Elbasynyń bitimgerlik bastamalary

BUU-nyń Nıý-Iorkte ótken taqyryptyq pikirtalastarynda talqylandy Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov Nıý-Iorkke jasaǵan jumys saparynyń aıasynda Birikken Ulttar Uıymynyń Bas Assambleıasy (BUU BA) Tóraǵasynyń qoldaýymen jyl saıyn uıymdastyrylatyn jahandyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha joǵary deńgeıdegi taqyryptyq pikirtalastarǵa qatysty. Bıylǵy talqylaýdyń ta­qyryby «Táýekelder álem­inde: beıbitshilik úshin jańa min­dettemeler» boldy. Pikir­talastarǵa qatysýshylar pla­netadaǵy ahýaldyń damýy­na jalpy sholý jasaý­men birge, bitimgershilik, beıbitshilikti nyǵaıtý, qarý­ly qaqtyǵystardaǵy jáne beı­bit jaǵdaılardaǵy gender­lik máseleler, sondaı-aq, qaýip­siz­diktiń turaqty damý jáne qorshaǵan ortany qorǵaýmen ózara baılanystary sekildi beı­bitshilik pen qaýipsizdiktiń taqy­ryptyq máselelerin talqy­lady. Pikirtalastardyń joǵary deńgeıdegi sessııasynda BUU Bas Assambleıasynyń Tóraǵasy Mogens Lýkketoft, BUU Bas hatshysynyń birinshi orynbasary Iаn Elıasson, Indonezııanyń burynǵy prezıdenti Sýsılo Bambang Iýdoıono, Lıberııanyń belgili qoǵam qaıratkeri, 2011 jylǵy Nobel atyndaǵy Beı­bitshilik syılyǵynyń laýreaty Leıme Gbovı, Arab memle­ketteri lıgasynyń VI Bas hatshysy Ámir Musa jáne BUU-ǵa múshe 25 memlekettiń syrtqy ister mınıstrleri qatysty. О́z sózinde E.Ydyrysov, mártebeli halyqaralyq aýdıtorııany talqyǵa salynǵan taqyryptyq máselelerge qatysty Qazaqstannyń ustanymdarymen tanystyrdy. Syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy pikirtalasqa qatysýshylardyń nazaryn Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesiniń negizgi qaǵıdalaryna, sondaı-aq, ózge de soǵysqa, ıadrolyq qarýǵa jáne terrorızmge qarsy kúresý jónindegi bastamalaryna aýdartty. Bul bas­tamalar elimizdiń halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtý baǵyttarynda jumsaǵan kúsh-jigeriniń túıini bolyp tabylady jáne Otanymyzdyń halyqaralyq qoǵamdastyqtyń senimdi áriptesi retindegi bedelin rastaıdy. «Iаdrolyq qarýdan azat álem baǵytynda alǵa basý halyq­aralyq qoǵamdastyqqa jaı qa­rý-jaraqtardy qysqartý bo­ıynsha jumys úshin qajetti tıimdi tetikter beredi. Osyndaı qadamdar áskerı shyǵyndardy áleýmettik-ekonomıkalyq damý máselelerin sheshý úshin jumsaýǵa jol ashady», – dep atap ótti osy oraıda E. Ydyrysov. Pikirtalasqa qatysý aıasynda qazaqstandyq delegasııa, sondaı-aq, terrorlyq uıymdardyń biryńǵaı tizimin jáne halyqaralyq terrorızmge qarsy kúresý máseleleri jónindegi kelistirilgen termınologııany bekitý sııaqty Elbasynyń antıterrorlyq bastamalarynyń toptamasyn is júzine asyrý mindetterin sheshýmen de shuǵyldanǵan bolatyn. BUU-nyń bul saladaǵy ámbebap qujatty qabyldaýǵa shyǵarýy men uıym aıasynda Terrorızmge qarsy jahandyq koalısııa men jeliniń qurylýy atalǵan baǵyttarda atqarylyp jatqan jumystardyń naqty maqsattary bolyp tabylady. «Biz barlyq BUU-ǵa múshe-memleketterdi Terrorızmge qar­sy jahandyq koalısııa men son­daı qylmystardy jasaǵanyn moınyna alǵan uıymdar men adamdardy jaýapkershilikke tar­týdyń barshaǵa ortaq tetik­terin qalyptastyrý týraly qazaq­stan­dyq usynystarǵa qoldaý kórsetýge shaqyramyz», – dep atap ótti Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy. Osyǵan qatysty máselelerdi E.Ydyrysov BUU Terrorızmge qarsy komıtetiniń atqarýshy dırektory Jan-Pol Labordpen jáne BUU Terrorızmge qarsy is-sharalaryn iske asyrý jónindegi maqsatty toptyń basshysy Dja­hangır Hanmen bolǵan kezdesýlerde de talqylady. Qazaqstandyq mınıstr, sondaı-aq, BUU-nyń mártebeli qonaqtary úshin BUU Bas Assambleıasynyń Tóraǵasy M. Lýkketoft «Kelesi Bas hatshy táýekelder áleminde: boljamdar men aqıqat» taqyryby boıynsha mınıstrler deńgeıinde uıymdastyrǵan is-sharaǵa qatysty. Osy is-sharanyń barysynda Qazaqstan syrtqy saıa­sat vedomstvosynyń basshysy beıbitshilik pen qaýipsizdikke tóngen túrli syn-qaterlerdi talqylaý jónindegi jumys tobynyń jetekshisi bolyp saılandy. Al Qazaqstan tarapynyń úılestirýimen atalǵan topqa qatysýshylar BUU-nyń qajetti jáne senimdi qurylym bolyp qalýy úshin ujymdyq qaýipsizdiktiń jahandyq arhıtektýrasyn búgingi syndar men qaýip-qaterlerge beıimdeý joldary boıynsha pikir almasyp, kelesi Bas hatshynyń osy úderistegi rólin talqylady. Jumys toby osy maqsatta BUU Jarǵysynyń 99-babyn belsendirek iske qosý qajet­tiligine nazar aýdardy. Bul bap Bas hatshynyń halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qaýip tóndiretin kez kelgen máselelerdi BUU Qaýipsizdik Keńesiniń qaraýyna engizý quqyǵyn eskeredi. Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń Nıý-Iorkke jumys saparynyń basty mindetteri qatarynda, sondaı-aq, BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-18 jyldarǵa turaqty emes músheligine Qazaqstan kandıdatýrasyn ilgeriletý jáne halyqaralyq qoǵamdastyqty memleketimizdiń osy bedeldi organ aıasyndaǵy jumysyna qatysty basymdyqtarymen tanystyrý boldy. Osyǵan baılanysty E.Ydyrysov taqyryptyq pikirtalastardyń aıasynda álem­niń túkpir-túkpirinen kelgen áriptesterimen birqatar ekijaqty kezdesýler ótkizdi. Sáýlebek BIRJAN