Ekonomıka • 06 Qańtar, 2023
2023 jyl munaı naryǵy úshin jaıly bola ma?
Jahannyń ekonomıkalyq aýa raıyna qatty áser etetin biregeı faktordyń biri – munaı óndirisi jáne munaı baǵasy. Munaı – Qazaqstannyń basty eksporttyq taýary. Sondyqtan onyń baǵasy quldyrasa nemese tasymalyna qatysty kedergi týyndasa, tutas ekonomıkamyzǵa tóngen qater bolyp sanalady.
Ekonomıka • 04 Qańtar, 2023
Qazir Qazaqstanda ekinshi deńgeıli 21 bank jumys isteıdi. О́tken jyldardaǵy sıfrlarǵa qarasaq, bankterdiń birshama sırep qalǵanyn baıqaımyz. 2014 jyly elimizde 38 bank jumys istese, 2017 jyly – 32, 2020 jyly – 26, al 2022 jyly qyrkúıekte 22 bank boldy. Árıne, jumysy ónbegen bankterdiń naryqtan ketip, strategııasy álsiz ujymdardyń kúshti ınstıtýttar quramyna jutylýy – tabıǵı zańdylyq. Osydan eki-úsh jyl buryn el aýmaǵynda Tengri Bank, Delta Bank, Qazaq Banki, Astana Bank sekildi qarjy mekemeleriniń bolǵanyn birimiz bilip, birimiz bilmeımiz.
Qoǵam • 04 Qańtar, 2023
Qazaqstanda sheshimin tappaı turǵan ózekti máseleniń biregeıi – kommýnaldyq jelilerdiń tozýy. Jaqynda bolǵan Ekibastuz problemasy bizdiń kommýnaldyq ınfraqurylymda úlken problema bar ekenin kórsetip berdi. Eger negizgi qorlardyń tozýy 45 paıyzǵa deıin bolsa, onda bul qalypty jaǵdaı sanalady eken. 45-60 paıyz aralyǵy daǵdarys aldyndaǵy ahýaldan habar beredi. Al 65 paıyzdan joǵary deńgeıdegi tozý apatty jaǵdaıdyń jaqyndaǵanyn jáne jylý men energııa berýdegi tótenshe jaǵdaılar jıiligin ańǵartady.
Ekonomıka • 01 Qańtar, 2023
Reseıden keletin aqsha aǵyny kóbeıdi
Byltyr jyl basynan qazan aıyna deıingi aralyqta aqsha aýdarymdarynyń halyqaralyq júıesi arqyly shet memleketterden kelgen qarjy kólemi 575,2 mlrd teńge boldy. 2021 jyldyń qańtar-qazanymen salystyrǵanda kórsetkish 2,5 esege joǵary.
Ekonomıka • 01 Qańtar, 2023
Bank sektorynyń aldyndaǵy mindetter
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi bank sektoryn qadaǵalaý saıasatynyń 2022 jylǵa arnalǵan negizgi basymdyqtary sheńberinde ekinshi deńgeıdegi banktermen negizgi mindetterdi oryndaý máseleleri boıynsha toqsan saıynǵy kezdesý ótkizdi. Kún tártibinde úsh másele kóterildi, olar – aktıvter sapasyn baǵalaý (AQR) nátıjeleri boıynsha qorytyndylar, ESG táýekelderine ushyraý dárejesi týraly aqparatty jarııa etý jónindegi usynymdar jáne strestik aktıvterdi satý boıynsha sıfrlyq platforma qurý jaıy.
Ekonomıka • 01 Qańtar, 2023
Ekonomıka: 2023 jyldan kúterimiz qandaı?
Byltyr ekonomıkanyń naqty sektorlary men qarjy salasy úlken synaqpen betpe-bet keldi. Eldiń ekonomıkalyq kartasynda úlken ózgerister boldy. Qarjy salasynyń sýbektileri de jeldiń qaıdan soǵaryn ańdap úlgerdi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, bıyl halyqtyń ál-aýqatyn kóterý, ekonomıkany ártaraptandyrý, qarjy sektoryn berik ete túsý, eń bastysy, qymbatshylyqtyń aldyn alý jańa qarqynmen júzege aspaq.
Rýhanııat • 30 Jeltoqsan, 2022
Ásili, jazýshyǵa qajet qasıetterdiń qandaı jáne qansha bolaryn eshkim de dál sıpattap, tizip bere almas. Árıne, talanty meılinshe tunyq, qııaly barynsha ushqyr bolǵan saıyn, jazýshynyń da qalamy júrdek bola túspek. Jazýshy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Turysbek Sáýketaevtyń «Jelqaıyq» romanyn oqyp otyryp, avtorda tereń túısik, astarly ıýmor, asqan sýretshilik, baıypty áńgimeshildik bar ekenin anyq ańǵardyq. Osynyń bárin jalǵyz qalammen jýsatyp-órgizip, tańdap alǵan taqyrybynyń ózegin ashýda qalaýynsha paıdalanady. Jazýshy sheberligine súısinesiń, al jazylǵan shyǵarmany oqyp kúrsinesiń.
Qarjy • 30 Jeltoqsan, 2022
Sońǵy bir jylymyzǵa kóz jiberip, kóńil toqtatsaq, sózdik qorymyzdyń reıtıngi shamamen bylaı túziler edi – qańtar, bıznes, Ýkraına, KTK, bank, kredıt, ınflıasııa, bazalyq stavka, relokasııa, mobılızasııa, IPO. Jyl qańtar qasiretimen bastaldy, ile-shala Reseı Ýkraınaǵa basyp kirdi, bul Qazaqstan ekonomıkasyna alapat kesirin tıgizdi. Saldarynan ınflıasııa sharyqtady, bank nesıeleri qymbattaı tústi. Bazalyq stavka birneshe ret kóterildi. Qazaq munaıynyń 90 paıyzǵa jýyq kólemin eksporttap otyrǵan Kaspıı qubyr konsorsıýmy (KTK) álsin-álsin jumysyn toqtatty. Qazaqstan balama eksport marshrýtyn izdeýge belsene kiristi... Odan beri Reseıde ishinara mobılızasııa bastalyp, RF azamattary Qazaqstanǵa aǵyldy. Úkimet Prezıdent tapsyrmasymen Reseıden ketip jatqan kompanııalar relokasııasyn júzege asyrýǵa kiristi. Odan beri de halyqtyń nesıe tutqynyna túskeni kóp aıtyldy. Jeltoqsanda «QazMunaıGaz» IPO-sy ótkizildi. Strestik aktıvter máselesi men jeke tulǵalar bankrottyǵynyń aý-jaıy keler jyldyń basynda tolyq belgili bolmaq. Mine, jyldyń qysqasha qarjy-ekonomıkalyq kartınasy osyndaı.
Ekonomıka • 29 Jeltoqsan, 2022
Qazaq ekonomıkasynyń basty, jahan ekonomıkasynyń janama qýaty sanalatyn munaıdyń baǵasy keıingi kezde turaq tappaı ketti. Qazirgi baǵasy biz qýanatyndaı deńgeıde emes. О́tken aptada londondyq ICE Futures bırjasynda Brent munaıynyń aqpandaǵy fıýchersteriniń quny barreline 79,91 dollar boldy. Nıý-Iork taýarlyq bırjasyndaǵy WTI munaıynyń baǵasy barreline 75,62 dollar bolyp bekidi.
Ekonomıka • 28 Jeltoqsan, 2022
Bıyl bastalǵan jyldyq 4 paıyzben avtonesıe berý baǵdarlamasy 2023 jylǵy qańtardyń ekinshi jartysynda qaıta jalǵasady. Jeńildetilgen nesıe berý jobasy revolverlik mehanızm negizinde júzege asyrylmaq. Qazaqstan damý banki habarlaǵandaı, baǵdarlamaǵa qatysatyn ekinshi deńgeıli bankter qazir qaryzdy aı saıyn tólep otyrǵan turǵyndardan túsken tólemdi jınaqtap jatyr.
