Muny ne úshin sóz etip otyrmyz? О́ıtkeni, buǵan qazir birte-birte kózimiz úırengeni sonshalyq ún-túnsiz qabyldaı salýǵa daǵdylanyp bara jatyrmyz. Eger ol osy qarqynmen kete berse, túbi nemen biterin bir Qudaı bilsin? Bir kezderi kóshe boılarynyń ǵana qateligi sııaqty kóringen bul «derttiń» birtindep jalpy qoǵamnyń denesine bilinbeı jaıylyp ketip bara jatqanyna dabyl qaqpaı bolmaıdy. Obalyna ne kerek, elektrondy poshtamyzǵa túrli salalardan kúnine sandaǵan baspasóz paraqshalary qazaq tilinde kelip túsip jatady. Buqaralyq aqparat quraldarynyń aýzyna shaınamaı juta beretindeı etip daıyn maqalalardy jóneltip otyrǵan ondaǵy áriptesterimizge atqarǵan qyrýar jumystary úshin alǵystan basqa ne aıtamyz, árıne. Alaıda, aıtaıyn degen áńgimemiz olardyń kásibı sheberligine tikeleı qatysty bolǵandyqtan áýeli bizdi mazalap otyrǵan negizgi máselege kóshsek pe deımin.
Sońǵy ýaqytta, shynyn aıtý kerek, aqparat quraldarynda, áleýmettik jelidegi jazbalarda aǵylshynsha ataýlar egiske entelegen shegirtkedeı qaptap ketti. Bulardyń jáne murty buzylmaǵan kúıi, sol qalpynda jarııalanyp jatqany kim-kimdi de oıǵa shomdyrady. Al aǵylshynsha ataýlardy ózgertpeı qabyldaı berýdiń ar jaǵynda ana tilge degen qurmettiń, janashyrlyqtyń azaıǵan belgisi menmundalap turǵan joq pa deısiń ǵoı baıaǵy. Biraq bári birdeı olaı deý-den aýlaqpyz. Mysaly, «EKSPO» sóziniń ózin oqyrmanǵa túsinikti qaripke salyp alyp paıdalanyp jatqanymyzda, aǵylshynsha basqa termınder men ataýlar ondaı ıkemge kóne qoımaıdy dep kim aıtady? Qonaq úıler men dúkenderdiń, t.b. oryndardyń ataýlaryn, qyzdy-qyzdymen keıde kórkem týyndylar men fılmderdiń attaryn aýdarmaı, sol kúıinde jaza salýǵa jaıbaraqat qaraıtyn bolyp aldyq. Bulaı jalǵastyra bersek, jazbalarymyzda oryssha tirkester azdaı, endi aǵylshynsha uzaq-sonar dáıeksózder órip júrmesine kim kepil?! Tipti myna túrimizben Charlı Chaplındi Charlie Chaplin, Ýılıam Shekspırdi William Shakespeare dep adamdardyń attaryna deıin túpnusqadaǵydaı jazamyz-aý bara-bara. Sol shirkinder bizdiń aty-jónderimizdi, qazaqsha ataýlardy ózgertpesten, qazaq qoǵamy tutynyp júrgen úlgimen bederler bolsa bir sári, mundaı úrdis álemdik tájirıbede ejelden bar tásil eken der edik. Átteń, biraq olaı emes qoı.
Mundaı óreskeldik aǵylshynsha ataýlardyń qazaq tilinde bir izge durys júıelenbeýinen oryn alyp otyr. Eń qaýiptisi, baspasóz paraqshasynda jıi kezdesetin ondaı kirme sózderdi qymsynbaı sol kúıinde qonjıta salýǵa sońǵy ýaqytta ózimiz de beıim bolyp bara jatqanymyzdy jasyra almaımyz. О́ıtkeni qaı jaqqa baǵyt túzeı bastaǵanymyz jalpaq jurttyń kóz aldynda ótip jatqan joq pa? «Osyndaı jaǵdaı tek bizde ǵana oryn alyp otyr ma, joq álde basqalarda da bar jaıt pa?» degen oımen ózgelerdiń ómirine kóz júgirtip kórgenimizde, bul sabazyńyz alys-jaqyn elderdiń rýhanı alabyn túp-túgel aram shópteı jaýlap alypty. Qaıran qazaǵymnyń keń-baıtaq dalasy-aı! Syrttan kelgen qonaqtyń bárine qushaǵyn aıqara ashyp, shýaǵyn shasharda sondaı keńpeıil darqan-aý, kól-kósir-aý. Qudaı peıildi eshqashan taryltpasyn laıym degen qazaqtyń balasymyz ǵoı qashanda. Alaıda, tilimizdiń aıdynyna mundaı jomarttyqtyń qanshalyqty paıdasy bar dep oılanyp kórdik pe? Qazaqsha sýdyratyp oqyp kele jatqanda kenet bóten qarip, múlde bólek sóz aldyńyzdan kese-kóldeneń shyǵa kelgende, tasqa tuıaǵy súringen attaı jarty jolda shoqalaqtap qalmaısyz ba? Sondyqtan áńgimemizdiń sońyn patrıottyq rýhta túıindegimiz keledi. Ár qazaqtyń kókireginde árdaıym ony bótenniń bózinen qorǵar jaýyngerlik rýhqa toly qońyraý úni kúmbirlep soǵyp turýyn tileımiz. Áńgimemiz qurǵaq bolmas úshin mysaly baspasóz paraqshasy arqyly taraǵan «Mega Silk Way», «EXPO 2017 Football Cup» ataýlaryn alaıyq. Muny «Mega Sılk Ýeı», «EKSPO 2017 Fýtbol Kýp, ne Kap» dep nege jazbasqa? Olaı ózgertken kúnde «Bizdiń sózimizdi nege olaı basqasha jazasyńdar?» dep syrttan bireý-mireý munymyz úshin muqata qoımas.
Shekten tys áýestiktiń aıaǵy ábestikke, ántektikke soqtyraryn ejelden er júrek ata-babalarymyz aıtyp ketpep pe edi? Al shetten engen sózderdi qazaqshaǵa aýdaryp berý máselesine kelsek, bul odan múlde basqa arnadaǵy áńgime. Bizdiń búgingi aıtpaǵymyz shet tilderinen engen ataýlarǵa barynsha abaı bolý máselesi. Ana tildiń arasyna bóten sóz ben ajarsyz ajyryqty aralastyrmaý. Sonda ol tunyq, móldir, taza qalpynda saqtalady.
Qarashash TOQSANBAI, «Egemen Qazaqstan»