Taza.kz
Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1280 materıal tabyldy

Tarıh • 31 Mamyr, 2022

Muń tunǵan mýzeı

Qazaq jaısańdary keńes ıdeologııasynyń shekpe­nine syımady, jo-joq durysy syıǵyz­bady. Jaýyz Stalınniń surqaı saıasaty Alash topyraǵynan nár alǵan báıterek bolmysty arda azamattardyń aldyn bógedi. Birin – atty, birin – satty, al basqasyn aıdaýǵa saldy. Beıiti belgisiz babalarymyzdyń asyl beınesi bala urpaqtyń janarynda osylaı qattaldy. Olar shekken azapty aıtyp taýysa almaspyz. Búginde jazyqsyz oqqa ushqanyn oılasaq janǵa batady. Erlikterin muńly mýzeıler ǵana eske alyp turǵandaı…

О́ner • 29 Mamyr, 2022

Jeńis ráýishteri

Soǵys eshkimdi aıamaıdy jáne munda jeńýshi tarap joq. Alapat maıdannyń azabyn jer ǵana emes, muqym adamzat tartady. Irgedegi jatqan kórshińniń yntymaǵy buzylsa, seniń de beımaza kúı keshetiniń anyq. Sábıdiń bolashaǵyn urlaǵan, ananyń kóz jasyn taýysqan, qarashany qan jylatqan urys múddelerdiń qaıshylyǵy ǵana. Al qara halyq sol qaıshylyqtyń qurbany.

О́ner • 25 Mamyr, 2022

Uly shaıqas

Bir taýdyń eteginde kóshpendi eki eldiń qatar ǵumyr keshýi, qoıny qut ulan-ǵaıyr dalany tel jaılaýy múmkin emes, ol bir apanda jolbarys pen arystannyń qatar tynystaýy­n kózge elestetedi. Sondyqtan da aıbarly qos handyqtyń bir-birine degen dushpandyǵy ǵasyrdan-ǵasyrǵa jalǵasty. Jońǵarlardyń jaýgershilik joryqtary tym uzaqqa sozyldy.

О́ner • 17 Mamyr, 2022

Balyqshy

Sýdan suraýyn tapqan adamdy «balyqshy» dese bolatyndaı. Aý quryp, qarmaq salyp asharshylyqtan attap ótken qazaqtyń bir násibi osy kásippen baılanys­ty. Keńestik kezeńniń kemesinde otyryp súzeki tartqan ájemniń áńgimesi de eskek pen qaıyqtan ári aspaýshy edi. Kartınaǵa qarap, sol tátti estelikter qaıta sanamda jańǵyrǵany…

Qazaqstan • 04 Mamyr, 2022

Arhıvti aralady

Astana turǵyndary arhıv mekemelerin aralaýdy ádetke aınaldyrǵaly qashan!? Ásirese Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta erlikpen qaza tapqan batyrlardyń urpaqtary atalaryn izdep, muraǵattarǵa júginedi. Búginde eski qujattarǵa restavrasııa jumystary júrgizgeli oqyrman bitken izdegenin lezde taýyp alyp jatyr. Bul – Nur-Sultan qalalyq arhıviniń jetistigi. Shama-sharqynsha aqparattardy sıfrly formatqa kóshirip, zamanǵa saı qam-qareket qylyp keledi.

О́ner • 04 Mamyr, 2022

Revolıýsııadan evolıýsııaǵa…

Uzaq oı ústindegi qoǵam áıteýir bir jarylady. Bul – revolıýsııaǵa jol. Al revolıýsııa evolıýsııanyń alǵysharty. Jo-joq, ol bılik oılaǵandaı jaı ǵana búlik emes, halyq shydamynyń pisip-jetilýi, qaıshylyqtardyń abssessi. Adamzat tarıhy belgisiz kókjıekterge qadam jasaıdy. Sol arqyly uly shyǵarmalar, aldúzik ıdeıalar ómirge keledi.

О́ner • 27 Sáýir, 2022

Tirkemeshi

Shynynda, tyń ıgerý – Qazaqstan tarıhyndaǵy jete zerttelmegen, kúngeıi men kóleńkesi qatar júretin asa ózekti tarıhnamalyq másele. Azapty jyldardyń aıqyn kórinisi. Qazaq jastaryn, ásirese órimdeı qyz balalardy aýyr jumysqa jekken saıası elıtanyń basbuzarlyǵy boldy. Kartınaǵa qarap otyryp, sol qasiretti kezeńniń boıaýy qanyq bolmaǵanyn kóremiz.  

Tanym • 26 Sáýir, 2022

Tanys hám beıtanys fotosýretter

Bútin tarıh keıde bir japyraq qaǵazǵa syıyp ketedi. Biz Nur-Sultan qalalyq arhıvine barǵan saıyn, qundy qujattardy sholyp otyryp, alasapyran kúıge túsemiz. Bári qattaýly, bári shynaıy. Tek sarǵysh tartqan paraqtar únsiz, mop-momaqan kúıde syryn jaıyp salýǵa asyq. Sondaı bir dáleldi dúnıe osy joly da beıjaı qaldyrmady.

О́ner • 20 Sáýir, 2022

Kóshpendiniń bir kúni

Babalar jaıly biraýyz sóz aıtý úshin ańyzǵa súıenetinimiz anyq. Sondaı bir ádemi ápsananyń biri «kentavrlar» jaıynda syr tartady. Údere kósh túzegen kóshpeli jaýyngerlerdi alǵash kórgen jat halyqtar «kentavr» dep atapty. Bertinde onyń ańyz da, ápsana da emes, taza aqıqat ekenin álem halqy moıyn­dap, kóshten týǵan mobıldilikti ǵasyrlar boıy paıdalandy.

О́ner • 19 Sáýir, 2022

Ańyzǵa aınalǵan ansambl

Jetisý mekeni – qazaq án-óneriniń qarashańyraǵy. Keshegi Kenenderdiń keýdesine qonǵan kıeli bulbul qus Uly dalanyń tósinde erkin qalyqtap, adamzattyń júregine kelip turaqtady. Sol dańqty daýystan qýat alǵan halyqtyń jany kóne ánderdiń kúmbezine aınaldy. Búginde dombyraǵa sala qalsa jaıly, jumsaq hám sazdy keletin áýezdi áýender – bir úlken mektep. Al biz búgin sol máýeli mektepten sabaq alǵan, muraly mádenıetimen sýsyndaǵan «Jetisý» stýdentter án-bı ansambli jaıynda aıtpaqpyz.

Iаndeks.Metrıka