25 jyldan keıin...

«Qaırat» fılmi Peterborda kórsetiledi Osydan týra shırek ǵasyr buryn rejıssýradaǵy jańa býyn ókili, jas talant Dárejan О́mirbaev «Qaırat» atty kartına túsirgen edi. О́zi de talaı kınossenarııge arqaý bolǵan toqsanynshy jyldarda shyǵarmashylyqpen aınalysýdyń taýqymetin sol kezeńderge kýá bolǵandar biledi. Biraq, osyǵan qaramastan, «Qaırat» fı­lmi rejısserge onyń alǵashqy júldesi – Lokarnoda ótken kınofestıvaldiń «Kúmis qabylan» mara­patyn ákeldi. Sonymen qatar, kar­tına Fra­n­sııa­da ótken festıvaldiń Bas júldesin jáne Túrikmenstanda ótken Ha­lyqaralyq kınofestıvalde «Eń úzdik kórkem beıne» júldesin jeńip alǵan bolatyn. Endi, mine, araǵa 25 jyl salyp, aldaǵy 2 jel­toqsanda Sankt-Peterbordaǵy V Ha­lyq­aralyq mádenı forýmynda sol «Jańa tol­qynnyń» ókili Dárejan О́mirbaevtyń «Qaırat» fılmi kórsetilmek. «Rodına» kınoteatrynda ótetin kór­setilim FIPRESSI (Kınobaspasóziniń Halyq­ara­lyq federasııasy) syılyǵynyń 70 jyldyǵyna já­ne fılmniń 25 jyldyǵyna oraı arnaıy uıym­das­tyrylyp otyr. Egemendiktiń tabaldyryǵynda Sh.Aı­ma­nov atyndaǵy «Qazaqfılm» kıno­stýdııasy já­ne «Álem» shyǵarmashylyq birlestigi biri­gip shy­ǵar­ǵan atalmysh fılm úlken qalaǵa ke­lip, óz ornyn tabýǵa umtylǵan jas jigittiń ómi­ri týraly baıan­daıdy. Fılmniń basty taqyryby – ır­ra­sıo­nal­dyq bolmys, boljap bolmaıtyn ómir. Úlken qalaǵa kelgen jas jigit jalǵyzdyqtan aıyrylý úshin aınalasyndaǵylarmen til tabysyp, ortaǵa beıimdelýdi oılaıdy. Al rejısser óziniń tyrnaqaldy kıno­týyn­dy­synyń 25 jyldan keıin de suranysqa ıe bolyp jat­qanyna qýanyshty. Fılmde avtobıografııalyq kórinister bar. Bul týyndy ótip bara jatqan jastyq shaq pen jalǵyzdyq týraly bolatyn. – 90-shy jyldardyń basynda óte qıyn boldy. Kınoteatrlar birinen soń biri jabylyp jatty. О́ner salasy jaıyna qaldy. Degenmen, memleket sol kezde kınematografııany jaqsy qoldady. Tipti, «Qaırat» fılmin túsirý úshin bizge poıyz berip, sonyń arqasynda kóptegen qalalarda túsi­ri­lim júrgizýge múmkindik aldyq. Fı­lm­niń ne­gizgi túsirilimderi Qyzylorda, Bal­­qash óńirlerinde ótti. «Qaırat» fılmin tú­­sirý jumystaryna sol kezdegi otandyq kı­ne­matografııanyń úzdik mamandary – opera­tor Áýbákir Súleev pen qoıýshy sýretshi Marat Imambergenov tartylǵan edi. Basty ról­ge akterdi uzaq izdedik. Bir kúni avtobýsta kele jatyp, aıaldamada túsip bara jatqan jigitti baıqadym. Sońynan assıstentimdi jiberdim. Keıin ony synaqtan ótýge shaqyryp, basty rólge bekittik, – dep eske alady Dárejan О́mirbaev. Búgingi tańda Dárejan О́mirbaev kórkem fılm­derge ssenarıı jazyp, T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynda bolashaq kınotanýshylar men dramatýrgterge dáris beredi. Odan bólek, rejısser Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kınostýdııasynda «Debıýt» shyǵar­ma­shylyq birlestiginde kórkemdik jetekshi bolyp qyz­met atqaryp, jastardy kıno ónerine baýlyp júr. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY