Jastar máselesine jaýapkershilik kerek

Men Astanadaǵy ýnı­ver­sıtettiń birin gýmanı­tarlyq mamandyq boıynsha bıyl ǵana bitirgen túlekpin. Búgingi tańda telearna men ınternetten, ózge de aqparat kózderinen árqıly málimetterdi sanamyzǵa sińirip jatyrmyz. Ásirese, Almaty qalasynda 26 jastaǵy tepse temir úzetin jigittiń qarýdan oq jaýdyryp, qoǵam tynyshty­ǵyn buzýy meni qatty alańdatty. Beıkúná adam­dardy jer jas­tandyryp, ana­ny jesir, balany jetim atan­dyrdy. Osy­laısha, óziniń adam­dyqqa jat jaýyz­dyǵymen nesheme otbasyn qaıǵydan qan jut­qyzdy. Endigi jerde kez kelgen qoǵam­nyń sanaly múshesiniń kókeıinde «mundaı soraqylyq qalaı­sha oryn aldy?» degen saýal týyn­daıtyny anyq. Osyndaı jaıt­tyń aldyn alý­dyń qandaı alǵy­sharttary men jastarmen jumys júrgizýdiń qandaı tıimdi tetikteri bar degen syndy máseleler kim-kimdi de tolǵandyrady. Jalpy, eldegi memleket­tik ıdeologııamen jaýapty mamandar aınalysyp jatqan bolar. Desek te, qazirgi qoǵamnyń jas­­tary tıisti deńgeıde udaıy kóńil bólip otyrýdy qajet etetin­digin atap ótkim keledi. Ásirese, aq­parattyq keńistik shekara­syz, búrkemesiz jatqan bú­gin­gi­deı aýmaly-tókpeli ýa­qyt­tyń ótpeli kezeńinde júrgen órenderimiz úshin syn saǵaty týǵandaı. Olar­dy qalaı qaraı beıimdeseń, solaı qaraı boı túzeıtin osy bir «jumsaqtyǵy» men «beıim­del­gishtigin» biz meılinshe óz paıda­myzǵa qaraı bura bilýimiz kerek. Sonymen qatar, 17 men 35 jas ara­lyǵyn­daǵy arnaýly bilimi nemese turaq­ty jumysy joq jastar máselesin sheshýdi eshqashan nazardan tys qaldyrýǵa bolmaıdy. Sol sekildi qala jastary men aýyl jastary arasyndaǵy kózqaras aıyrmashylyǵynyń alshaqtyǵyna da jiti kóńil bólý qajet shyǵar dep oılaımyn. Bizdiń memleketimizdiń bul máselede ońtaıly áreket etýge qaýqarly ekendigine kózim jetedi. Áleýmettik máseleniń oń sheshimin tabýdy uıymdastyrý men jastardy jumys oryndaryna baǵyttaýda, olardy jańa ortaǵa psıhologııalyq beıim­deýde qazirdiń ózinde az sharýalar atqarylyp jatqan joq. Tipti, bul rette úlken qalalardaǵy kisi qarasy kóp shoǵyrlanǵan qoǵamdyq oryndarda áleýmettaný salasynyń bilikti mamandary men zańgerleri jáne psıhologtary tegin qabyldaý júrgi­zip jatatyn sátter de az emes. Tyǵyryqqa tirelip, tuıyqta qalǵan jandar úshin qyzmettiń bul túri kerek-aq. Eń bolmaǵanda rýhanı daǵdarysqa ushyraǵan adamnyń jan dúnıesine úńilip, psıhologııalyq turǵyda bir sát sergitýdiń ózi kisi balasyna kúsh-qýat beretinin kópshilik qaýym bile bermese de, onyń durystyǵy ǵylymda dáleldengen. Sonymen qatar, jastar úshin materıaldyq qajettiliktiń qol­jetimsizdigi olardyń kópshi­liginiń úmitin úzip jiberetinin qaper­den shyǵarýǵa bolmas. Máse­len, kóńilden shyǵarlyq qyzmetke ornalasý arqyly, uzaq jyldar tabandy eńbek nátıjesinde tur­mys jaǵdaıyn túzeýdiń senim­di jelisin memlekettik qurylym­dar quryp bergeni lázim. Eger osyn­­daı jeli arqyly qoǵam bel­sen­­disine aınalǵan jastar legi kóp bol­sa, onda biz sońǵy kezderi ómiri­­­miz­­de oryn alyp jatqan túr­li ke­leń­­s­iz­dikterdiń aldyn alý­shy edik. О́ıtkeni, kez kelgen jan­nyń kóńilinen shyǵar turaqty qyz­meti bolsa, ol ózin jáne otbasyn jan-jaqty tolyq qamta­masyz etedi. Al ondaı azamattyń kóńili qashan da jaıly ári mańaıyna qaıyrymdy keletini beseneden belgili. Farıza MUHAMEDQALI  ASTANA