«Ǵylym. Qoǵam. Kitap álemi» taqyrybymen ótken jıyn alashtaný men mátintaný salasyna, sondaı-aq ulttyq murany júıelep, ǵylymı aınalymǵa engizý isine eleýli úles qosqan tulǵanyń eńbegin keńinen tanytýǵa arnaldy. Alqaly jıynǵa Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Erbol Tileshov moderatorlyq etti.
Is-shara barysynda Ǵarıfolla Ánestiń shyǵarmashylyǵy men ǵylymı murasyna arnalǵan beınematerıal kórsetilip, alty birdeı kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.
Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, UǴA akademıgi Baýyrjan Omaruly kirispe sóz sóılep, Ǵarıfolla Ánestiń ulttyq ǵylym men rýhanııatqa sińirgen eńbegine toqtaldy.
«Ult rýhanııatynda aıryqsha iz qaldyrǵan, órisi men ónegesi mol Ǵarıfollalar barshylyq. Qaı-qaısysy da eldik máselelerge barynsha atsalysty. Biri ónerimizdi órletti. Taǵy biri ǵylymymyzdy tórletti. Sondaı-aq ult murasyn jınaýǵa, zertteýge, jarııalaýǵa tynbaı ter tókken taǵy bir Ǵarıfollamyz bar edi. Ol – Ǵarıfolla Ánes. Bir ózi bir ınstıtýttyń jumysyn jasaǵan ǵıbratty ǵalym. Bir ózi arhıvtiń zertteý jumysyn júrgizgen mártebeli muraǵatshy. Bir ózi tutastaı bir baspalar úıiniń qyzmetin atqarǵan bilikti baspager. Bir ózi búkil arystyń jıǵan-tergenin jalyqpaı saralaǵan abyroıly alashtanýshy. Jalpy, ózimizge úlgi bolǵan Ǵarıfolla Ánes, Amanqos Mektep, Maqsat Táj-Murat, Marat Ábsemetov sııaqty aǵalarymyz Alash arystarynyń murasyn zertteýdi tym erte bastap jibergen-di. Ardaqtylarymyzdyń tulǵasy men týyndysyna áli de tolyq baǵa berilmeı jatqan tusta olar bul iske tas-túıin daıyn turdy. Elimizdegi bildeı bir ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń jumysyn jan-jaqty atqaryp júrgen Ǵarekeń, bir kúni shuǵyl sheshimge keldi. Ol Qazaqstannyń repressııaǵa ushyraǵan zııalylarynyń murasyn zertteıtin «Arys» qoryn qurdy. Táýelsizdik alǵanymyzǵa bir-aq jyl ótken-di. Bul qor sodan beri úzdiksiz jumys istedi. Bul qordyń basshysy sodan beri bir kún de damyl kórgen joq. Qanshama tulǵany shyńyraýdan shyǵardy. Qanshama kitapty basty. Qanshama ensıklopedııa túzdi. Qanshama tarıhı murany qatarǵa qosty. Qanshama arhıvtiń esigin qazaq jurtyna aıqara ashyp berdi. Qanshama qazaq basylymynyń kitabı nusqasyn ázirlep, oqyrmanǵa usyndy. Endi kim jalǵastyrady ony? Jalǵastyrǵan kúnde de dál ózindeı bola ala ma?» dep Baýyrjan Omaruly ushan-teńiz is tyndyrǵan Ǵarıfolla Ánestiń bolmys-bitiminiń ereksheligin ashyp aıtty.
Odan keıingi sóz ǵalymnyń jary, Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Baǵdan Qataıqyzyna berildi.
«Ǵarekeń operasııaǵa ketip bara jatqan kezinde: «О́zimniń kitaptarym shyqpaı qaldy-aý!» dep ókinishin bildirgen edi. Ketetinin sezgen bolar. Oıymyzda eshteńe joq: «Jazylǵan soń shyǵarasyń ǵoı», dedik. О́mirden ótkennen keıin osy isti qolǵa aldyq. Tórt fleshkasyn biz áli ashqan joqpyz. Kózi tirisinde kitaptarynyń jobasyn sulbalap salyp ketken eken. Sol negizde alty kitabyn shyǵardyq», deı kele B.Qataıqyzy ǵalymnyń «Aǵartýshy», «Alash tarıhy», «Ábish Kekilbaev shaǵyn prozalarynyń tildik jáne tanymdyq sıpaty», «Qazaq tiliniń tarıhy: Etımologııa. Etnografııa», «Noǵaıly dáýiri. HH ǵasyr basy», «Memlekettik til jáne tilshi-ǵalymdar. Tulǵalar», «Aǵartýshy Halel Dosmuhameduly: ǵylymı jáne pedagogıkalyq eńbekteriniń áleýmettik-tarıhı, leksıka-semantıkalyq aspektileri» atty alty kitaptyń árqaısysynyń mán-mazmunyna, jazylý tarıhyna toqtaldy.
Jıyndy qorytyndylaǵan moderator Erbol Tileshov ultynyń rýhanı murasyn baıytýǵa sanaly ǵumyryn arnaǵan ǵalym Ǵarıfolla Ánestiń esimi halyq jadynda máńgi saqtalatynyn atap ótti. Ol kitaptyń tusaýkeser rásimine jınalǵan jastar men zertteýshilerdi jańa eńbektermen tanysyp, ondaǵy mazmundy oılardy tereńirek zerdeleýge shaqyrdy.
