Kezekti eńbek demalysymdy alyp «Astana – Atyraý» poıyzyna otyrǵanmyn. Kýpelesterim jastary alpystan asa bastaǵan egde kisiler eken. Sálemdeskennen keıin tanysa bastadyq. Aǵaly-inililer bolyp shyqty. «Maksım», dedi biri, ekinshisi «meniń atym Gorkıı», dep qolyn usyndy. Bir jaǵynan tań qalyp, ekinshi jaǵynan qyzyq eken degendeı qarap qalsam kerek. «Jurttyń bári solaı oılaıdy», dep jolserikke daıyndap qoıǵan jeke kýálikterin kórsetti. Dál solaı. Senbeske amal qalmady. Ol-ol ma, «Pýshkın atty týǵan inimiz aýylda qaldy», dedi ekeýi jarysa.
Jol alys bolǵasyn áńgime kerek. Atqa, esimge baılanysty taqyryptyń tıegi aǵytyldy dersiń. Keńes úkimetiniń saıasaty ǵoı degenimizben, eń aldymen ózgege eliktegish ózimiz ekenimizdi moıyndamasqa lajymyz joq. Bala esimin qoıarda eń aldymen qazaq bolyp týǵanymyzǵa mán bermeıtinimizge qaıran qalasyń. Sol eki aǵamyz alystaǵy qazaq aýylynda talaı Marks, Engels, Mels, Aleksandr, Indıra, Rıta, Larısa esimdi atalarymyz ben ájelerimizdiń bar ekenin, ondaılardyń orta býynda da kóp ekenin ortaǵa saldy. Bári ózimizdiń qazaqtar. О́ziniń uldary men qyzdaryn Gorkııuly, Gorkııqyzy dep jazdyrǵan aǵamnyń júzinen esh ókinish kórmegendikten, kóńilim qulazyp sala berdi.
Jaraıdy, muny kelmeske ketken keńestiń tárbıesi, ıdeologııasy delik, biraq táýelsizdik alǵan soń, ersi esimderin jóndep alǵan qandastarymyz az ba? Maksımdi – Maqsym, Aleksandrdy – Eskendir, Kommýnardy – Qaıymmunar, Elmırany – Elmura dep alǵandar sonyń dáleli. Biraq alǵa qaraı – ulttanýǵa qaraı júrýdiń ornyna, ultsyzdanýǵa qaraı buratyndar áli de jetedi. Endi aǵylshyn, fransýz bolýǵa eliktegishter ósip keledi. Danıel, Albert, Anel, Anelka, Dıana, Albena, Albına, qudaı-aý, qaısysyn aıtasyń, tolyp jatyr. Qazaq bolyp týyp, qazaq ekenine maqtana almaıtyndar kóp jerde, el bolamyz, ana tilimizdi kórkeıtemiz degen sózdiń bári bos sııaqty.
Ersi daraqylyq, kózge shuqıtyn birdeńe jasap qoısa: «qazaq emespiz be?» dep ózin ózi keketetinder de óz aramyzda júr. О́zimdi túzesem bútindeı ultyma jasaǵan jaqsylyǵym bolar edi dep oılamaıtyn ult biz ǵana shyǵarmyz. Kósheler men eldi meken ataýlaryna da mán bermeıtinimizdiń tamyry osynda jatqan tárizdi. Arhımed atty ákim de, Petropavl, Pavlodar atty oblys ortalyqtary da, mınıstr bola otyryp memlekettik tilde sóılemeıtinder de bizde...
Osyndaı oımen otyrǵanda kýpemizdiń esiginen tórt-bes jastaǵy kishkene bala syǵalady. «Má, kámpıt ala ǵoı», dep janyma shaqyrdym. Kóz tımesin degen bolý kerek, áp-ádemi aıdary jelkildep tur. «Atyń kim, aınalaıyn?». «Erasyl» dep rııasyz kúlgen sábı quldyrańdap júgirip bara jatty. «Elimniń erteńi sol, aman bolshy», deı berdim ishimnen. Erasyl. Naǵyz qazaqy esim!
Sádýaqas JUBAT,
jýrnalıst
ASTANA