Mıras • 19 Tamyz, 2024
Sadaqtyń eki basyn qosyp baılaǵan jipti adyrna nemese kerme jip deıdi. Ol berik jipten nemese jibekten, taramystan óriledi. Mindeti – oqty nysanaǵa qaraı ushyrý. Kerme jip sadaqtyń bir basyna myqtap bekitilip, ekinshi basy sadaqty bosatyp turý úshin almaly tuzaq túrinde alynyp salynady. Adyrnasy qatty serpigende suǵyn jarylyp nemese setinep ketpes úshin onyń ıinmen tutasqan bóligine súıekten qorǵanysh ornatylady. Ony tobyq (tobyrshyq) dep ataıdy. Adyrna: kúderi adyrna, qaıys adyrna dep bólinedi.
Abaı • 10 Tamyz, 2024
10 tamyz – Abaı kúni. Bul – rýhanııat merekesi hám zor tálim toıy. Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, abyz qarııa Mekemtas Myrzahmetov: «Bul kúndi qazaq uzaq kútti. Tirisinde aqıqatty, ádildikti jaqtap, ǵylymdy tý kótergen, sońyna jaquttaı jarqyraǵan qazyna qaldyrǵan janǵa qatysty dúnıelerdiń eshqaısysyna nemquraıdy qaramaýymyz kerek» degen eken.
Jádiger • 07 Tamyz, 2024
Eýrazııa aýmaǵynda bılik júrgizgen Joshy ulysynyń aqsha aınalymy haqynda aıtýdan buryn sol tusta, ıaǵnı orta ǵasyrda dúnıejúzilik saýda-sattyq isi qalaı júrgizilip keldi degenge toqtalǵan jón. Bul dáýirdiń ekonomıkasy men aqsha aınalymyn zerttegen amerıkalyq tarıhshy-sosıolog Janet Abý - Lýgodtyń (Janet Abu-Lughod) tujyrymyna nazar aýdarsaq, HIII ǵasyrdyń ekinshi jartysynda eýrazııalyq aýmaqta bılik júrgizgen Joshy ulysynyń yqpaly nátıjesinde kúlli álemdi qamtyǵan ekonomıkalyq saıasatta buryn-sońdy bolmaǵan birneshe oń ózgeris paıda bolǵany týraly aıtylypty.
Fýtbol • 21 Maýsym, 2024
О́tken aptada álem jankúıerleri tórt jyl kútken «EURO 2024» dop dodasy bastaldy. О́tken tarıh bederine úńilsek, qart qurlyq chempıonaty alǵash jalaýyn kótergeli bıyl 84 jyldyń júzi bolypty.
Talbesik • 19 Maýsym, 2024
Qazaq dalasy – qusbegiliktiń otany. Eger de halqymyz álem etnografııasyna nendeı úles qosty degenge toqtalsaq, ultymyzdyń bekzat óneri qusbegilikti aıtar edik. О́ıtkeni kók aspanda erkin samǵap júrgen qyran qustardy jerge túsirip, ony qolǵa úıretip, ańshylyq kásipke baýlyǵan hám ony klassıkalyq túrde jetildirgen jurttyń biri – bizdiń babalarymyz.
Arhıv • 13 Maýsym, 2024
Brıtanııa arhıvi: Shoqaıǵa qatysty qujat
Jaqynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetine qarasty Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń mamandary London qalasynda ornalasqan Brıtanııa ulttyq arhıv qoryna baryp, qazaq tarıhyna qatysty derekter izdestirdi. Nátıjesinde, elimiz tarıhyna qatysty 15 qoljazba men 500-ge jýyq arhıvtik qujat kóshirmesi alynyp, qundy derekter ortalyq qoryn tolyqtyrdy. Osy oraıda, qart qurlyqqa saparlap barǵan izdenýshi toptyń múshesi, Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵy Ǵylymı zertteý jumystaryn uıymdastyrý bóliminiń jetekshi sarapshysy, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlsim Bısenovamen áńgimelesken edik.
Pikir • 13 Maýsym, 2024
Úlken oıshyl, aqyn Shákárim Qudaıberdiuly «Shynnan ózge Qudaı joq, Anyq Qudaı – Shyn Qudaı, Uqpaı qalma alań bop, Shyn bolmasa, kim Qudaı?» degen eken. Ǵulamanyń bul paıymyn tápsirler bolsaq, «qudaı» dep otyrǵany aqıqat. Sonyń ishinde shynaıy bilimniń aqıqaty. Qazirgi tańda qazaq qoǵamyndaǵy basty másele – bilim pen aqparattyń orny aýysyp ketti. Shákárim babamyz aıtqan «shyn bilim» kómeskilenip, aqparattyq dúnıeler alǵa shyqty. Bul óte qaterli qubylys. О́ıtkeni shyn bilim, aqıqat, naǵyz ilim saltanat qurmaǵan qoǵamnyń bolashaǵy kúńgirt.
Oqıǵa • 16 Mamyr, 2024
Shaızada Ábdirahmanqyzynyń Qobda betine kelin bolyp túskenine 45 jyldyń júzi bopty. Ýaqyt-aı deshi... keshe ǵana jelegi jelbirep 22 jasynda alys elge uzatylǵan jas arý búginde japyraq jaıǵan báıterek sııaqty úlken áýlettiń tiregine aınaldy. Jaqynda ǵana el jaqqa barǵan saparymyzda qulaq estip, kóz kórmegen beıtanys ólkege kelin bolyp túsip, jartyǵasyrlyq ǵumyrynda adamgershiliktiń týyn jyqpaı, aǵaıyn arasynda «keremet kelin» atanǵan apamyzben tildesip, shúıirkelesip qaıttyq.
Mıras • 04 Mamyr, 2024
Erte kezde qazaqtar tiz nemese shı oqpen qus atqan. Bul oqtyń tiz nemese shı dep atalýyna sebep, oqtyń tym jińishkeligi jáne qatty shıden jasalýyna baılanysty. Kánigi mergender mundaı shı oqtyń tórt-beseýin adyrnaǵa qatar ornatyp, bir demmen shashyrata atqan.
Mıras • 02 Mamyr, 2024
Qol kúshi men aqyl toǵyssa, oq múlt ketpeıdi
Ulanbatyr qalasynda «Er jigittiń úsh óneri» atty jekemenshik kompanııa bar. Bul mekeme – ejelgi eýrazııalyq kóshpeli ulys: saq, ǵun, kók túrki dáýiri, odan keıingi Shyńǵys qaǵan negizin qalaǵan Mońǵol ımperııasy tusynda qoldanysta bolǵan atys qarýy – sadaq túrlerin jańǵyrtýmen aınalysady. Atalǵan mekeme basshysy kóne qarý-jaraq mamany ári sadaq atýdan ulttyq dárgeıli mergen Tómórhýý Batmýnke myrza ótken Naýryz meıramy qarsańynda halqymyzdyń salt-dástúrin nasıhattaýmen aınalysyp júrgen «Qazaq-oner» ulttyq qaýymdastyǵy, jeke kásipkerler men zańdy tulǵalar birlestiginiń shaqyrýymen Qazaqstanǵa kelip, Almaty men Astanada kórme uıymdastyrdy. Osy oraıda mońǵolııalyq sheberge jolyǵyp, kóshpelilerdiń jaýyngerlik óneriniń bir salasy – sadaq qarýy haqynda áńgimelestik.
