Maman • 07 Maýsym, 2024
Zańger daıarlaýdyń kókeıkesti mindeti
Memleket pen qoǵam ómirinde quqyqtyń atqaratyn róli asa mańyzdy. О́ıtkeni barlyq sala quqyq normalary arqyly retteledi. Quqyq erejelerdi belgilep, olardyń oryndalýyn qamtamasyz etý arqyly qoǵamdyq tártiptiń saqtalýyna, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń qorǵalýyna kepildik beretin júıeni qalyptastyrady. Al quqyqtyq bilim – osy mańyzdy mindetterdi júzege asyrýdyń negizgi tetigi.
Mádenıet • 07 Maýsym, 2024
«Túrik» sózi haqynda birer sóz
Tarıhı tanym únemi jańǵyryp, jańaryp otyratyn úderis desek, búginde «túrik» etnonıminiń tóńireginde túrli oı aıtylyp, termın tanym tarazysyna qaıta túsip otyr. «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan pikirler osyny ańǵartady. Bul ózi buryn sóz bolǵan, biraq naqty ǵylymı sheshimin tappaǵan másele bolǵandyqtan kún tártibine qaıta qoıylyp otyr. Baıqasaq, búginde «túrik» sózine baılanysty pikirler ekige jarylǵan. Bireýleri «túrki» sózjasamyn durys sanasa, ekinshileri «túrik» degen qoldanysty qup kóredi. Biraq «túrik» sóziniń etımologııasy men semantıkasyna qatysty jańasha pikirler aıtyp jatqandary az. Árkim óz ustanymyn ortaǵa salyp, ózge máselelerge mán bermeıtin sııaqty.
Basylym • 06 Maýsym, 2024
«Kedeıden» kemeldengen basylym
Bıyl oblystyq «Aqtóbe» gazeti ǵasyr bıigin baǵyndyryp otyr. Respýblıkadaǵy baıyrǵy ári tanymal basylymdardyń birine aınalǵan gazettiń tamyrly tarıhy, jemisti joly, ıgergen belesteri bar.
Tulǵa • 06 Maýsym, 2024
Akademık Álkeı Haqanuly Marǵulan: «Revolıýsııadan burynǵy qyr qazaqtary arasynda Sátbaevtardan kóp oqyǵan aýyl bolǵan emes. Olardyń ishinde Qanyshtyń aǵasy Ábikeı Sátbaev Ombynyń semınarııasyn bitirip, sol kezdiń ózinde orys tili men ádebıetiniń birinshi mamany bolyp shyǵady. Búgingi Shyǵys Qazaqstan, Semeı, Pavlodar oblystarynan shyqqan jastardyń Ábikeıden oqymaǵany kemde-kem bolý kerek ...» deıdi. Ábikeı Zeıinuly Sátbaev – esimi qazaqqa tanymal aǵartýshy-pedagog, Alashorda ult-azattyq qozǵalysyna qatysýshy qaıratker, Semeı qalasynda ashylǵan qazaq pedagogıkalyq tehnıkýmynyń alǵashqy dırektory. «Qazaq tili» gazetiniń 1923 jylǵy 1 sáýirdegi bas maqalasynda: «Bul mektepte Ábikeı aǵamnyń tyrysyp, tynyshtyq tappaı istegenimen ǵana ashylyp, júzge tarta shákirt oqyp jatyr» dep jazdy joǵaryda atalǵan pedtehnıkým dırektory týraly.
Tulǵa • 06 Maýsym, 2024
Qaıratkerdiń ádebıettaný murasy
Memleket basshysy tarıhymyzdyń kúrdeli kezeńderin tereń zerdelep, jazyqsyz japa shekken bozdaqtardy aqtaý isin jalǵastyrý asa mańyzdy is ekenin atap kórsetti. Búgingi aıtpaǵymyz da saıası qýǵyn-súrgin qurbany bolǵan tarıhı tulǵalardyń biri, bıyl týǵanyna 130 jyl tolǵan Sultanbek Qojanov týraly. Ádiletsiz qoǵamnyń taqsiretin kóp tartqan osy qaıratker keshegi 90-jyldarǵa deıin eleýsiz, eskerýsiz qalyp keldi. Qart Qarataýdyń teriskeı betindegi shejireli Sozaq jerinde, dálirek aıtqanda, áýlıeli Aqsúmbe, perishteli Aqbıkesh baýraıynda dúnıege kelgen ol Túrkistan, Tashkent, Orynbor, Qyzylorda, Máskeý, t.b. qalalarda oqyp, eńbek etip, saıası tulǵa deńgeıine kóterildi. Tárbıe kózi ustazdyq eńbek pen hatshylyq, komıssarlyq qyzmettiń qaı-qaısysyn atqarsa da eldik ustanymnan aınyǵan joq. Qojanovty qaıta taný sol toqsanynshy jyldary jańa bir kúshpen beleń aldy. Professor Temirbek Qojakeevtiń, UǴA korrespondent-múshesi Amantaı Sháriptiń, jazýshy ǵalymdar Beıbit Qoıshybaev, Joltaı Álmashuly men Dýlat Turanteginiń ár kezde jaryq kórgen eńbekteri qaıratkerdiń ár alýan qyryn ashyp, halyqqa tanytyp jatyr.
Qoǵam • 05 Maýsym, 2024
Balalardy qorǵaý kúni jaqyndaǵanda bala máselesine úńiletin ádetimiz bar. Bıyl balalardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan arnaıy zań qabyldanyp, tártip kúsheıe tústi. Sondaı-aq elimiz BUU Bala quqyqtary týraly konvensııaǵa qol qoıǵanyna 30 jyl tolyp otyr. Kóz qýanyshymyz dep júrgen balany qorǵaý úshin basqa qandaı sharalar atqaryldy?
Tulǵa • 05 Maýsym, 2024
Qazaq rejıssýrasynyń qarlyǵashy
Bıyl – qazaq qyzdarynyń ishinen shyqqan alǵashqy teatr rejısseri, elimizde teatr óneriniń negizin qalaǵan tulǵanyń biri, Qazaqstannyń halyq ártisi Ǵaını Haırýllınanyń týǵanyna 110 jyl.
Saraptama • 05 Maýsym, 2024
Memlekettik basqarý: JI strategııasy
О́tken jyly BAQ-ta jasandy ıntellekt (JI) burynǵydan da kóp jazyldy. Bul saladaǵy jetistikter, Eýropalyq odaqtyń JI týraly zańy, ony retteýdegi aýqymdy jobalar men álemdik jıyndardyń jıi ótýi adamzat balasynyń nazaryn ózine aýdardy. Búginde jasandy ıntellektiniń transformasııalyq áleýeti daýsyz, mańyzdylyǵy da joǵary.
Saıasat • 05 Maýsym, 2024
Birlik pen damý: Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń saıası baǵdarynyń basty negizderi
I. ÁDILETTI QAZAQSTANNYŃ MÁNI NEDE? Ishki saıasat salasynda aqparat aǵyny árdaıym jyldam almasyp otyrady. Belgili bir kezeńde saıası reformalar, saılaýlar men kadrlyq aýys-túıister el nazarynda boldy. Sodan soń otbasylyq zorlyq-zombylyq, qarǵyn sýmen kúres máselesi kún tártibine shyqty. Degenmen bılik qurylymdary túgeldeı kúndelikti máselelermen aınalysyp jatqanyna qaramastan, memlekettik saıasattyń negizgi baǵdaryna sáıkes ilgerileý úshin júıeli jumys jalǵasyp keledi.
Qoǵam • 04 Maýsym, 2024
Eshqashan sarqylmaıtyn kúsh-qýat
Qazaq – ejelden óziniń en-tańbasy men kók baıraǵyn qasıettep, qasterlep ustaǵan halyqtyń biri. Nebir zamanalardyń tar jol, taıǵaq keshý kezeńderinde óz eliniń tańbasy men baıraǵyn esh jaýǵa bermegen, eshkimge de aldyrmaǵan. Sol uly qasıet daryǵyn halqymyz búgingi kúni óziniń Týyn kóterip, Eltańbasyn jarqyratyp, Ánuranyn shalqyta shyrqap, tórtkúl dúnıeniń tórt buryshyna, aıdaı álemge tanylyp otyr.
