Anadolydaǵy bıylǵy demalys maýsymynyń ereksheligi qandaı?
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń Túrkııadaǵy menshikti tilshisi bolyp Albına Áshim jumysqa kiristi. Ol buǵan deıin «Qazaqstan» teleradıo korporasııasynyń Soltústik Qazaqstan fılıalynda, «7 telearnada», «Qazaqstan» ulttyq arnasynda qyzmet etken.
Túrkııa... Teńiz... Týrızm...Terakt... Sońǵy sóz aldyńǵy úsh uǵymnyń úılesimdi sıpatyna múlde kirige qoımaıdy. Keıingi ýaqytta «Túrkııa» degende Antalııadaǵy «bes juldyzdy» demalys oryndarynan buryn jurtshylyqty alańdatqan túrli tosyn jaǵdaılar oıǵa kóbirek oralatyn boldy. Anadoly eliniń qaýipsizdigine kóleńke túsirgen terrorlyq áreketter sońǵy bir jylda jıilep ketti. Álemdi dúrliktirip, túrik halqynyń úreıin qashyrǵan Ankara men Ystanbuldaǵy jarylystar beıbit turǵyndardyń mazasyn aldy.
Túrkııa astanasynyń dál tórinde jarty jylda úsh ret osyndaı áreket jasalsa, Ystanbulda týrısterdiń mekenine aınalǵan áıgili Sultanahmet meshitiniń janynda terrorıster teris pıǵyldaryn iske asyrdy. Bul iri tótenshe jaǵdaılar tizbegi ǵana. Teledıdarǵa telmirip, jańalyqtardan jaǵymdy habar kútetin túrik baýyrlarymyzdy tolastap baryp, qaıta bas kóteretin teraktiler ábden ábigerge saldy. Kúni keshe ǵana Ystanbul men Mardın qalalarynda taǵy jarylys boldy... О́tken jyldyń shilde aıynan bastap jaýyzdardyń qolynan kóptegen jazyqsyz adam qaza tapty.
«Qara bulttaı túnergen terrordy Túrkııa túbimen qurtýǵa qaýqarly». El prezıdenti Redjep Taıyp Erdoǵan osylaı deıdi. Eseńgiregen halyq esin jıyp, tirshiligin jasaýǵa tıis. Anadoly abyroıyn aırandaı tókken sodyrlardyń sazaıyn berip, tórtkúl dúnıeniń Túrkııaǵa degen senimin qaıta oıatqany jón.
Túrkııadaǵy teraktiler týrısterdiń de berekesin ketirgeni anyq. Eldiń Mádenıet jáne týrızm mınıstrligi byltyrǵy sáýirmen salystyrǵanda bıyl sheteldik meıman sany 28,1 paıyzǵa azaıǵanyn aıtady. Bul – 1999 jyldan bergi eń tómen kórsetkish. Sondyqtan, Túrkııa týrızmdegi toqyraýdan shyǵý úshin túrli amal-tásil jasap jatyr. Anadolydaǵy aǵaıyn teńiz jaǵalaýyndaǵy demalystan bólek, balamaly týrızmdi damytýǵa kiristi. Iаǵnı, medısınalyq, ekstremaldy sport týrızmin jandandyrmaqshy.
Taǵy bir baǵyt – kınoındýstrııa salasy arqyly elge meıman tartý. Túrik telehıkaıalary keıipkerleriniń Qazaqstanda asa tanymal ekeni jasyryn emes. Túrkitildes elderde ǵana emes, dúnıejúzinde úlken suranysqa ıe bolyp otyrǵan fılmder pák sezimge toly mahabbat hıkaıalaryn kórsetip qana qoımaıdy. Bul – bir jaǵynan, Anadoly eline jasalǵan jarnama. Ádette mundaı telehıkaıalarda Túrkııanyń eń kórikti jerleri, mádenıeti men ádet-ǵurpy, halyqtyń qonaqjaılylyǵy, kózdiń jaýyn alatyn qyzyldy-jasyldy ulttyq buıymdary, til úıiretin dámdi taǵamdary tanystyrylady. Kórkem fılmdegi ǵajaıyptar álemin kózben kórgisi keletinder kóp kórinedi. Týrıstik fırmalardyń ókilderi Ystanbulǵa telehıkaıa izimen kelip, tanymal fılmder túsirilgen jerlerge saıahat jasaýshylardyń az emes ekenin aıtady. Osy tájirıbeni týrıstik agenttikter bıyl Antalııaǵa da qoldanbaqshy.
Jerorta teńizi jaǵalaýynda jaqynda jańa taǵy bir telehıkaıa túsirildi. Túrikter men arabtardyń jarasymdy shańyraq astyndaǵy ómiri beınelengen telehıkaıa Arab elderinen týrısterdi tartýǵa baǵyttalǵan. Túrkııaǵa eń kóp keletin reseılikterdiń sany bıyl kúrt tómendegendikten, olardyń ornyn týrıstik fırmalar osylaısha toltyrmaqshy.
Terrorǵa da, toqyraýǵa da tize búkpegen túrik halqy birligin bekem ustap, tirligin laıyqty jalǵastyryp keledi. «Qara jamylǵan kúnder artta qalyp, árdaıym tynyshtyq ornasyn» degen aq arman Anadoly jurtyn únemi alǵa jeteleıdi. Ashyq aspan astynda aǵaıynǵa qushaǵyn jaıyp: «Qosh keldińiz, Túrkııaǵa!» dep, qonaq kútip, dýman jasaý – kózi ashyq, kókiregi oıaý árbir túriktiń maqsat-muraty...
Albına ÁShIM,
«Egemen Qazaqstan» – Ankaradan