Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
214 materıal tabyldy

Jádiger • 16 Qazan, 2023

Júsip ata jazbasy

El aýzynda saqtalǵan ańyz – ápsana derekterde Qoja Ahmet Iаsaýıdiń shákirti sanalatyn áýlıe, pir Júsip atanyń qoljazbasy tabylǵany týraly málimetti Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetiniń baspasóz qyzmeti taratty.

О́ner • 12 Qazan, 2023

Júlde alǵan sýret

IýNESKO uıymy jyl saıyn «Jibek joly – jastar kózimen» atty halyqaralyq fotobaıqaý ótkizýdi dástúrge aınaldyrdy. Bıyl da bul úrdis jalǵasyn tapty.

Tulǵa • 08 Qazan, 2023

Boshaıdyń úsh qarasy

Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ar­dageri, Sosıalıstik Eńbek Eri, danagóı tulǵa, áıgili atbegi Boshaı Kitapbaevtyń týǵanyna bıyl 100 jyl tolyp otyr. Boshekeń – kóziniń tirisinde ańyzǵa aınalǵan adam. Ásirese bul tulǵanyń atbegilik óneri haqynda ótken ǵasyrdyń 70-jyldary úlken qalamger Ǵabıt Músirepov ocherk jazsa, aqyndar Ǵafý Qaıyrbekov, Kákimbek Sa­lyqov, Farıza Ońǵarsynova jyr arnapty.

Tarıh • 04 Qazan, 2023

Tarıhı fotodaǵy kimder?

Myna usynylyp otyrǵan sýret kóziqaraqty qaýymǵa jaqsy tanys dep oılaımyz. 1918 jyly sáýir aıynda Alash arystary Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatuly, Raıymjan Mársekovterdiń Sháýeshek qalasyndaǵy sapary kezinde túsirilgen. Bul beıneni tarıhqa tańbalaǵan – áýesqoı fotograf Muhametjan Iýsýpov.

Tarıh • 27 Qyrkúıek, 2023

Qııada tabysqandar

2001 jyldyń qońyr kúzi. Qobda beti qazaqtary arasynan shyqqan tarıhı tulǵa – Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldary Mońǵol eliniń ókilderimen birge Stalınniń qabyldaýynda bolǵan, 1960 jyldary qytaı kósemi Mao Szedýnmen dastarqan basynda jolyǵyp, dám tatysqan Qashqynbaı Málikuly týraly derek jınap júrdim. Sol tusta Qashekeńniń týǵan kúıeý balasy, burynǵy memlekettik qaýipsizdik salasynyń ardageri Toqtalhan Nuǵymanuly Temirtaý qalasynda turyp jatyr degendi qulaǵymyz shaldy.

Jádiger • 24 Qyrkúıek, 2023

Shilikti ámirshisi

Budan 20 jyl buryn qabyl­dan­ǵan «Mádenı mura» mem­lekettik baǵdar­lamasy negizin­de qolǵa alynǵan sharýa­lar­­dyń biri – Shilikti qorǵan­da­ry­na júrgizilgen arheolo­gııa­lyq qazba jumystary. Geografııalyq turǵydan aýmaǵy 80 shaqyrymdy alyp jatqan «Shilikti jazyǵy» Shy­ǵys Qazaqstan oblysy Zaısan aýdany jerinde orna­lasqan. Ońtústiginde Tarbaǵataı, shy­ǵy­synda Saýyr-Saıqan, sol­tústigin Mańyraq taýlary qor­shap jatyr.

Tarıh • 21 Qyrkúıek, 2023

Amangeldiniń aıryqsha sýreti

Myna sýret bıyl týǵany 150 jyl tolyp otyrǵan halyq batyry, 1916 jylǵy Torǵaı ult-azattyq qozǵalysynyń qolbasshysy Aman­geldi Imanovqa qatysty salynǵan eken. Oǵan dálel – sýrettiń astyń­ǵy jaǵynda latyn áripterimen «Tor­ǵaıdyń áskerı komıssary halyq batyry Amangeldi» degen jazý tursa, jaqsha ishinde «Qasteev kartınasynan» degen silteme berilipti.

Zerde • 19 Qyrkúıek, 2023

Joǵalǵan jaýyngerler

Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhynyń aqtańdaq tustary kóp. Sonyń biri – Túrkistan legıony sapynda bolǵan qazaq jaýyngerleriniń taǵdyry. Soǵystan keıin bulardyń birli-jarymy bas saýǵalap Túrkııanyń Ystanbul, Ankara qalasyna barsa, bir toby Adana qalasyna turaqtaǵan eken.

Tarıh • 17 Qyrkúıek, 2023

Atanǵa artqan zeńbirek...

Qazaq tarıhynda áli kúnge deıin tolyq zerttelip, tujyrymdalmaǵan bir sala bar. Ol – halqymyzdyń jaýyngerlik óneri. Sonyń ishinde, úlken aqyn Ilııas Jansúgirov «Kúıshi» poemasynda: «At saılap, qylysh qaırap, sarbaz erler, Zeńbirek atanǵa artqan naızagerler, Jarqyldap sybyzǵyly kúı tartqandaı, Alataý berik qorǵan jumaq jerler» degenindeı, qazaq jaýyngerleri atan túıeniń ústine zeńbirek nemese otty qarý ornalastyryp, jaýmen shaıqasqany jaıly bile bermeımiz.

Tarıh • 11 Qyrkúıek, 2023

Esil boıy hám «Han joly»

Patshalyq Reseı zamanynda ómir súrgen kartograf hám tarıhshy Semen Remezov degen adam bolǵan. Ol 1642 jyly qazaq dalasynyń batys pushpaǵymen shektesip jatqan Tobylda týyp, 1721 jyly ómirden ótipti. Kartograftyń 1701 jyly «Chertejnaıa knıga Sıbırı» atty kitaby jaryq kórgen eken.

Iаndeks.Metrıka