Qazaqstan • 01 Jeltoqsan, 2023
Prezıdenttik ınstıtýttyń el damýyndaǵy mańyzy
Elimizde prezıdenttik ınstıtýttyń qalyptasýy áleýmettik-ekonomıkalyq, qoǵamdyq-saıası jáne ultaralyq daǵdaryspen qatar keldi. Osy qıyn jaǵdaıda prezıdenttik ınstıtýt elimizdiń egemendigi men memlekettik basqarý júıesin nyǵaıtýdyń negizgi strategııalyq baǵyttaryn anyqtaýǵa muryndyq boldy. Mundaı saıası ınstıtýt az ýaqytta respýblıkadaǵy ekonomıkalyq turaqsyzdyqty eńserip, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn kóterý, qoǵamdyq kelisimniń alǵysharttaryn qalyptastyrý úshin qajet edi.
Tarıh • 30 Qarasha, 2023
«Maqysh balýan» povesi kimge arnalǵan?
Keńestik kezeńde qýǵyn-súrginniń zardabyn qazaq jurty da az shekpedi. HH ǵasyrdyń 20-50 jyldary bolshevıktik-stalındik bıliktiń solaqaı saıasatynan qanshama jazyqsyz jan japa shekti: bireýi atajurtyn tastap, shet jerlerge májbúrli túrde jer aýdy, bireýi atylyp ketti, endi bireýi túrmege jabyldy, kelesi biri habar-osharsyz ketti. Alaıda sol jandardyń artynda qalǵan urpaqtary jadynda olar týraly estelikter qaldy. Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııa qolǵa alǵan joba – «HH ǵasyrdyń 20-50-jyldaryndaǵy Qazaqstandaǵy jappaı saıası qýǵyn-súrgin jáne ońaltý úderisteri: biryńǵaı derekter bazasyn qurý» aıasynda qýǵyn-súrgin qurbandary týraly arhıv qujattarymen qatar ár óńir turǵyndarynan estelikter jınastyrylǵan. Sondaı estelikterdiń birin jazýshy Naǵashybek QAPALBEKULY aıtyp bergen edi.
Zerde • 30 Qarasha, 2023
Aldymen keńestik ýezd, gýbernııa ortalyǵy, sodan keıin oblys ortalyǵy bolǵan Shymkent qalasy bir kezderi Ońtústik ólkeniń jazalaý ortalyǵyna da aınalǵan. Bul jer ólkedegi keńes ókimetine qarsylyq kórsetkenderdiń barlyǵyn aıyptaý, tergeý, tergeýsiz sottaý men atý ortalyǵy boldy. Oǵan kýá – qazirgi kezeńde jyl saıyn 31 mamyr – saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni taǵzym etý ornyna aınalǵan qalamyzdyń «Nursat» shaǵynaýdanynyń batys jaǵyn ala ornalasqan, kezinde «Albastysaı» dep atalǵan jer – jazyqsyz japa shekken 2 myńnan astam otandasymyzdyń baýyrlastar zıraty.
Ádebıet • 30 Qarasha, 2023
Qazirgi qazaq jyrynyń aqsaqaly, aqyn, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Seıfolla Ospanov seksen bes jasqa toldy. Jaratqannyń jaqsylyǵy bolar, aqyn aǵamyz osynaý mazmundy ǵumyrynyń alpys bes jylyn qazaqtyń qasıetti óneri – óleńge arnady. Syr boıynyń túlegi bolǵasyn, onyń aqyn bolmaýǵa qaqy joq sııaqty bolyp kórinedi. Syr súleıleriniń san alýan kóshinde, ár kezeńniń belesterinde ultyna ulyq sózin uzatqan, tereńnen taýyp terme órgen, tamyrdan tartyp sherlengen, turlaýly sózdi óńgergen, tyńdarmanǵa dem bergen, tarıhtyń taraýyn tańdaıǵa quıyp meńgergen, talanttardyń kózin kórip, qoldaryna sý quıǵan, batasyn alyp, pul jıǵan, kókiregine quıylǵan tań nuryndaı taza sózdi júregine jazyp erjetken Seıfolla aǵamyz alǵashqy óleń saparynda adamgershilik pen adaldyqtyń aq týyn sol aldyńǵy aǵa urpaqtyń kóńil qaınarynan quıylyp jetken ulaǵattan taýyp, ómir boıy osy ustanymnan aınymaı keledi. Sondyqtan da aqyn óleńniń órisine túskende «Jyr – ana» degen ımanı kodekske qol qoıyp, sertsózdiń siltemesin tuǵyr etip ustaıdy.
Jastar • 30 Qarasha, 2023
Zertteý nátıjesi: Bıylǵy jastar portreti qalaı shyqty?
Elimizdiń árbir úshinshi turǵyny jastar sanatyna jatady. Olardyń suranysy men qajettiligi jalpy qoǵamnyń jaǵdaıyn tikeleı kórsete alady. Sondyqtan zertteý júrgizip, jastardyń pikirin taldap otyrý asa mańyzdy.
Sharýashylyq • 30 Qarasha, 2023
Keıingi on bir jyldyń bederinde mal azyǵyn daıyndaýdyń qııamet-qaıymǵa aınalyp, sharýa qojalyqtary men turǵyndardyń baıaǵydan beri qajetinshe shóp shaýyp alyp júrgen shabyndyqtarynyń kózden bul bul ushýy asqynǵan másele bolyp otyr. Osy ózekti másele jóninde týǵan aýylym Qyzbel turǵyndarynyń qynjylysyn, talap-tilegin Úkimet nazaryna jetkizý maqsatymen qolyma amalsyzdan qalam aldym.
Aıbyn • 30 Qarasha, 2023
«Jas búrkit» muzbalaqqa aınalar
Jýyrda Ulttyq ulannyń 5573 áskerı bóliminde «Jas búrkit» áskerı-patrıottyq qozǵalysynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty is-shara ótti. Jıynǵa Ishki ister mınıstriniń orynbasary-Ulttyq ulannyń bas qolbasshysy, general-leıtenant Erkin Botaqanov, ózara árekettes organnyń ókilderi arnaıy qatysty.
Ǵylym • 29 Qarasha, 2023
Qazaq til biliminiń aǵa býyn ókilderinen bir keremet qasıetti baıqaýǵa bolady. Ol oqymystylarymyzdyń san qyrlylyǵy, ǵylymı zertteýlerdegi jan-jaqtylyǵy der edik. Mine, sondaı ǵylymı shyǵarmashylyǵynyń aýqymy keń, áralýan salalarǵa tarmaqtalǵan, atap aıtqanda, qazaq tili biliminiń tarıhy, grafıka, orfografııa máselelerin, sondaı-aq qazaq tiliniń morfologııa jáne sózjasam salalaryn zertteýmen qatar, qazaq tilin oqytý ádistemesin de zerdelep, eleýli tabystarǵa qol jetkizgen kórnekti ǵalym Qazaqstan eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, pedagogıkalyq ǵylymdar akademııasynyń akademıgi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Nurjamal Oralbaıqyzy kózi tiri bolǵanda 95 jasqa tolar edi.
Jastar • 29 Qarasha, 2023
Internetti oqyp júr talaı qazaq balasy...
«DataReportal» jahandyq saraptamalyq platformasynyń bıylǵy statıstıkasyna úńilsek, elimizdegi 18 mıllıonǵa jýyq otandasymyz ınternetti turaqty paıdalanady. Ásirese 12 men 24 jas aralyǵyndaǵy azamattar TikTok pen Instagram-dy jıi qoldanatyn kórinedi. Al osy júıelerdiń tikeleı efırinde baqsy-balger, qumar oıyndy, jat aǵymdy nasıhattaıtyndar órip júr. Jelide jeńil paıda tabýǵa shaqyryp, «az aqshańdy kóbeıtýge kómektesemin» deıtinder de barshylyq. Qaıtpek kerek?
Qoǵam • 29 Qarasha, 2023
Álemde jáne elimizde volonterler qozǵalysy qarqyndy damyp keledi. Volonterlik – qoǵamda paıdaly qyzmet retinde óteýsiz negizde júzege asyrylatyn kóptiń kómegi. Oǵan qosa, bul ıgi is meıirimdilik, adaldyq, dostyq, eńbekqorlyq sekildi qasıetterdi boıǵa sińiredi. Muny elimizdegi volonterlerdiń qaıyrymdylyǵy men uıymshyldyǵynan kórýge bolady.
