Taza.kz
Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1280 materıal tabyldy

Rýhanııat • 24 Qarasha, 2020

Jaryq pen tústiń qushaǵyndaǵy azap

Osy bir kúńgirt peızaj eshkimdi esińizge salmaı ma? Osy bir syrly da nurly sýret ómir boıy keýde tusynda saqtalatyndaı. Ámse, kóptiń kóńiline sulý bir sóz bolyp jetse dep qansha armandady eken?! Taǵy da eske alsa, adam qolynan jasalǵan erlikpen tirshiliktiń izi josylǵan, jańa qonystar, jańa tútinder qosylǵan teńbil-teńbil dalaǵa, ormany qaýdaı uıysqan uıyqqa, qý medıende qushaǵyna qupııasyn tyqqan tarǵyl-tarǵyl qumdarǵa qarap oılanyp edi-aý, sonda! Sosyn ádetinshe juldyzdardy jolyna jaıyp, baqyt bolsań erterek belgi ber degendeı túngi aspanǵa telmiretin.

Qazaqstan • 24 Qarasha, 2020

Bir shymshym topyraq

Áýelden «Otan – otbasynan bastalady» deıtin qazaqtyń týǵan jerge degen yqylasy alabóten, aıryqsha sulý bolǵan. Saq, ǵun, úısin – tutas túrkilik altyn kezeńge arqa súıep aıtpaǵannyń ózinde beride ónege atyna suranyp turǵan Beıbarys sultannyń ózi nege turady deseńizshi?! Mámúlik bolyp Mysyr barǵan, sóıte júrip suńǵylalyǵymen sultan bolǵan da osy bahadúr babańyz. Odan keıingi máshhúr tarıh sizge taǵy málim. Biz búgin ótkennen qalǵan qazynany qaıta kópsitip, kópke usynýdy jón sanadyq.

Oqıǵa • 24 Qarasha, 2020

Fashızmdi aıyptaý fragmentteri

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mýzeıinde «Nıýrn­berg sabaqtary: umy­tyl­­mas úshin» kórmesi ashyl­dy. Atal­ǵan sharany Qa­zaqstandaǵy Reseı yn­ty­­maqtastyq ókildigi, Re­seı tarıhı qoǵamy, Uly Otan soǵysynyń Or­ta­lyq mýzeıi (Máskeý) jáne Qazaq­­stan­daǵy Reseı Fede­ra­sııa­sy elshiligi birlese otyryp uıym­­das­tyrdy.

Oqıǵa • 23 Qarasha, 2020

Uly dalanyń mádenı jaýharlary

Baǵzydan aıan, túrki dalasynyń qoınaýy qutqa toly. Qanshama ǵasyrdy basynan ótkizse de órkenıeti damyp, túrlenip otyrǵan. Buǵan Ulttyq mýzeıdegi «Uly dalanyń ejelgi óneri jáne tehnologııalary» zalynyń ashylýynda taǵy bir márte kózimiz jetti.

Rýhanııat • 23 Qarasha, 2020

Balalar kitaphanasynyń bazynasy

Qurmetti oqyrmandar, gazetimizdiń №214 (29943) sanynda aýyl kitaphanasynyń ahýalyn aıta otyryp, balalar kitaphanasyna jeke taqyryp arnap, jiktep jazamyz dep ýáde etken bolatynbyz. Sol ýádemizdi búgin oryndaıtyn sát kelgen syńaıly. Elimizde arnaýly balalar kitaphanasy az ekeni belgili. Bıyldyń ózinde respýblıka boıynsha bar-joǵy 254 kitaphananyń 7-eýi jabylǵan. Ol – ol ma, mıllıonnan astam turǵyny bar astanamyzdyń sol jaǵalaýynda búldirshinderge arnalǵan rýhanı shańyraqty jolyqtyra almaısyz. Biz osy rette ózekti máselelerge keńinen toqtalyp, sebebine úńilip kórdik.

Tarıh • 18 Qarasha, 2020

Eskiden qalǵan esti sóz

Kórgendi kisiniń kóńili qashanda kól. Kóptiń de, azdyń da qadirine boılaı alady. Bul ádet baıyrǵy qazaqtyń tamyrymen tindesip, mádenıetin tipti kórkem kórsetken. Al búgin she? Qundylyqtar ózgergen tusta ulttyq bolmysymyzdyń ýyǵy shejireli shańyraǵymyzdy nyq kóterip tur ma? Oılanyp kórińizshi... Álde eskiden qalǵan esti ádepti esikten ári attatpaı, bosaǵadan telmirtip qoıamyz ba? Zaman ózgerdi degenniń ózinde, bul qylyq bizge jarasa ma? Babalar amanaty dala minezdi halyqtyń júreginen nur shashyp turýy tıis edi ǵoı...

Oqıǵa • 16 Qarasha, 2020

Kóne túrki jádigerleri

Ǵasyrlar boıy el jadynda máńgi óshpes muraǵa aınalǵan túbi bir túrki halqynyń mádenı jaýharlary men taýańdy tarıhy ekeni belgili. Sol asyl dúnıelerden bastaý alǵan baýyrlastyq búginde álemdi eriksiz tańǵaldyrýda. Oǵan taǵy bir dálel – Ulttyq mýzeıde ashylǵan «Kóne túrki órkenıeti» zaly.

Rýhanııat • 16 Qarasha, 2020

Kesteli oramal

Surapyl soǵystyń muń boıaýy basym eń uly kartınasy arýdyń kóz jasy tamǵan hattar men jaýyngerdiń áni sekildi kórinedi keıde. Keıde deımiz-aý, ajaldyń aýylyna attanǵan soldattyń súıgenimen qoshtasarda artyna úzdige qaraǵany qımastyqtyń otyna órtengeni emes pe? Sonda janyna daýa bolatyn boıjetkenniń estelikke bergen kesteli oramaly ǵana. Jan qaltasynda jupar shashyp, kóńiline nur tógip, ómirge qushtarlyǵyn arttyrady. Keıin bári aıaqtalǵan soń sol oramal ánge ulasyp, boraǵan oqqa bóget bolǵan mahabbattyń sımvolyna aınalyp kete baratyny qyzyq!

Aýyl • 09 Qarasha, 2020

Ahýalyń qalaı, aýyl kitaphanasy?

Ideologııasyz memleket – múgedek desek, onyń túp bastaýynda kitaphana turǵanyn baıqamaý múm­kin emes. Jasyryp-ja­bary joq, sol rýhanı sha­ńyraǵymyzdyń búgingi hali asa máz emes. «Ońalyp keledi» dep óndirshek sozǵa­nymyzben, áli oraqpen egin oryp júrgendeımiz. Áýeli ekonomıkasynyń áýenine tóńkerilip, rýhanııatty bosaǵadan telmirtip qoıǵan eýropalyqtar syrt kózge myqty kóringenimen, ishteı mújilýde. Mádenı daǵdarys muqym eldiń muńyna aınaldy. Siz oılap qarańyz, byltyrdyń ózinde elimizde 66 aýyldyq kitaphana jabylypty. Kezekte tur­ǵany qanshama?

Ádebıet • 06 Qarasha, 2020

О́rtengen ómir paraqtary

Orystyń áıdik aqyny Pýshkın ataqty «Kapıtan qyzy» povesiniń alǵashqy nusqasyn otqa tastaǵan desedi. Shala týǵan shyǵarmasynyń aldynan meshel ǵumyr kútip turǵanyn baǵdarlaǵan Nabokov pen Dostoevskıı de sony qaıtalaıdy. Endi qarańyz, sol kúlge aınalǵan qoljazbalar olardy shyǵarmashylyqtyń bıik shyńyna alyp shyǵady ǵoı. Al Mıhaıl Býlgakov «qoljazbalar janbaıdy» dep núktelegenimen, danyshpan Gogol bul sózdi joqqa shyǵarypty. Bul qatarǵa ádebıet tazalyǵyn oılaǵan Borıs Pasternaktyń qıqarlyǵyn da qosyp qoıyńyz.

Iаndeks.Metrıka