Taza.kz
Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1280 materıal tabyldy

Rýhanııat • 12 Tamyz, 2021

Sana derti

Bizdiń qazaqy túsinikten taǵan tartsańyz tap osy týyndyǵa bylaı anyqtama berer edińiz. «Adamnyń basy – Allanyń doby». Budan artyq támsil tappasyńyz taǵy aıan. Al músinshi Tomas Leroı olaı oılamaıdy. Keshirip qoıyńyz, eń aýyr dert – sana derti. Salmaqtap kórińizshi, oıdan tereń shyńyraý bar ma, osy? Bir qulasańyz, qaıtyp shyǵýyńyz ekitalaı. Bilesiz be, biz kótergen eń aýyr júk – bizdiń basymyzdaǵy aqyl. Qalǵany kúıbeń tirshiliktiń kúıkili ǵana.

Tarıh • 11 Tamyz, 2021

Kóne buıym – kózaıym

Ispandyqtar árkim jármeńkeni óziniń tapqan zatyna qarap baǵalaıdy desedi. Jón sóz! Bizdiń tarıh bazarynan tapqan qazynamyz sanaýly bolsa da, salmaǵy aýyr. Sondyqtan kósile sóıleýge bolady. Aqyn Qadyr Myrza Áli aıtpaqshy: «Bizdiń tarıh bul da bir qalyń tarıh, oqýlyǵy jup-juqa biraqtaǵy». Sol paraǵy juqa oqýlyqta babalar amanatyn arqalaǵan qundylyq bar. Jerden tabylǵan eski buıymnyń esteligi – el rýhanııatynyń azyǵy. Máselen, ǵuryptyq shamdaldy alyp qarańyzshy!

О́ner • 10 Tamyz, 2021

Teatr tarlany edi

Ǵumyry izgilikke toly jandardyń ómirparaǵyna úńilgen qandaı ǵajap. Eske alǵan saıyn, kóńiliń elegizip, keýdeńe qanat bitkendeı bolady. Osyndaı taý tulǵalardyń ortamyzda bolǵany janǵa saıa, rýhqa medet edi. Átteń... Uly ýaqyttyń óz jospary bar. Qarabaýyr qoǵamda jaqsy adamdarǵa, ásirese, ónermen qanattas talanttarǵa qazaq sahnasy shóldep turatyny jasyryn emes. Táńiri bergen qasıettiń qadirin bilip, qyltasyn qaqpanǵa qıdyrsa da qyńq demeı, ult rýhanııaty úshin rýhyn qaıraǵan jandardyń qaı-qaısysy da ystyq. Búgin sondaı jarqyn beınelerdiń biri, tirisinde teatr tarlanyna aınalǵan О́mirserik Qalıuly jaıynda sóz qaýzamaqpyz.

Elorda • 04 Tamyz, 2021

Eski qujattardaǵy búgingi tirshilik

Arhıv – aqıqat kemesi. Tarıh teńizinde erkin júzgińiz kelse sol kemede bolýyńyz shart. Nege deseńiz, qymbat qujattardy qolmen ustap kórmeı, ótkeninizge baǵa bere almaısyz. Máselen, Nur-Sultan qalasynyń memle­kettik arhıvinde 1964 jyly qalalyq keńes depýtattarynyń qundy hattamalary bar. Qyzyǵy sol, eski qoljazbalarda madaq pen qurmetten góri syn pikir samsap tur. Ony qarapaıym halyq sheneýnikterdiń shańyn qaqqanyn qujattar dáleldep beredi.

Tarıh • 03 Tamyz, 2021

Qasqyr beıneli qasyq

Tarıh – qupııalardyń sózdigi. Sheshimin tabý úshin kóne dúnıelerdiń kózimen qaraýǵa týra keledi. Adamzattyń shyqqan tegin anyqtaıtyn da sol qundy jaýharlar. Senbeseńiz, kórkemdelip oıylǵan zoomorfty súıek qasyqqa qarańyzshy. Bóriniń beınesi syzylǵan eski zattan qazaqtyń ıisi shyǵyp tur.

О́ner • 03 Tamyz, 2021

Rýh beınesi

Aıpara júzinen aqıqattyń nury esken aldaspan aqynnyń beınesinde rýh­ bar. Janarynan tunǵan yzǵardan ultqa degen janashyrlyqtyń lebi esedi. Kórgen kóz uzaq qaraýǵa batpaıdy. Qaıtkenmen de poezııalyq portrettiń mysy basady. Jyldar janaryn býlasa da osy túr, osy keıip máńgiliktiń tórinde. Bórilermen bórilershe beldesken aqynnyń tulǵasy bolashaqtyń bet­túzer rýhanı qubylasyna aınalýy zańdylyq!

Aımaqtar • 02 Tamyz, 2021

Kókshede «Uly dala rýhy» dúbirledi

Ulttyq sport túrlerinen Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy aıasynda respýblıkalyq «Uly dala rýhy» festıvali bastaldy. Tól sportymyzdyń kókpar, báıge, teńge ilý, aýdaryspaq, jamby atý, qazaq kúresi, toǵyzqumalaq, asyq atý syndy túrinen ótetin jarys komandalyq tártippen júrgizilýde, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Tarıh • 29 Shilde, 2021

Jeńis daýysy

Zamannyń zary ańqıdy. О́ıtkeni bul daýysta qaıǵynyń taby bar. Ýaqyttyń kóz jasy, dáýirdiń dabyly sińgen. Men qoryqpaımyn ǵoı, úıdegi ájem estigen saıyn bir tyjyrynyp qalady. Shalynan aıyrǵan soǵystyń qaısibir qylyǵyn jaqtyra qoısyn. «Atamashy sol páleni» dep arydan úrkıdi. Al biz osy únnen izgilik izdeımiz. Izdep qana qoımaı, jeńistiń dámin sezdirgen yrǵaqty notadaı radıoǵa yntyǵa qalatynymyz bar. Bul qıly oı silemine salatyn kórinis.

О́ner • 29 Shilde, 2021

Sýretshi saıasatker

Ýınston Cherchılldiń qylyǵyn aıtyp bir, qaısar­lyǵyn aıtyp eki qaıran qalamyz. Dańqty tulǵa dáýirden kóshse de, tarıh tuǵyrynan taıǵan joq. Qaıta esti estelik­terimen eldiń nazaryn áli de ózine aýdaryp keledi. Aıta berseń, qyzyq endi.

О́ner • 29 Shilde, 2021

Qaıta oralǵan qoljazbalar

Uıqydaǵy álem ádebıeti ornynan bir aýnap turǵan shyǵar. Nege deseńiz, dańqty Danteniń qoljazbalary tabyldy. Endigi jerde ádebıetshilerdiń ermegi sol bolmaq. Qazaqtyń ádebı keńistigine aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataev arqyly jol salǵan «Qudiretti komedııanyń» ıesi toǵyz júzjyldyqty tóbesinen aýnatyp, dúnıege qaıta dúmpý saldy. Baǵa jetpes mura  – XIII ǵasyrdyń enshisi. Al ony tapqan Florensııa taqýa áıel Djýlııa Bolton Holloýeı eken. Eń ǵajaby sol, bul danyshpan aqynnyń mektep qabyrǵasynda jazǵan eńbekteri kórinedi.

Iаndeks.Metrıka