyqqa qajetti sapaly otandyq ónimniń jańa túrlerin usynýdy kózdep otyrmyz. Bastysy, básekege qabiletti bola bilgen jón. Memleket basshysy Nursultan Nazar­baevtyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda otandyq kásiporyndardy qoldaý qajettigin atap kórsetkeni barshaǵa belgili. Osy rette «Qazaqstanda jasalǵan» aksııasy bastaý alyp, shyǵysqazaqstandyq taýar óndirýshiler úshin aksııanyń aıtarlyqtaı qoldaýy boldy. Jáne barlyq semeılikter de endi neǵurlym elimizde óndiriletin ónimderdi satyp alýdy jón sanap otyr.  Raýshan NUǴMANBEKOVA SEMEI