Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1266 materıal tabyldy

О́ner • 19 Maýsym, 2022

Bı jady. Lambada

Bı mýzykada jatqan barlyq qupııany ashady. Sharl Bodler aıtqan osy sózge, biz taǵy oımaqtaı oı qosqymyz kelip otyrǵany. Adamnyń árbir qozǵalysynda ómir yrǵaǵynyń elementteri bar, ol tipti óziniń kim ekeninen de habar beredi. Árbirden soń bısiz revolıýsııa jasaýdyń qajeti joq. Sondyqtan Jańa Qazaqstanǵa jańa bı, jańa qozǵalys aýadaı qajet. Máselen, latynamerıkalyqtar lambadadan sol rýhty tapty. Al fılosof Gabrıella Rottyń aıtýynsha, biz ózimizdi tolyǵymen bı rýhyna bersek, ol duǵaǵa aınalady. Biraq qazaqtyń ony moıyndaı qoıýy qıyn.

О́ner • 16 Maýsym, 2022

Qara ton

«Qara shapan –Jaýynda ákem, saýynda sheshem kıgen,Sol shapannyń qoınyna sheker de úıgem.Jamaý-jamaý biz kórgen balalyqtaı,Qaıda qaldy shapanym kósherde úıden?». Jas aqyn Erik Narynnyń osy óleńi kartınadaǵy boıaýmen úndesetin sekildi. Bir detalmen-aq tirliktiń qasiretin kórsetý, ony júrekpen seziný qıyn dúnıe. Biraq jan tolǵanysyńyz tús bolyp tógilgende kenep betinde erkin qalyqtaısyz.

О́ner • 13 Maýsym, 2022

Júrekti aýyrtqan Jeltoqsan

Azaly jeltoqsanda júrekke aýa jetpedi. 1986 jyldyń qysy aq jamylǵan aınalany qandy túske boıap, qyzyl qardy qushqan qanshama bozdaqtarymyz ajal qushty. Tabanynan syz ótken, sýyqtan jany qaltyraǵan jastar nebir dertke shaldyqty. Áıtse de olardyń rýhy máńgilik bıikke kóterildi, balbal tasqa aınaldy. Biz mysalǵa alǵan kartına sol qasiretti eske salady.

Tarıh • 09 Maýsym, 2022

Eski dáýir esteligi

Shirkin, Jetisýdyń ón boıy syńsyǵan ný orman ǵoı. Jaz kelse bolǵany, jeri jasarady, aınala-mań shalǵyn kilem tósenedi. Jetisý sulýdaı sándenedi, jol jıegi túrli gúldi shópke tolady. Túıir tasynda túıdek-túıdek tarıhtyń taralǵysy toptalyp jatady. Bul tańbaly tastar – tarıhtyń mıy, aqyl-oıdyń tabysy. Seńgir-seńgir taýlardy, úńgir-úńgir quzdardy, túıe órkeshti shyńdardy, burań-burań súrleýlerdi serik etken Tańbaly shatqaly. Kórgen kisi kóńil bólmeı ketpeıdi.

О́ner • 07 Maýsym, 2022

Aı astyndaǵy aǵash

«Sýretshilik – soqyrlardyń jumysy. Sýretshi kórgenin emes, sezingenin beıneleıdi», deıtini bar Pablo Pıkassonyń. Osy «seziný» degen uǵym qylqalam ıesiniń bárine qona bermeıtin qudiret. Muny dańqty sýretshi jaqsy baǵamdap otyr. Máselen, biz mysalǵa alǵan kartınadan siz ne sezine aldyńyz?! Kózben kórgenińizdi emes, kóńilge túıgenińizdi oı ishinde kestelep kórińizshi.

Tarıh • 07 Maýsym, 2022

Tarıhtyń kóz jasy

Saıası qupııa! Iá, qazaqtyń qu­pııa­sy kóp. Ásirese stalındik repressııaǵa kelgende. Qasiretti kóp kórgennen keıin be, áıteýir sol taqyrypqa tarıhshylar kóp boılaı bermeıdi. O, nesi eken?! Kórshimizdiń kóńiline qaraımyz ba? Álde qandy qujattardy qol­ǵa túsirý qıyn ba? Nege áli qazaq tolyq aqtalmady? Táýelsiz elimiz osy máselege kelgende enjarlyq tanytatyny bir doǵal áńgimege júk dúnıe. Biz, osy suraqtardyń jaýabyn saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alýǵa arnalǵan «Tarıhtan taǵylym – ótkenge taǵzym» atty jıynda estidik.

Tarıh • 31 Mamyr, 2022

Muń tunǵan mýzeı

Qazaq jaısańdary keńes ıdeologııasynyń shekpe­nine syımady, jo-joq durysy syıǵyz­bady. Jaýyz Stalınniń surqaı saıasaty Alash topyraǵynan nár alǵan báıterek bolmysty arda azamattardyń aldyn bógedi. Birin – atty, birin – satty, al basqasyn aıdaýǵa saldy. Beıiti belgisiz babalarymyzdyń asyl beınesi bala urpaqtyń janarynda osylaı qattaldy. Olar shekken azapty aıtyp taýysa almaspyz. Búginde jazyqsyz oqqa ushqanyn oılasaq janǵa batady. Erlikterin muńly mýzeıler ǵana eske alyp turǵandaı…

О́ner • 29 Mamyr, 2022

Jeńis ráýishteri

Soǵys eshkimdi aıamaıdy jáne munda jeńýshi tarap joq. Alapat maıdannyń azabyn jer ǵana emes, muqym adamzat tartady. Irgedegi jatqan kórshińniń yntymaǵy buzylsa, seniń de beımaza kúı keshetiniń anyq. Sábıdiń bolashaǵyn urlaǵan, ananyń kóz jasyn taýysqan, qarashany qan jylatqan urys múddelerdiń qaıshylyǵy ǵana. Al qara halyq sol qaıshylyqtyń qurbany.

О́ner • 25 Mamyr, 2022

Uly shaıqas

Bir taýdyń eteginde kóshpendi eki eldiń qatar ǵumyr keshýi, qoıny qut ulan-ǵaıyr dalany tel jaılaýy múmkin emes, ol bir apanda jolbarys pen arystannyń qatar tynystaýy­n kózge elestetedi. Sondyqtan da aıbarly qos handyqtyń bir-birine degen dushpandyǵy ǵasyrdan-ǵasyrǵa jalǵasty. Jońǵarlardyń jaýgershilik joryqtary tym uzaqqa sozyldy.

О́ner • 17 Mamyr, 2022

Balyqshy

Sýdan suraýyn tapqan adamdy «balyqshy» dese bolatyndaı. Aý quryp, qarmaq salyp asharshylyqtan attap ótken qazaqtyń bir násibi osy kásippen baılanys­ty. Keńestik kezeńniń kemesinde otyryp súzeki tartqan ájemniń áńgimesi de eskek pen qaıyqtan ári aspaýshy edi. Kartınaǵa qarap, sol tátti estelikter qaıta sanamda jańǵyrǵany…

Iаndeks.Metrıka