Qaryz alý – qarjy teńgerimin saqtaıdy

Keshe Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Baqtyqoja Izmuhambetovtiń tóraǵalyǵymen palatanyń jalpy otyrysy bolyp, onda bes másele qaraldy. Sonyń ishinde Qazaqstannyń Halyqaralyq Qaıta Qurý jáne Damý Bankinen (HQDB) qaryz alý týraly kelisimin ratıfıkasııalaý jónindegi zań jobasy depýtattar tarapynan qyzý talqylandy. Zań jobasy týraly baıandama jasaǵan Qarjy mınıstri Baqyt Sultanovtyń aıtýyna qaraǵanda, HQDB-dan 1 mlrd. AQSh dollary kóleminde qaryz alý týraly kelisimge aǵymdaǵy jyldyń 1 aqpanynda Prezıdenttiń Jarlyǵymen qol qoıylǵan. Atalǵan qaryz 2016 jylǵy bıýdjet tapshylyǵyn qarjylandyrýǵa baǵyttalatyn bolady. Sonyń ishinde eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyndaǵy negizgi basymdyqtaryn qoldaýǵa jáne Úkimettiń ekonomıkany yntalandyrýy men onyń ósýine járdemdesý jónindegi strategııalyq sharalarynyń oryndalýyna múmkindik beredi, dedi mınıstr. Odan ári B.Sultanov qaryzdyń qaıtarylý sharttary týraly aıtty. Sonyń ishinde 2,5 jyldyq jeńildetilgen kezeńdi qosa alǵanda, 20 jyl óteý merzimimen beriletindigi atap kórsetildi. Qaryzdy óteý respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen iske asyrylatyndyǵy da jetkizildi. Atalǵan qaryz bekitilgen bıýdjet tap­shy­lyǵy jaǵdaıynda makroekonomıkalyq turaqtylyqty jáne memlekettik qarjynyń teńgerimdiligin, onyń ishinde bıýdjettik baǵdarlamalardy ýaqtyly qarjylandyrýdy qamtamasyz etý maqsatynda mańyzdy bolyp tabylady. Depýtattar eldiń halyqaralyq bankterden qaryzdy kóp alatynyna alańdaýshylyq bildiretinin sezdirip, mınıstrge suraqty jaý­dyrdy. Sonyń ishinde qaryz jekemenshik bıznesti qarjylandyrýǵa jumsalmaı ma, IJО́-niń belgili mólsherinen alynǵan qaryzdardyń úlesi asyp ketpeı me? – degen sekildi suraýlar da boldy. Suraqtardyń bárine mınıstr baısaldy jaýap berip, bálendeı alańdaýshylyq joq ekenine sendirdi. Sonymen qatar, qaryz alý úshin de memlekettiń ekonomıkalyq múmkinshiligi joǵary bolýy shart ekendigi kóldeneń tartyldy. Belsendi talqylaýlardan keıin zań jobasy maquldandy. Kún tártibine shyǵarylǵan qalǵan máseleler túrli zań jobalary boıynsha qorytyndy ázirleýge arnaldy. Sonyń ishinde EAEO múshesi bolǵandyqtan, Armenııa Respýblıkasynyń uıym sheńberinde jasalǵan dárilik zattar aınalysynyń, sondaı-aq, medısınalyq buıymdar aınalysynyń biryńǵaı qaǵıdattary men qaǵıdalary týraly kelisimderine enýi týraly hattamalardy ratıfıkasııalaý týraly zań jobalary boıynsha qorytyndy ázirleýge Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy M.Áshimbaev komıtettiń ázir ekendigin aıtty. Sonymen qatar, osy komıtet keıbir zańnamalyq aktilerge qorǵanys jáne áskerı qyzmet boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasyna da qorytyndy ázirleýge daıyn ekendigi jetkizildi. Jalpy otyrysqa usynylǵan taǵy bir másele – keıbir zańnamalyq aktilerge básekelestik máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleýge Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń tóraǵasy Roman Sklıar komıtettiń daıyn ekendigin taza memlekettik tilde jetkizip, tyńdaǵandardy birshama serpiltip tastady. О́z tilin bilgisi kelmeıtin keıbir depýtattardyń bastaryn tómen salbyratyp qalǵandaryn monıtor jýrnalıs­terge anyq kórsetti. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»