Ekonomıka • 05 Mamyr, 2021
Júk tasymaldaýdyń besjyldyq jospary
«QTJ-Júk tasymaly» JShS Qazaqstan men QHR arasynda eksporttyq jáne ımporttyq júkterdi tasymaldaýdyń besjyldyq josparyn ázirledi. Bul qujat tasymaldaýdyń naqty kórinisin kórsetedi jáne júk aınalymynyń jyl saıynǵy ósýin boljaıdy. Tasymaldaý jospary qazaqstandyq-qytaılyq aralas komıssııasynyń otyrysynda talqylanyp, kelisiledi dep kútilýde.
Rýhanııat • 05 Mamyr, 2021
Áıgili Gete de jetpiske kelip shaý tartyp, myna dúnıeniń jaqsylyǵynan da jamandyǵynan da qajyp, janyn nurǵa bólep, tynymsyz júregi saıa tabatyn samal izdegende qolyna shyǵystyń jaýharlary túsedi. Aqyn tosynnan tapqan oljasyn bylaısha sýretteıdi: «Dúnıeniń teriskeıi tarylyp, Batys batpaqqa batyp, Ońtústik te ydyrap, patshalardyń altyn taǵy qulap jatqan myna shaqta Shyǵysqa umtyl. Qaımaǵy buzylmaǵan álemniń samalymen sergip, ómirińdi jańartyp qaıta jasa». Bar maǵynasy osy bir joldardan seziletinindeı, Geteniń kózqarasy, bolmysy, dúnıetanymy jańasha túrlenip, osy áserde jazylǵan «Batys-Shyǵys dıvany» ózin Shyǵys juldyzdarynyń qataryna qoıýǵa quqyq berdi.
Bilim • 05 Mamyr, 2021
Dosmuhamedov ýnıversıteti – Atyraý óńirindegi bilim jáne ǵylym ortalyǵy
Bıylǵy oqý jylynda Atyraý óńirindegi alǵashqy jáne irgeli oqý orny sanalatyn H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıteti óziniń 70 jyldyǵyn atap ótti. Osy ataýly kezeńge oraı ýnıversıtette «70 jyldyqqa – 70 naqty jetistik» keshendi baǵdarlamasy jasalyp, júzege asyryldy. Bilim, ǵylym, mádenıet, sport, áleýmettik qoldaý salasyn qamtyǵan jospardyń nátıjesinde alǵa qoıǵan meje oryndaldy.
Rýhanııat • 05 Mamyr, 2021
Zırat kóterý ádebi Alla taǵala tirshilik ataýly arasynda adam balasyn ardaqty etip, eń kórkem beınede jaratqan. Bul týraly Jaratýshy Jabbar Iemiz qasıetti Quranda bylaısha baıandaıdy: «Biz, rasynda da, adam balasyn ardaqty etip, kóptegen nyǵmetke bóledik: olarǵa qurlyqta da, teńizde de minis kólikter násip ettik. Taza ári jaǵymdy azyqtardy rızyq etip berdik. Sondaı-aq olardy jaratqandarymyzdyń kóbinen áldeqaıda ústem ettik» («Isra» súresi, 70-aıat).
Qoǵam • 05 Mamyr, 2021
Erte damytýdy qolǵa almasaq, «z urpaq» ózinshe ósedi
Tehnıka men tehnologııa damyǵan zamanda urpaq tárbıesi ýystan shyǵyp barady. Bul shyn máninde bolashaǵyn oılaǵan el úshin ulttyq máselege aınalýy tıis. Álbette sezimimizge árdaıym ýáj tabylar, óıtkeni atalǵan túıtkil Qazaqstandy ǵana tolǵandyrmaıdy. Damyǵan elder de osy jaǵdaımen betpe-bet kelip otyr. Al mundaı tyǵyryqtan bizdi ne alyp shyǵady?
Álem • 04 Mamyr, 2021
BRIýSSEL. Eýropalyq Odaq klımat ózgerýi salasyndaǵy kóshbasshyǵa aınaldy. Taıaýda ǵana zańgerler men Odaqqa múshe memleketter Eýropanyń klımat zańy týraly kelisimge keldi. Qujatta klımatty jaqsartý jónindegi maqsatymyz zańdy túrde bekitilgen. Ekonomıkany damytý strategııamyz – «Jasyl kelisim». 2030 jylǵa qaraı parnıkti gazdar shyǵarylymyn 55 paıyzǵa azaıtý mindetin aldyq. Nátıjesinde, Eýropalyq Odaq 2050 jyly shyǵarylym kólemin múldem joıý baǵytynda úlken qadam jasady. Biraq Eýropa jalǵyz emes. Kóptegen memleket dekarbonızasııa boıynsha mindetteme alǵandyqtan, jahandyq aýqymda qajetti massa qalyptasyp keledi.
Álem • 04 Mamyr, 2021
Germanııadaǵy «barqyt revolıýsııa»
BERLIN. Keıingi 50 jylda Germanııa úsh keremetti bastan ótkerdi. Eýropanyń basty «naýqasy» Exportweltmeister (eksport chempıony) atandy. Sonymen birge ótkenin jeńdi (Vergangenheitsbewältigung). Burynǵy dushpandarymen dostasyp, saıası-ekonomıkalyq odaq qurdy. Biraq endi osy keremet arqyly qurylǵan qolaıly orta quldyrap barady. Sonyń saldarynan Germanııanyń qazirgi basqarýshy partııasy – Hrıstıan-demokratııalyq odaq (CDU) kózine sham jaryǵy túsken buǵy ispetti.
Ádebıet • 04 Mamyr, 2021
Poezııa men fılosofııa. Oljas Súleımenov shyǵarmashylyǵynyń fılosofııalyq konteksi
Ásili, batyr Oljabaı áýleti, Uzyn Súleımen urpaǵy – ushqan uıadan jetken ulylyqqa deıingi aralyqta – uzaq (úlken) jol júrip ótipti. Júrgen saıyn jol silemi qyrdan jonǵa, shoqydan jotaǵa, quzdan shyńǵa kóterile bergen eken. Endi, etegin qaraǵaıly orman, qalyń terek, top qaıyń japqan taý basynda jan-jaǵyna kóz jiberip turyp, saparyn esine túsirip, saıahatyn baıyptaı alady.
Qazaqstan • 04 Mamyr, 2021
«Úkimet úıiniń» turǵyny bolǵan qazaq kim edi?
Adamzat tarıhyndaǵy eń bir aýyr zulmat bolǵan, mıllıondaǵan adamnyń ólimine, qaıǵy-qasiret shegýine, orasan zor kólemde materıaldyq qundylyqtardyń talqandalyp joıylýyna ákelip soqtyrǵan, myńdaǵan shaqyrymdarǵa sozylǵan maıdandarda joıqyn, qantógis shaıqastar ótken Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalǵanyna bıyl 76 jyl bolǵaly otyr. Sonymen qatar burynǵy Keńes Odaǵyna qarsy soǵystyń bastalǵanyna 80 jyl tolady.
Qoǵam • 04 Mamyr, 2021
Jetim balalardy ózimiz asyraıyq
Kúni ótken keńes zamanyndaǵy kommýnıstik ıdeologııanyń saldarynan jetimin jylatpaǵan, jesirin qańǵyrtpaǵan ata dástúrimizden aıyrylyp, osy ulttyq qundylyǵymyzdy táýelsizdik jyldarynda da tolyq túgendeı almaǵanymyz anyq. Sonyń saldarynan besikten beli shyqpaı jatyp, «tastandy» atanǵan talaı beıkúná sábı zańdy-zańsyz saýdaǵa salynyp, ultymyzǵa uıat keltirip turǵandyǵy belgili. Osy jóninde «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Sábı saýdasy qashan toqtaıdy?» (2021 jylǵy 23 sáýir) degen taqyryppen jarııalanǵan synı maqala oqyrman qaýymdy beıjaı qaldyrmaǵan sııaqty.
