Almatyda keshe bolǵan jaǵdaıǵa baılanysty Qazaqstan Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory Erlan Qarın óz pikirimen bólisti. Ol qylmystyq toptarmen, sondaı-aq, ekstremızm men terrorızmge qarsy kúreste qoǵam bolyp belsendi qoldaý kórsetý edáýir kúsh bola alatyndyǵyn aıtady.
– Árıne, terrorızmge qarsy kúreste aldyńǵy shepte elimizdiń kúshtik qurylymdary temirdeı tártip ornatyp, tabandy qarsylyq kórsete alatyndyǵy belgili. Desek te, osy oraıda oǵan qosymsha kómek retinde qoǵam tarapynan belsendi qoldaý kórsetilgeni qajet. Máselen, Facebook nemese WhatsApp syndy áleýmettik jelilerde ártúrli aqparattar shapshań taraıtyndyǵyn eskersek, osy áleýettiń ózin bılik múmkindiginshe óz paıdasyna qoldanǵany maqul. Resmı túrde bekitilip, rastalǵan málimetti taratýdy aıtpaǵan kúnniń ózinde, bul jelilerdiń áleýeti kúshtik qurylymdardyń kómekshi quraly bola alatyndyǵy sózsiz. Iаǵnı, qoǵam tynyshtyǵyn buzyp júrgen buzaqyǵa qatysty baǵyt-baǵdarlar men qandaı da bir aqparattardy alý arqyly kúdiktini qolǵa túsirýge ábden bolady.
Al endi teris aǵymnyń jeteginde ketken radıkaldardyń ne sebepti kúshtik qurylymdarǵa ata jaýyndaı óshtesý sebebin túsindirýge tyrysyp kóreıin. Olar kóp rette ózderiniń aram oılaryn júzege asyrý úshin qarý alyp, qoǵam tynyshtyǵyn buzý arqyly eldi úreıde ustaǵysy keledi. Ondaı nıetin iske asyrýy úshin azǵynǵa kerek qarý kúshtik qurylym men polıseılerdiń qolynda júretini belgili. Mine, olardyń quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderine shúılikkish keletininiń sebebi osy. Endeshe, «qanypezerdiń qolyna qarý túsken soń, olar tek el bıligine ǵana qaýip tóndiredi, qarapaıym azamattarǵa tıispeıdi» degen uǵym aqylǵa qonymsyz. Sondyqtan da, mundaı áreket qashan da qoǵam úshin óte qaýipti.
Jalpy, qazir memleket qoǵam qaýipsizdigin basty nazarǵa alyp, azamattardyń amandyǵyn saqtaýda san túrli sharalardy qolǵa alyp jatyr. Qaı elde bolsa da bıliktiń osyndaı áreketke baratyny sózsiz. Almaty qalasynda qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń qyzyl deńgeıi engizilýinen-aq jaǵdaıdyń alańdatarlyqtaı ekendigin árqaısymyz túsinistikpen qabyldaýymyz qajet. Onyń birden-bir belgisi – turǵyndar árbir eskertýge qulaq asyp, beıbereket júristi doǵaryp, úı-jaılarynan shyqpaı, arnaıy qurylymdardyń resmı málimetterin ǵana basshylyqqa alýy kerek.
Men Aqtóbede bolǵan lańkestik oqıǵaǵa qatysty bildirgen pikirimde ekstremızm men terrorızm qateriniń uzaqmerzimdi trend ekenin aıtqan bolatynmyn. Qazir sony taǵy bir eske túsirýime týra kelip tur. О́ıtkeni, endigi jerde bizdiń qoǵam men memleketimiz uzaqqa sozylatyn kúreske daıyndalýy tıis. Onyń ústine mundaı qatermen biz ǵana betpe-bet kelip otyrǵan joqpyz. Sońǵy kúnderdegi Fransııa men Túrkııadaǵy jaǵdaılar álem nazaryn ózine aýdaryp, dúnıeni úreı qushaǵynda qaldyrdy», – dedi E.Qarın.