* Bir aýyz sóz
Buryn «Týǵan eldiń qadirin syrt júrgende bilersiń» degen sózdi kóp estisek te, onyń maǵynasyn óziniń dál mánindegideı túsine qoımaǵan ekenbiz. Muny men jaqynda ǵana ǵylym jolynda júrgen izdenýshi retinde aıǵa jýyq ýaqyt Máskeý qalasynda bolǵanymda kún saıyn deıin anyq baıqap, tereń sezinip júrdim. Osynda júrgen mezgilimniń bárinde týǵan Qazaqstanyma degen maqtanysh seziminiń boıdy kernegenin jasyra almaımyn. Al buǵan sebep te jetkilikti-tin.
Eger men Reseıdiń birqatar aımaqtary sııaqty, onyń astanasynda da postkeńestik elderdiń ókilderi tolyp júr desem, sonshalyqty bir tosyn jańalyq aıta qoımaǵan bolar edim. Biraq mundaǵy másele olardyń Kremldi qalada qaptap ketkeninde emes, bul jerde ne istep, nemen shuǵyldanyp júrgenderinde. Al alyp shahardyń bazarlary men qoǵamdyq kólikteri salasynda ýkraındar men moldovandar, armıandar men ázerbaıjandar kóp kezikse, ózimizdiń ózbek, qyrǵyz jáne tájik kórshilerimizdiń mıgranttary kommýnaldyq salany basyp qalǵan. Máselen, Arbattyń boıynda jarnama taratyp, áýejaı, sýpermarketter men kóshe sypyryp, úılerdi syrlap júrgen qyrǵyz jastaryn tipti kóp kórdik. Olardyń arasynda endi ǵana mektep bitirgen órimdeı jasóspirimder de jeterlik eken. Tájik ulandary bolsa, metro stansalaryndaǵy tazalyqty óz moıyndaryna alǵan sııaqty. О́zbek qyz-jigitteri qurylys pen ashanalardyń mańaılaryn alańsyz meken etip alǵan.
Kórshi elderimizdiń ókilderi Reseı astanasynyń basqa da turmystyq, qoǵamdyq nysandarynda az bolmaı shyqty. Máselen, men stajırovka ótkizgen VGIK-te qyzmet kórsetý oryndarynyń birazynda tájik qyz-kelinshekteri júrdi. Meniń Qazaqstannan kelgenimdi bilgen solardyń birazy ózderiniń bizdiń elge qyzyǵa qaraıtyndaryn talaı márte jasyrmaı aıtty. «Halyqty ýyzdaı uıytyp ustap otyrǵan Nursultan Nazarbaev sekildi basshylaryńyz bar, berekesi tasyǵan elderińiz bar sizder qandaı baqyttysyzdar, – der edi olar sonda. – Kún kórý úshin eldi tastap, áke-sheshemizdi qaldyryp, shalǵaı shette jumysqa jaldanǵan bizdiń júrisimiz mynaý». Shynynda da: «Arqada qys jaıly bolsa, arqar aýyp nesi bar?» degendeı, óz elderindegi bar ahýal jaqsy bolyp jatsa, bular buryn kóz kórmegen jaqqa osylaı sabylyp keler me edi?! Olardyń jer túbine ketip, nápaqa tabýlaryna, óz elderi bıliginiń ózi múddeli eken. Aıtýlaryna qaraǵanda, úkimet mıgranttarǵa jol aqylary men ádepki kezde ómir súrýlerine kerekti qarjy berip, osylaı qaraı jiberetin kórinedi. Munyń ózi olardy jumysqa ornalastyrýdyń bir ádisi bolsa kerek.
Osynyń bári bizdi eriksiz oılantty. Sol oılaný arqyly týǵan elimizge degen maqtanysh sezimin arttyrdy. Sonymen birge, qazaqtyń «Ynsap saıyn – bereke» degen qanatty qaǵıdasyn eske túsirdi. Máskeý tórinde baıqap-paıymdaǵandarymyz bizge eldiń ıgiligi úshin jasalyp jatqan jumystardyń kóptigin, solardy kóre bilý úshin de kósheli kóz kerek ekenin taǵy bir ret kórsetip berdi.
Jańagúl SULTANOVA,
T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner
akademııasynyń doktoranty
ALMATY
Buryn «Týǵan eldiń qadirin syrt júrgende bilersiń» degen sózdi kóp estisek te, onyń maǵynasyn óziniń dál mánindegideı túsine qoımaǵan ekenbiz. Muny men jaqynda ǵana ǵylym jolynda júrgen izdenýshi retinde aıǵa jýyq ýaqyt Máskeý qalasynda bolǵanymda kún saıyn deıin anyq baıqap, tereń sezinip júrdim. Osynda júrgen mezgilimniń bárinde týǵan Qazaqstanyma degen maqtanysh seziminiń boıdy kernegenin jasyra almaımyn. Al buǵan sebep te jetkilikti-tin.
Eger men Reseıdiń birqatar aımaqtary sııaqty, onyń astanasynda da postkeńestik elderdiń ókilderi tolyp júr desem, sonshalyqty bir tosyn jańalyq aıta qoımaǵan bolar edim. Biraq mundaǵy másele olardyń Kremldi qalada qaptap ketkeninde emes, bul jerde ne istep, nemen shuǵyldanyp júrgenderinde. Al alyp shahardyń bazarlary men qoǵamdyq kólikteri salasynda ýkraındar men moldovandar, armıandar men ázerbaıjandar kóp kezikse, ózimizdiń ózbek, qyrǵyz jáne tájik kórshilerimizdiń mıgranttary kommýnaldyq salany basyp qalǵan. Máselen, Arbattyń boıynda jarnama taratyp, áýejaı, sýpermarketter men kóshe sypyryp, úılerdi syrlap júrgen qyrǵyz jastaryn tipti kóp kórdik. Olardyń arasynda endi ǵana mektep bitirgen órimdeı jasóspirimder de jeterlik eken. Tájik ulandary bolsa, metro stansalaryndaǵy tazalyqty óz moıyndaryna alǵan sııaqty. О́zbek qyz-jigitteri qurylys pen ashanalardyń mańaılaryn alańsyz meken etip alǵan.
Kórshi elderimizdiń ókilderi Reseı astanasynyń basqa da turmystyq, qoǵamdyq nysandarynda az bolmaı shyqty. Máselen, men stajırovka ótkizgen VGIK-te qyzmet kórsetý oryndarynyń birazynda tájik qyz-kelinshekteri júrdi. Meniń Qazaqstannan kelgenimdi bilgen solardyń birazy ózderiniń bizdiń elge qyzyǵa qaraıtyndaryn talaı márte jasyrmaı aıtty. «Halyqty ýyzdaı uıytyp ustap otyrǵan Nursultan Nazarbaev sekildi basshylaryńyz bar, berekesi tasyǵan elderińiz bar sizder qandaı baqyttysyzdar, – der edi olar sonda. – Kún kórý úshin eldi tastap, áke-sheshemizdi qaldyryp, shalǵaı shette jumysqa jaldanǵan bizdiń júrisimiz mynaý». Shynynda da: «Arqada qys jaıly bolsa, arqar aýyp nesi bar?» degendeı, óz elderindegi bar ahýal jaqsy bolyp jatsa, bular buryn kóz kórmegen jaqqa osylaı sabylyp keler me edi?! Olardyń jer túbine ketip, nápaqa tabýlaryna, óz elderi bıliginiń ózi múddeli eken. Aıtýlaryna qaraǵanda, úkimet mıgranttarǵa jol aqylary men ádepki kezde ómir súrýlerine kerekti qarjy berip, osylaı qaraı jiberetin kórinedi. Munyń ózi olardy jumysqa ornalastyrýdyń bir ádisi bolsa kerek.
Osynyń bári bizdi eriksiz oılantty. Sol oılaný arqyly týǵan elimizge degen maqtanysh sezimin arttyrdy. Sonymen birge, qazaqtyń «Ynsap saıyn – bereke» degen qanatty qaǵıdasyn eske túsirdi. Máskeý tórinde baıqap-paıymdaǵandarymyz bizge eldiń ıgiligi úshin jasalyp jatqan jumystardyń kóptigin, solardy kóre bilý úshin de kósheli kóz kerek ekenin taǵy bir ret kórsetip berdi.
Jańagúl SULTANOVA,
T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner
akademııasynyń doktoranty
ALMATY
