Sońǵy jyldary álemdegi ekonomıkalyq daǵdarys birqatar óndiris oshaqtarynyń qarqynyn báseńdetkeni ras. Onyń qatarynda elimizdiń avtoónerkásip salasy da bar. Mundaı jaǵdaıǵa tek bizdiń ǵana emes, ózge de damyǵan elderdiń avtoónerkásipteri tap bolyp otyr eken. Bul jóninde Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde bolǵan baspasóz máslıhatynda Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń resmı ókili Qaısar Jumabaıuly aıtty.
Resmı ókil ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa qaramaı avtoónerkásip áli de ári qaraı damı beretinin jetkizdi. «Kanada, Argentına, Avstralııa, Reseı, Japonııa, О́zbekstan syndy elder de qazirgi kúnde qazaqstandyq áriptesteriniń kúıin keship otyr. Áıtse de, otandyq avtoónerkásipter óndiristi shamaly baıaýlatqanymen damý jolyn áli de jalǵastyryp keledi. Máselen, salanyń el ekonomıkasyndaǵy úlesi aıtarlyqtaı. Naqty sandarǵa júginsek, bıylǵy birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha otandyq avtoónerkásiptiń Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy úlesi 36,6 mlrd. teńgeni qurap otyr», dedi Q.Jumabaıuly.
Bul jerde tek jeńil avtokólikter ǵana aıtylyp otyrmaǵanyn eskertken resmı ókil, elimizde tirkemeler men aýyr mashınalar qurastyrý isi de jaqsy jolǵa qoıylǵanyn atap ótti. «Bul óńdeýshi ónerkásiptiń birqatar negizgi salalaryndaǵy kórsetkishten kóbirek. Mysaly, avtoónerkásiptiń ishki jalpy ónimge qosqan úlesi jeńil ónerkásip, qaǵaz ónerkásibi, farmasevtıka, toqyma ónerkásibi, elektronıka, jıhaz óndiristerinen áldeqaıda joǵary boldy», degen ol, avtoónerkásip salasy ekinshi jartyjyldyqta taǵy da nyǵaıa túsetinin jetkizdi.
Elimizdegi avtoónerkásiptiń damýynda memlekettik qoldaýdyń orny erekshe bolyp otyrǵanyn aıtqan spıker, ótken jyly bastalǵan jeńildetilgen avtonesıe jóninde de áńgimeledi. «О́tken jyly jeńildetilgen avtonesıe memlekettik baǵdarlamasy bastalǵan bolatyn. Sodan beri jeke adamdar avtokólik satyp ala bastady. Búgingi kúnge deıin 6 757 adam avtonesıeniń arqasynda jańa kólik satyp aldy. Bul ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda júzege asyp otyrǵan shara jáne jalǵyz mehanızm emes. Budan da basqa bıznesti qoldaýǵa arnalǵan tetikter bar», dedi Q.Jumabaıuly.
Resmı ókildiń aıtqandaryna den qoısaq, otandyq avtoónerkásip ındýstrııalandyrýdyń ekinshi besjyldyǵynyń basym baǵyttarynyń qataryna engizilipti. «Indýstrııalandyrýdyń ekinshi besjyldyǵynda, ıaǵnı 2015-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamada avtoónerkásipke aıtarlyqtar kóńil bólinýi tıis dep josparlap otyrmyz. О́ıtkeni, birinshi besjyldyqta bul sala damý boıynsha aldyńǵy qatarly ekenin tolyq dáleldedi. Taǵy da naqty sanǵa júginsek, birinshi besjyldyq boıynsha avtoónerkásip 4,8 esege ósken», dep oıyn tolyqtyrdy ol.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, avtoónerkásipter qazirgi bes jyldyqta ónimniń qazaqstandyq úlesin kóbeıtip, kem degende 50 paıyzǵa deıin jetkizýdi maqsat etip qoıypty. Resmı ókildiń ılandyrǵany, mundaı mejeni baǵyndyrýǵa otandyq avtokásiporyndarynyń múmkindigi bar eken. Máselen, avtomobılderdiń qosalqy bólshekterin óndirý men salada jańa jumys oryndaryn ashýdy 3,5 esege deıin arttyrý kózdelip turǵanyn aıtty. Bularmen qatar, qazaqstandyq avtoónimderdi eksportqa shyǵarý isi de myqtap qolǵa alynyp jatqan kórinedi.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan»