Abaı urpaqtaryna qurmet

Jaqsydan qalǵan jaqsyǵa qurmet kórsetý, iltıpat tanytý, kóńilge medeý bolatyn murasy bolsa, oǵan sergek qaraý keıin­giniń paryzy dep bilemiz. Sondaı bir ádemi iske jaqynda Semeıdegi Abaıdyń memlekettik qo­ryq-murajaıy uıytqy bol­ǵan edi. Ultymyzdyń ulyǵy, uly aqyny Abaı Qunanbaı­uly­nyń talantty balasy Aqylbaı Abaıulynyń 150 jyldyǵy men onyń kindiginen jaralǵan talant Áýbákir Aq­yl­baıulynyń 130 jyldy­ǵy­na ar­nalǵan ádebı-tanymdyq kesh sonyń dáleli dep bilemiz. Iá, Abaıdyń asqar bıigin, baǵa jetpes asyl murasyn shá­kirtteriniń shyǵarmashylyǵy da tolyqtyryp otyrǵany tarıhtan málim. Onyń aınalasynda Aq­yl­baı, Maǵaýııa, Shákárim, Kók­baı, Árip, Áset, Ýáıis, Beısenbaı, Áýbákir, Kákitaı, Ábish sı­ıaqty jas talap aqyndarmen qa­tar, Muqa, Muhametjan, Álma­ǵam­bet ertekshi, Baımaǵambet tá­rizdi ánshi-kúıshiler júrgen eken. Aqylbaı (1861-1904) – Abaı­dyń tuńǵysh uly ári talantty shákirti. Ol ata dástúrimen úl­ken ákesi Qunanbaıdyń baýy­rynda tárbıelengen. Jaqsynyń taıtuıaqtaı ulynan qalǵan poe­malary ádebıetimizdiń altyn qa­zynasyna qosylýymen birge, ózge jurttarǵa da tanylǵan. Oǵan aǵylshyn jazýshysy Genrı Raıder Haggardtyń Aqylbaı shy­ǵarmalarymen tanysýy my­sal bolsa kerek. Al án óne­rin­degi aıtýly týyndy sanalatyn «Aqylbaıdyń ánin» bar naqy­shymen Jánibek Kármenov, Ju­mabek Qambarov, Keldenbaı О́l­mesekov oryndap, el arasyna tanytty. Al Áýbákir Aqylbaıuly (1881-1934) – tekti tuqymnan ta­raǵan darynnyń biri edi. Ol da atasy men ákesi sekildi óleń­nen órnek salǵan aqyn. Keshte muraǵat qorynan al­ynǵan Aqylbaı Abaıuly men Áýbákir Aqylbaıulynyń ómi­ri­ne qatysty qujattar, urpaq­ta­ry jaıly derekter, tarıhı sýretter kórsetilip, ómiri men shy­ǵar­ma­shylyǵy jóninde sóz bolypty. Aqylbaıdyń urpaǵy L.Baıma­ǵam­betova sóz sóılep, murajaı ujymyna alǵysyn bildirdi. Abaıdyń memlekettik tarı­hı-mádenı jáne ádebı-memo­rı­al­dyq qoryq-murajaıynda uly aqynǵa arnalǵan taǵy bir shara «Abaı jáne óner» dep atalǵan. Onda uly tulǵanyń qazaq óne­rine qosqan shyǵarmalary jan-jaqty sóz bolǵan. Osy bas­qo­sýda murajaı dırektory Jandos Áý­bákir, professor Arap Espembetov, belgili kompozıtor Tur­synǵazy Rahımov uly aqyn­nyń án óneri týraly oı órbitti. Súleımen MÁMET.