Keleli keńeste

temirjol basshylary Eýrazııa jańa kólik dálizin damytý bolashaǵyn talqylady «Qazaqstan temir joly» UK» AQ prezıdenti Asqar Mamın kúni keshe  Sochı qalasynda «Strategııalyq serik­testik 1520»  XI halyqaralyq temirjol bıznes forýmyna qatysty. Ol «Aǵymdaǵy jaǵdaıda jańa múmkindikterdi qalaı anyqtaýǵa bolady?» degen taqyryp boıynsha forýmdaǵy kezekti sessııada sóz sóıledi. «Qazaqstan temir joly» UK» AQ basshysy Eýrazııalyq kólik dálizin damytý bolashaǵyna baılanysty óziniń kózqarasyn tanystyrdy. Ol Eýrazııalyq qurlyqaralyq kólik dálizin qurýdaǵy Qazaqstannyń tran­zıttik áleýetin atap ótti. Qazirgi kezde Qazaqstanda Eýrazııalyq logıstıkalyq habyn qurýǵa óte zor nazar aýdarylyp otyr­ǵan­dyǵyn málim etti. – Osy maqsatta «Nurly Jol» baǵdarlamasy qabyldanyp, «100 naqty qadam» Ult Jospary jasaldy. Prezıdent Nursultan Nazarbaev 2020 jylǵa qaraı el aýmaǵy arqyly tranzıttik tasymal kólemin eki esege ulǵaıtý týraly tapsyrma berdi, – dep atap ótti A. Mamın. Ol óz baıandamasynda sońǵy alty jyl ishinde Qazaqstanda jal­py uzyndyǵy 1700 shaqyrym bolatyn jańa temirjol jelisi salynǵandyǵyn jınalǵandarǵa jan-jaqty baıandady. – Bizdiń elimiz arqyly sa­lynǵan logıstıkalyq ınfra­qurylym 1520 keńistigi temirjol tabanymen qyzmet kórsetetin Qytaı, Eýropa, Iran jáne Parsy shyǵanaǵy elderine yqpaldasýdy kúsheıtti. Bul óz kezeginde balamaly teńiz jolynan bas tartyp, 1520 keńistiginde básekelestikti kúsheıtti, – dedi «Qazaqstan temir joly» AQ basshysy. – Qazaqstannyń ótkizý múmkindigi arqyly Aqtaý portyn keńeıtý, Quryq parom kesheni qurylysyn salý, «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA-ny damytý, ishki jáne syrt­qy termınaldyq jelini kú­sheıtý kózdelip otyr. Qazaqstan arqyly ońtaıly tranzıttik dálizder (QHR – Eý­ropa – QHR, Soltústik-Ońtústik, THKB) jasaqtalýda. 2020 jyl­darǵa qaraı osy dálizderdiń áleýetin eki mıllıon DFE-ge jetkizý josparlanǵan. 2016 jyly QHR – EO – QHR  baǵdaryndaǵy konteınerlik tasymal kóle­min 2015 jylmen salystyrǵanda eki esege arttyryp, 100 myń DFE konteınerge jetkizý uıǵaryldy. Bıylǵy tórt aıdaǵy kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda eki jarym esege ósti. Asqar Mamınniń aıtýynsha, «Qazaqstan temir joly» UK» AQ belsendi áreketiniń arqa­syn­­da QHR – Eýropa – QHR baǵ­darynda júrdek konteınerlik tasymalǵa suranys artyp keledi. Oǵan Qytaıdyń shaǵyn qalalary men provınsııalarynyń júk jó­neltýge qyzyǵýshylyǵy joǵary. 2014 jyly Eýrazııalyq na­ryqqa konteınerlik servıstik qyzmet kórsetý sapasy – Bir­lesken kóliktik-logıstıkalyq kompanııa (BKLK) irgetasy qa­lanǵandyǵyn da eske saldy. «BKLK bir­yńǵaı baǵa saıasaty, kóliktik-logıstıkalyq qyzmet tehnologııasy jáne standarttaý isteri Qytaı – Eýropa – Qytaı baǵdaryndaǵy konteınerlik júk tasymalyn 2020 jylǵa qaraı 800 myń DFE-ge jetkizýge múmkindik áperedi. QTJ basshysy sondaı-aq Shy­ǵys-Batys jáne Soltústik-Ońtústik baǵdaryndaǵy trans­qurlyqtyq kólik dálizderin ıgerý­diń mańyzy zor ekendigine toqtalyp, bul maqsatta keder­gilerdi barynsha azaıtyp, te­ńiz baǵdaryna básekeles re­tinde qurǵaq port arqyly tasy­maldaýdaǵy tarıf saıasatyn da qa­lyptastyrýdyń mánine toqtaldy. Búgingi tańda tranzıt­tik kon­­­teınerlik tasymaldaýdyń geo­grafııalyq aýmaǵy keńeıip keledi. Transkaspıı halyqara­lyq kólik baǵdarymen Nomad Express konteınerlik servıstik qyzmetiniń baǵdary júrgizildi. Onyń alǵashqy qanatqaqty jobasy Qytaıdan Ázerbaıjanǵa, Túrkııaǵa jáne Ýkraınadan Qy­taıǵa qaraı konteınerlik po­ıyzdar jiberildi. Bıylǵy jyly 53 konteınerlik poıyzdy Qytaı – Baký, Qytaı – Tbılısı, Qytaı – Ystanbul baǵ­darymen jiberý josparlandy. Sonymen birge, Baltyq jaǵalaýy elderimen Qara teńiz arqyly Nomad Express konteınerlik qyzmetin Qazaqstan, Ortalyq Azııa, Qytaıǵa baǵyttaý jospary da bar. Transkaspıı baǵdarynyń áleýeti Azııany Eýropamen jal­ǵastyryp, 2020 jyldarǵa qaraı 300 myń DFE konteınerine jetkizilmek. Ústimizdegi jyly Qazaqstan temirjoly tarıhynda tuńǵysh ret Iranǵa konteınerlik poıyz Iý qalasynan (Qytaı) Tegeranǵa (Iran) barlyǵy 9 myń shaqyrymǵa júkti 14 táýlikte jetkizdi. «Qa­zaqstan temir joly» UK» AQ bar­lyq baǵdarlarǵa temirjol, teńiz jáne áýe joly, avtotasymaldaý, porttyq jáne áýejaılyq ınfraqurylym, qoımalar men termınaldar boıynsha kóliktik-logıstıkalyq qyzmet túrlerin kór­setedi. Kompanııa prezıdenti syrtqy ekonomıkalyq qatynasqa qa­tysýshylardy ákimshilik ke­dergilerdi barynsha azaıtyp, quqyqtyq-normatıvtik baza­la­ryn jabdyqtaýdy jetildirip, kedendik resimdeýdi ońtaılandyryp, shek­aralyq ótkelder arqyly ótkizýdi jedeldetý úshin qaǵaz túrindegi qujat aınalymyn qysqartýdy, júkterdi alyp júrýdiń elektrondy ilespe qu­jattaryn usyný qyzmetin jasaqtaýdy usyndy. «Mundaı keshendi sharalardyń barlyǵy tranzıttik áleýetti tolyqqandy qoldanýǵa, mýltımodaldy tasymaldaýdy uıym­­dastyrýǵa, onyń ishinde Qa­zaqstannyń 2020 jylǵa qaraı logıstıkalyq qyzmeti jetilgen 40 eldiń qataryna kirýine múmkin­dik jasaıdy», – dep atap ótti qorytyndy sózinde Asqar Mamın. Forým aıasynda «QTJ» UK» AQ pen «RTJ» AAQ arasynda ha­lyqaralyq júk tasymaly baǵdaryndaǵy elektrondy qujat almasý salasy boıynsha kelisimge qol qoıyldy. *** «Strategııalyq seriktestik 1520» halyqaralyq temirjol bıznes forýmy Eýropa  men Azııa arasyndaǵy aýqymdy dıskýssııa alańy bolyp tabylady. Jylma jyl osy forým aıasynda iri strategııalyq temirjol baǵdarlaryn damytý týraly «Keńistik 1520» halyqaralyq kelisimderi jasalyp, sondaı-aq, temirjol tehnıkala­ryn jet­kizý men oǵan tehnıkalyq qyzmet kórsetý túrleri boıynsha ýaǵdalastyqtarǵa qol qoıylady. Atalmysh forýmnyń aýdıtorııasynda TMD, Eýroodaqtyń jetekshi kompanııalary men álemniń otyzdan astam elinen kelgen ókilder qatysty. Marat AQQUL, «Egemen Qazaqstan»