Kezinde jazýshy Dúkenbaı Dosjan «Vırtýoz» deıtin ádemi áńgime jazdy. Aýyldan Astanaǵa kelgen Qojamjar qart balasynyń ónerin tamashalaý úshin tuńǵysh ret «Qazaqstan» konsert zalyna barady. Sonda jalǵyz uly Nurasyl mosqal tartqan elge belgili kúıshi, kúmis saýsaq Qarshyǵamen, kók kóılegine jarastyryp qyzyl qamzol kıgen úlbiregen ádemi boıjetkenmen birge óner kórsetedi. Áńgimedegi osy vırtýoz Nurasyldyń prototıpi – belgili dombyrashy, kúıshi Nurken Áshirov. Ol oryndaýshy deńgeıinde qalyp ketpeı, ózi de kúı shyǵaryp, onysyn úlken orkestrler oryndap júr.
Nurken Almatydaǵy A.Jubanov atyndaǵy mýzyka mektebin, Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasyn bitirgen. Eńbek jolyn N.Tilendıev atyndaǵy akademııalyq folklorlyq-etnografııalyq orkestrinde solıst qyzmetinen bastaǵan. 19 jasynan bastap sol orkestrdiń bas konsertmeısteri ári solısi qyzmetterin abyroımen atqardy. Búginde ol Jambyl atyndaǵy fılarmonııanyń jeke solısi, oǵan qosa A.Jubanov atyndaǵy respýblıkalyq mýzyka mektep-ınternatynda ustazdyq qyzmetti qatar atqaryp júr. Sondaı-aq, ol óz elimizdegi konsertterdi bylaı qoıǵanda, Qazaqstannyń sheteldegi mádenı kúnderi aıasynda osy ýaqytqa deıin túrli shet memleketterde uıymdastyrylǵan is-sharalarda óner kórsetip, qazaqtyń dombyrasyn dáriptep, kúı ónerin tórtkúl dúnıege tanytyp keledi. Nurken qońyr úndi dombyranyń qudiretine tyńdaýshysyn eliktirip, keýdesinen tógilgen kúıdi saýsaǵynyń sheberligimen kórermeniniń júregine jetkize biledi.
Daýylpaz kúıshilerdiń tutas dáýirdi beıneleıtin surapyl kúılerin ekilenbeı, jaý qýǵandaı tasyrańdamaı, artyq dybys shyǵarmaı syrbaz tartatyn Nurkenniń repertýarynda 200-den asa kúı bar. Ol Dáýletkereı men Táttimbettiń, Jetisý kúıshileri Qojeke, Bestibaı, Hatshybaı, Tilendilerdiń, Nurǵısa Tilendıevtiń, Qarshyǵa Ahmedııarovtyń, qazirgi zamanǵy kompozıtorlardyń, sondaı-aq, qyrǵyz, qalmaq, túrikmen kúılerin de náshine keltire, asqan sheberlikpen oryndaıdy. Adam boıyndaǵy sezim ataýlyny qozǵap, kóńil-kúı aýanyna beıimdep, úndestire qoıatyn jalǵyz óner mýzyka desek, onyń ishinde kúı – qazaqtyń bolmys bitiminiń qaınar kózindeı. Ony vırtýozdyń oryndaýynda tyńdaýdyń áseri taǵy bólek. Aıtpaqshy, Nurkenniń ózi shyǵarǵan jıyrmadan astam kúı bar. «Taraz tolǵaýy», «Jyr qıssa», «Aq keme», «Kemeler», «Shuǵyla», «Ańyraqaı shaıqasy», osylaısha jalǵasa beredi. Oń qolǵa kóbirek kúsh túsiretin tókpe kúıdi de, sol qolda dybys shyǵarýǵa basymdyq beriletin shertpe kúıdi de ózindik ereksheligimen oryndaıtyn, únemi izdenispen, tehnıkasyn jetildirýmen kele jatqan Nurken eń bastysy toqyrap qalmaýǵa mán beredi. – Otandyq óner sheberleriniń shyǵarmalaryna qosa sheteldik kompozıtorlardyń shyǵarmalaryn da dombyraǵa óńdep, oryndap júrmin. Kúıdi kórermenderime jańa baǵytta, jańa formatta usynyp kórmek oıym bar, – deıdi Nurken. Nurkenniń erekshe qasıetteri – keýdemsoqtyqtan aýlaqtyǵy, ustazdaryn qurmetteıtin kishipeıildiligi, ónerge shyn berilgendigi. Ustazdy qurmetteý demekshi, ol ustazy professor Aıtjan Toqtaǵannyń, sahnada úzeńgilesip on jyl qatar júrgen dáýlesker kúıshi Qarshyǵa Ahmedııarovtyń esimin jıi aıtyp otyrady.
Osydan eki jyl buryn óner jolyndaǵy temirqazyǵy ispetti Nurǵısa Tilendıevtiń 90 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Jyr-qıssa» atty kesh ótkizdi. Sol konserttiń basy-qasynda júrip, uıymdastyrýshylyq jumystaryn joǵary deńgeıde atqaryp, ónerdegi sabaqtastyqtyń, dástúr jalǵastyǵynyń, tulǵany ulyqtaýdyń úzdik úlgisin kórsetken bolatyn. Tilendıevke arnalǵan «Jyr-qıssa» kúıi de kópshiliktiń kóńilinen shyqqan edi. Búgingi kúni óner áleminde ózindik orny bar, qazaqtyń kúıi men dombyrasyn nasıhattaýda, dáripteýde bir adamdaı eńbektenip júrgen Nurkenniń otbasy da ónerden kende emes. Jary Ásem «Otyrar sazy» orkestriniń beldi ártisteriniń biri. Qyzy Shuǵyla mýzyka mektebiniń fortepıano synybynda, al uly Nurǵısa skrıpka synybynda bilim alýda. – Kishkentaı Imanáliniń de mýzykaǵa talaby bar, – deıdi ákesi. Otbasynyń da ónerli bolýy Nurkenniń shyǵarmashylyq bolmys-bitimin odan saıyn tolyqtyryp turǵandaı. Nurkenniń alar asýy áli alda degen úmittemiz.
Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan»