Halqyń senen kóp úmit kútedi
Ilıa Ilın, biz seniń janashyryńyzbyz. Sen aýyr atletıkamen aınalysyp, oza shaýyp báıge aldyń. Álemniń de, olımpıadanyń da chempıony boldyń. Bul ataqty ońaı alǵan joqsyń. Kóp eńbek ettiń, ondaǵan jyl úzbeı jattyqtyń. Eńbegiń esh ketken joq, altyn medaldiń birnesheýin omyraýyńa taqtyń. Jigittiń basyna ne tap bolmaıdy?! Saǵan dopıng qoldandy dep kiná taǵyp, ataqtaryńnan aıyrdy. Soǵan qaramastan, biz seni Qazaqstannyń eń qadirli azamatynyń biri dep túsinemiz. Seniń aryń taza dep senemiz, alyp qaırat ıesisiń, sondyqtan senen áli de kóp úmit kútemiz. Keıingi jastarǵa jetekshi bol, ziltemir kóterýden sheberler daıynda. Bulaı etýge qabiletiń jetedi, jasyma, qaıta órshelene tús. Atyraý oblysynyń jastary sportpen myqtap aınalysyp, respýblıkalyq, qurlyqtyq chempıonattarda júldeli oryndardy jeńip alýda. Olar ataqty Gennadıı Golovkınmen, Qanat Islammen Atyraýda kezdesip, ádis-amaldar úırendi. Endi ózińmen kezdesýge qumar, kelse eken dep armandap júr. О́ıtkeni sen – elge súıikti Ilıasyń, albyrt batyrsyń, seniń boıyńdaǵy kisilik qasıetiń tartymdy. Sondyqtan da seniń aldaǵy taǵdyryń bizdi alańdatady, qazir nemen aınalysyp júrgenińdi bilgimiz keledi...
Sembi Berǵalıev, zeınetker Atyraý oblysy
Esimine rýyn qosa kórsetý durys emes
Qazaq deseń ózińe tıedi degendeı, bir-birimizden rý surasatynymyz ras. Ári munyń eshqandaı aıyby da joq dep sanaımyn. О́ıtkeni ata-babalarymyz rý surasqanda bóliný úshin emes, áıteýir bir jerinen jaqyn tartýy úshin suraǵan ǵoı. Búgingi kúni o bastaǵy osy oń nıettiń máni ózgerip, halyqtyń erteńi men taǵdyryna jaýapty jandardyń rýyn qosyp jazý baıqalady. Sondaı-aq, óz rýynyń adamyn dáripteýshiler de kóbeıip barady. Kerisinshe, olar halyqty bólmeı, tutas birlikke uıtqy bolýdy oılaǵanyn qalar edik. Taǵy bir aıtaıyn degenim – Kerderi Áýbákir, Tama Eset batyr dep jatamyz. Tipti kóshe ataýlarynda da osylaı jazylǵan jaǵdaılar kezdesedi. Burynǵy zamandarda rýyn qosa ataýdyń belgili bir sebepteri bolǵan shyǵar. Biraq qazir muny durys deı almaımyn. О́ıtkeni olar onsyz da belgili tulǵalar emes pe. Sondyqtan tarıhı tulǵalardyń rýyn alǵa salmaı, tek aty-jónderin kórsetse jetedi degen oıdamyn.
Rysjan Ilııasova, respýblıkanyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, ólketanýshy Aqtóbe
О́mirge qushtar jan
Ardaq esimdi azamat qaıtpas jigeri men qaısarlyǵynyń arqasynda arbaǵa tańylsa da nápaqasyn taýyp, otbasyn asyrap keledi. Bir úıdiń otaǵasy, baldaı tátti balasy bar. Osydan 11 jyl buryn jol-kólik apatyna ushyrap bel omyrtqasyn syndyryp, julynyna zaqym kelgen. Birneshe ota jasalyp, jany aman qalǵan azamat, Allanyń bergen synaǵyna synbaı, nartáýekelge bel býyp, qol qýsyryp otyrmady. Múgedekterdi jumyspen qamtý ortalyǵyna tirkelip, Astanadaǵy Saryarqa aýdandyq múgedekter keńesi múshesi retinde múgedekter qoǵamdyq birlestigine jumysqa turdy. Sonymen qatar, halyqtyń shaqyrtýy boıynsha úılerge baryp, synǵan, buzylǵan nárselerin jóndep beredi. Memlekettiń qoldaýynyń arqasynda osyndaı azamattar aıaǵynan tik turyp, on eki múshesi saý adamdardaı jumys jasap keledi. «Qoǵamdyq kólikpen júremiz. Biz sııaqty jandarǵa qoǵamdyq kólikte júrý qıyndyq týdyryp jatady. Qazir ınvataksı qyzmetin qolǵa alýdy kóterip jatyrmyz», − deıdi Ardaq Otarbaev. Mine, osyndaı múmkindigi shekteýli azamattarǵa qoǵamdyq kólikterde tegin júrý jeńildikteri berilgenimen, osyndaı kólikter qajet-aq. Sondaı-aq, kóptegen mekemelerde, úılerde arnaıy arbamen kóteriletin satylardyń joqtyǵy da qıyndyq týdyrady. Ardaq sııaqty ómirge qushtar azamatqa qol ushyn berý, qaıyrymdylyq jasaý ár musylmannyń mindeti dep bileıik.
Aıman Muqysheva Astana
«Ekspo, men senimen maqtanamyn!»
Osyndaı taqyrypta Mańǵystaý aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵynda Astana qalasynda ótetin halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesin nasıhattaýǵa arnalǵan shyǵarmashyl jastar baıqaýy ótkizildi. Sharaǵa aýdannyń ár túkpirinen 50-ge jýyq shyǵarmashyl jastar qatysyp, óleń áńgimeler oqylyp, kórkem týyndylarymen baq synasty. Baıqaýda júldeli birinshi oryndy Tushyqudyq aýylyndaǵy S.Janǵabylov atyndaǵy orta mekteptiń 10 synyp oqýshysynyń «EKSPO meniń júregimde» shyǵarmasy ıelense, ekinshi oryndy Mańǵystaý tehnıkalyq kolledjiniń oqytýshysy Nurjamal Qaıratqyzynyń «Bizdiń ortaq maqtanysh» atty maqalasy ıelendi. Al úshinshi oryndy shetpelik B.Jumalıev atyndaǵy orta mekteptiń 7 synyp oqýshysy Qadirbek Tasqaranyń «Meniń EKSPOM» atty óleńi ıelendi. Shara sońynda uıymdastyrýshlar barlyq qatysýshylarǵa Alǵys hattar men dıplomdar tabys etildi.
Álııa Nurbergenqyzy, Jastar ortalyǵynyń mamany Mańǵystaý oblysy, Mańǵystaý aýdany
Ár sózdiń óz aıtary bar
Sońǵy jyldary «óleń» ataýy óz órisin keńeıtip, ánge qatysty álemdi túgeldeı jaýlap alýǵa jaqyndady desek bolady. Sahna tórinen óner adamdarynyń «án saldym», «án aıttym», «ándettik» deýdiń ornyna, – «óleń aıttym», «óleń aıtaıyq» deýi basym bolyp barady. Bul jónsiz sóz aýyl arasynan bastap óner ortasy men zııaly qaýym arasynda da etek jaıa bastady. «Qoı» deıtin qoja, «áı» deıtin áje kórinbeıdi. Álde «án» ataýyn ádirem qaldyryp, birjolata «óleńge» ótýge barsha qazaq batalastyq pa eken... О́leń – áýenniń qanatyna qonyp, ánge aınalyp kóńildiń ajaryn ashpaı ma? Osyny aıyra almaǵan adam – betaldy sóılegen ári til tazalyǵyna jany aýyrmaıtyn jaýapsyz bolyp shyqpaı ma! Sondaı-aq, halyqaralyq termınderdi aýdarýǵa qaýqary jetken qazaq tili orystyń «okrýg» degen sózine kelgende súrinip, balamasyn tabýǵa betteı almaı qoıdy. Almaty qalasyna kireberistegi «Qarasaı batyr aýyldyq aýmaǵy» degen ataý alystan kóz tartady. Batyrdyń árýaǵy aýdaryp tastaǵan oryssha ataý, basqa eldi mekenderde miz baqpastan «aýyldyq okrýgi» bolyp siresip tur. Sirá osy ataýdyń qazaqylanyp, ata jurtqa laıyqty teńeýin tabatyn kún de kelgen tárizdi. Demek, ár sózdiń óz aıtary bar.
Saǵynbek Jolbaryshan, Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi Shymkent