Tereń tebirenis (Elbasy kitaby jaıly pikirler)

Prezıdentimizdiń jaqynda jaryq kórgen «Uly Dala ulaǵattary» atty eńbegimen tanysqan soń, onyń bıik parasaty men keleshekti búginnen oılap-boljaı biletin uly qasıetine taǵy bir tánti boldyq. Ult kóshbasshysy bul týyndysynda el men jerdiń taǵdyr-talaıyn, til men din jaıyn, urpaq tárbıesin, basqa da kóptegen máselelerdi adamı tolǵanyspen, ordaly oıdy sheshen tilmen jetkize baıandaǵan eken. Tuǵyry bıik týyndyny «Egemen Qazaqstan» gazetinen oqyp, zııaly qaýym arasynda týǵan pikirimizdi bildirýdi jón kórip otyrmyn. «О́z elińe paıdaly bolý, óz Otanyńnyń taǵdyry úshin jaýapty bolý – árbir otandyq saıasatkerdiń, árbir qazaqstandyqtyń boryshy men ar-ojdany», dep Elbasy osy eńbeginde oryndy eskertkendeı, ár azamat el men jer aldyndaǵy paryzyn esten shyǵarmaýy kerek. «El bolýdyń, memleket bolýdyń jón-jobasyn kórsetip bergen, kómekke kelgen eshkim bolǵan joq. Biz bárin de tyńnan bastap, halqymyzben birge qalyptastyrdyq. Joqtan bar jasadyq, bardy berekege aınaldyrdyq, sol yrysty ósý men órkendeýdiń negizi etip aldyq», dep jazady Prezıdent. Shynynda da, munyń bári aıtýǵa ǵana ońaı. Ǵalamdyq úrdis yryq bermeı, balapan basyna, turymtaı tusyna ketken tusta Qazaqstan men onyń halqy kimge kerek bolyp edi?! Tizerlep qalǵan eldiń ornynan qaıta turyp, nyq basyp ketýi ońaıǵa soqqan joq. Sol bir qıyn-qystaý shaqta halqyna demeý bolyp, elin alǵa súıregen Nursultan Nazarbaevtaı tulǵa qazaqtyń baǵyna týǵan dep súıinemiz. Jıyrma bes jyl merzim bizdiń memleketimiz úshin qalyptasý kezeńi bolyp qana qoıǵan joq, búgingi kúni elimiz ózgelerge úlgi bolatyn deńgeıge jetti. О́rkenıet kóshiniń bel ortasynan oryn aldyq. El Táýelsizdigimen tel ósken urpaq álemniń mańdaıaldy elderindegi qatarlastarymen úzeńgi qaǵystyratyn boldy. Bizdiń búgingi oqýshy, stýdent jastarymyz bilim berýdiń álemdegi ozyq baǵdarlamalary boıynsha oqyp, zamanaýı tehnologııalardy erkin meńgerip júr. «Endigi bolashaq solardyń qolynda. Biz olarǵa osy bir táýelsiz memlekettiń keleshek taǵdyryn senip tapsyramyz, – deıdi N.Nazarbaev. Ata Zańymyzda kórsetilgendeı, Qazaqstan – zaıyrly memleket. Din men memleket bir-biriniń isine aralaspaıdy. Alaıda, eger din memleket damýyna keri yqpal etetin bolsa, oǵan tosqaýyl qoıylýy tıis. О́ıtpegen kúnde, elde túrli bassyzdyqtar beleń alýy ábden múmkin. Elbasy eńbeginde bul týraly da jan-jaqty baıandalyp, parasatty paıym jasalǵan eken. «Men úshin elimdi damyǵan memleketterdiń sapyna turǵyzyp, sanatyna qosýdan úlken maqsat joq», deıdi Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev. Júregi elim dep, jerim dep soqqan asqaq tulǵanyń osynaý jan tebirenisi kim-kimdi de emirenteri anyq. «Uly Dala ulaǵattary» – sanadaǵy talaı suraqqa tushymdy jaýap ta beretin, tyńnan oı da týǵyzatyn tamasha týyndy. Arstan ǴAZALIEV, Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, akademık, Memlekettik syılyqtyń laýreaty  

Tereń paıymdy tebirenis

Bıyl meniń «Ijevskıı» agrokeshenindegi dırektorlyq ótilim 50 jylǵa tolyp otyr. Osy ýaqyt aralyǵynda kóp nárseni kórdim, kóńilge túıdim. О́mirdiń ózi ustaz boldy, tálimgerler arasynda Táýelsiz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevty aıryqsha qurmetteımin. El ishi men shetelderge saparlas ta boldyq, bizdiń sharýashylyǵymyzǵa jıi at basyn buryp turdy. Tereń paıymdy, zańǵar oıly áńgimelerine qanyqpyn, kitaptary úıimniń tórinde turady. Elbasy Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵy qarsańynda «Uly Dala ulaǵattary» atty eńbegin jarııalap otyr. Eńbektiń óneboıy tunyp turǵan taǵylym, halyq kóshin alǵa bastar dańǵyl jol dep túıdim. Barshamyzdyń boıymyzǵa bolashaqtyń jarqyn senimin qalyptastyrady, oǵan jetýdiń joldaryn kórsetedi. Ásirese, eńbektiń Qazaqstan astanalarynyń mán-mańyzynan bastalýy kóp nárseni ańǵartady. Astana – ulttyq murattardyń uıasy. Nursultan Ábishulynyń osy eńbeginde: «Elordamyzdyń irgetasyn myqtap qalap alǵanymyzdyń ózi bile bilgenge, asa mańyzdy, máńgilik máni bar tarıhı sheshim boldy», deýi osydan. Bul shyn máninde Táýelsizdigimizdiń eleń-alańyndaǵy geosaıası máseleler turǵysynan qaraǵanda danyshpandyq qadam ekenin ýaqyt dáleldedi. Qazaqstannyń úni shartarapqa jańa bolmysymyzben jetip tur. Astana tórinde halyqaralyq forýmdar, sammıtter, sımpozıýmdar, quryltaılar ótkizildi. Elbasynyń sózimen aıtqanda, «Biz osynaý uly basqosýlardyń arqasynda aı astyndaǵy abyroıly Alash jurtynyń dańqyn asqaqtattyq. О́zimizdi tanyttyq, memlekettik ǵumyrnamamyzdy baıyttyq». Qazaq halqynyń «Kishkentaı úı úlken otaýǵa qaraıdy» degen dana maqalyn men de qaıtalaǵym keledi. Astarynda orasan rýhanı qýat bar. Elimiz ordaly otaý – Astanaǵa qarap boı túzeýde. Bizdiń «Ijevskıı» Astananyń aglomerasııalyq aımaǵynda ornalasqandyqtan, júkteler mindettiń jaýapkershiligin jaqsy túsinemiz. Astananyń azyq-túlik beldeýin qalyptastyrýdy abyroıly mártebe sanaımyz. Ibragım JANǴORAZOV, «Ijevskıı» JShS dırektory, Sosıalıstik Eńbek Eri, «Dostyq» ordeniniń ıegeri Aqmola oblysy, Arshaly aýdany  

Basty baılyǵymyz – birlik

Bas basylymda jarııalanǵan Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń «Uly Dala ulaǵattary» atty eńbegin úlken tebirenis ústinde oqydym. О́ıt­keni, onda bizdiń memlekettigimizdi qalyp­tas­tyrýshy erek tulǵanyń el-jurty týraly tushymdy tolǵanystar tunyp tur. Bıyl Qazaqstan Táýelsizdigine – 25 jyl. Memleket basshysy osy shırek ǵasyr ishinde halqymyzdyń qandaı qýanyshty hám qıyndyqty kezeńderdi artqa tastaǵanyn túsinikti ári tamasha baıandaıdy. Bul shyǵarma bizge, qarapaıym oqyrmanǵa, qabyrǵaly qalyń elge Elbasynyń oıy men saıasatynyń júlgesin tanyta otyryp, keıbir tarıhı sheshimderdiń tereńine úńildiredi, astaryna boılatady. Bul shyn máninde bizdiń eldigimizdiń shırek ǵasyrlyq kezeńindegi jetken jetistikteriniń adamı turǵydan saralanýy, halyqtyq turǵydan baǵalanýy, álemdik turǵydan tanylýy desek bolady. Biz, qazaqstandyqtar, ótkenge salaýat aıtyp, keleshekke amanat tapsyra bilgen tamyry tereń elmiz. Ádettegideı, bul týyndyda da Prezıdentimizdiń parasaty halyqtyń birligine syzat túsirmeý jolyndaǵy sarabdal saıasatymen kórindi. Bul maıdan qyl sýyrǵandaı názik ustanym barlyq baǵdarlamalardy júzege asyrýdan da qıyn. «Baılyq – baılyq emes, birlik – baılyq» degen sóz bar. Nursultan Ábishuly ǵasyrlar toǵysyndaǵy táýelsizdikti turaqtylyq pen kelisim arqyly baıandy etýge umtylǵan saıasatker. Bul jolda ǵasyrlar boıy qalyptasqan ulttyq bolmys-bitimniń alatyn orny zor. Elbasy – qazaqtyń qanshama ǵasyrlar boıy qalyptasqan qasıetteriniń qajettisin el múddesine utymdy paıdalana bilgen suńǵyla basshymyz. Aıtalyq, alapat kesapattar men zobalańdardan ótken halyqtyń tózimdiligi qandaı bolsa, baýyrmaldyǵy da sondaı. Osy keń qoltyq qazaqtyń jaqsylyǵyn kórgen ult pen ulystyń ókilderi búginde bir úıdiń balasyndaı tatý-tátti ómir súrýde. Qazaq muny «kórshi aqysy – qudaı aqysy», «birlik bolsa, tirlik bolady» degen maqal-mátelderimen árdaıym shegendep otyrady. Elbasy da kópshilik birligin bárinen joǵary qoıa bilgendigimen el kóńilinen shyǵyp keledi. Máńgilik Eldi tuǵyrly etýdiń aqıqatty alǵysharty – birlik. Uly Dala ulaǵaty – ult pen ulystyń tatýlyǵy. Elbasy eńbegi osy oıdy tarata bilýimen tartymdy. Nadejda ShÝShANIKOVA, oblystyq lıngvıstıkalyq ortalyǵynyń qazaq tili pániniń oqytýshysy, fılologııa magıstri   О́SKEMEN