Bilim • 14 Mamyr, 2026

Bilimdi óristetetin bastama

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń orta bilim berý júıesine jasandy ıntellektini endirý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Bul qujat bilim salasyn sıfrlyq dáýir talaptaryna beıimdeýge baǵyttalǵan mańyzdy qadam.

Digital • 11 Mamyr, 2026

Oraldyq oqýshylar qant dıabetiniń mólsherin tekseretin qurylǵy oılap tapty

Qant dıabeti – búginde álemde eń kóp taralǵan sozylmaly aýrýlardyń biri. Buryn bul dert kóbine jasy úlken adamdarda kezdesse, qazir balalar men jasóspirimder arasynda da jıilep barady. Aýrýdy baqylaǵysy kelgen jandar kún saıyn qandaǵy qant mólsherin tekserip otyrýy kerek. Kóp jaǵdaıda bul saýsaqty ınemen shanshyp, qan alý arqyly jasalady. Biraq mundaı tásil aýyrsyný týdyrady ári ony jıi qoldaný da densaýlyqqa zııan. Sonyń saldarynan keı naýqastar qant deńgeıin ýaqtyly teksere almaıdy. Osy máseleni sheshý maqsatynda oraldyq oqýshylar «SuGuard» dep atalatyn jańa júıe ázirlegen. Startap jaqynda Astanada ótken «alem.ai battle» baıqaýynda AI Young Talents (mektep oqýshylary) sanatynda jeńimpaz atandy.

Ǵylym • 14 Sáýir, 2026

Ǵarıfolla Ánes murasy

Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada kórnekti ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Ǵarıfolla Ánestiń ǵylymı eńbekteriniń tanystyrylymy ótti. Is-sharany Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń Til saıasaty komıteti, Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy, «Arys» baspasy jáne Ulttyq akademııalyq kitaphana birlesip uıymdastyrdy.

Ǵylym • 11 Sáýir, 2026

Jer qoınaýyn zertteýdegi JI úlesi

Sıfrlandyrý búginde elimizdiń geologııa salasyn jańa deńgeıge kóterip otyr. Buryn qaǵaz arhıvterde saqtalǵan derekter endi birtindep sandyq júıege kóshirilip, bıznes pen ǵylym arasyndaǵy baılanysty kúsheıtetin orta qalyptasyp keledi. Sonyń nátıjesinde saladaǵy ashyqtyq artyp, ınvestorlarǵa da jańa múmkindik ashylyp jatyr. Bul týraly О́nerkásip jáne qurylys vıse-mınıstri Jánnat Dúbirova málimdedi.

Ǵylym • 10 Sáýir, 2026

«DeepTech» degen ne?

Qazir startap dese kópshilik mobıldi qosymshalar men onlaın qyzmetti ǵana elestetedi. Taksı shaqyratyn, tamaq jetkizetin, oqý platformalaryn usynyp júrgen jobalar az emes. Al «DeepTech» – múlde basqa deńgeı. Bul sala ǵylymǵa súıenip, jańa tehnologııalardy ázirleıdi. Osy baǵyttaǵy startaptardy jasaý uzaq ýaqytty, qomaqty qarjyny jáne joǵary bilikti mamandardy talap etedi. Biraq nátıjesi de soǵan saı, ıaǵnı «DeepTech» jobalar naqty salalardy túbegeıli ózgerte alady.

Ǵylym • 10 Sáýir, 2026

Izdengen jeter muratqa

Búginde ǵylymǵa qyzyǵyp, bolashaǵyn osy salamen baılanys­tyrǵysy keletin oqýshylar az emes. Máselen, Aqtaýdaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 12-synyp oqýshylary Sara Saıranova men Ámına Taıjanova Qarakóldegi ekologııalyq jaǵdaıdy zerttep, aqqýlardyń jappaı qyrylý sebebin anyqtaýǵa atsalysty. Olar ǵylymı negizdelgen usynysyn tıisti mekemelerge joldap, nátıjesinde zańbuzýshylyq joıyl­dy. Jas zertteýshilerdiń bul eńbegi halyqaralyq baıqaýda da joǵary baǵalanyp, júldeli birinshi orynǵa ıe bolǵan edi.

Joba • 03 Sáýir, 2026

Jas talaptyń jobasy

Qazirgi jas býyn sıfr­lyq tehnologııalardy erkin qoldanyp, jańa múm­kindikti batyl ıgerip keledi. Búgingi oqýshylar tek tutynýshy emes, tyń ıdeıa usynyp, naqty ónim jasap júrgen jasampaz ortaǵa aınaldy. Osyndaı talapty jastyń biri – Almaty qalasyndaǵy №214 jal­py bilim beretin mek­teptiń 11-synyp oqý­shysy Nurlyhan Maılın. Ol 17 jasynda qazaq tilin úıretetin «SayRa» mobıldi qosymshasyn jasap shyqty. Jas ázirleýshi bul jobasy arqyly memlekettik tildi zamanaýı formatta meńgertýdiń jańa jolyn usynyp otyr.

Tulǵa • 02 Sáýir, 2026

Maestro mınıatıýralary

Birde Ahmet Jubanov pıanınoda oınap otyrsa, qyzy Ǵazıza: – Osy bir tustaǵy notany ylǵı qate alasyz, – depti. Sonda ákesi áýendi kenet toqtatyp: – Qyzym-aý, men sen sııaqty akademıktiń perzenti emespin ǵoı, – degen eken. 

Digital • 01 Sáýir, 2026

Qoljetimdi sapaly derek

Jasandy ıntellektiniń áleýetin arttyrýǵa eń áýeli mol derek pen sony taldaıtyn qýatty esepteý júıesi kerek. Aıtalyq, dárigerge kómektesetin baǵdarlama birinshi kezekte medısınalyq málimetterdi jınaqtaıdy. Sol sekildi joldaǵy keptelisti boljaıtyn júıe kólik qozǵalysyna qatysty derektermen jumys isteıdi. Sodan soń baryp sol aqparatty saralap, naqty sheshim usynatyn deńgeıge kóteriledi. «Astana Hub» alańynda ótken ashyq kezdesýde osy máseleni sheshýge baǵyttalǵan naqty múmkindik tanystyryldy.

Qoǵam • 01 Sáýir, 2026

Áıgili kúıshi týraly zertteý

Astanadaǵy Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde dombyra kafedrasynyń oqytýshysy, fılosofııa doktory (PhD) Aıtolqyn Toq­taǵannyń «Dına Nurpeıisova kúıleriniń rýhanı álemi» atty monografııasy ta­nys­tyryldy. Alqaly jıynǵa kúıshi-zertteýshiler, zııaly qaýym ókilderi qatys­ty.