Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary men oqytýshylarynyń uıymdastyrýymen «Rýhanı jańǵyrýdyń kepili – latyn álipbıine kóshý» atty dóńgelek ústel ótti.
Keńeıtilgen dóńgelek ústel barysynda Abaı atyndaǵy QazUPÝ rektory Takır Balyqbaev, Almaty qalasy Tilderdi damytý basqarmasynyń bastyǵy Mamaı Ahetov, sondaı-aq, Ǵabıt Kenjebaev, Orazbaeva Faýzııa, Janat Dáýletbekova syndy QazUPÝ professorlary, atalmysh ýnıversıtettiń ardager ustazy, akademık Álııa Beısenova, «Aıqyn» respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip, «Almaty aqshamy» qoǵamdyq-saıası gazetiniń bas redaktory Qalı Sársenbaı latyn qarpine qatysty oı órbitip, mańyzdy usynystaryn ortaǵa saldy.
«QR Prezıdenti N.Á.Nazarbaev jyl basynda jarııalanǵan «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» dep atalatyn Joldaýynda Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy bastalǵanyn aıtyp ótken edi. Sonyń negizinde qaıta túleýdiń aıryqsha mańyzdy eki prosesi – saıası reforma men ekonomıkalyq jańǵyrý qolǵa alyndy. Kózdegen maqsatqa jetý úshin bizdiń sanamyz isimizden ozyp júrýi, odan buryn jańǵyryp otyrýy tıis. Bul saıası jáne ekonomıkalyq jańǵyrýlardy tolyqtyryp qana qoımaı, olardyń ózegine aınalady. Elimiz myqty ári jaýapkershiligi joǵary birtutas ult bolýy úshin buqaralyq sanany ózgertýdiń mańyzy artady», – degen QazUPÝ rektory Takır Ospanuly qazaq joǵary biliminiń qara shańyraǵy sanalatyn Abaı atyndaǵy ýnıversıtet ǵalymdary men oqytýshylary, bilimgerler qaýymy Elbasy bastamasyna zor qoldaý bildiretinin jetkizdi.
Latynnegizdi qazaq jazýy – qazaqtyń derbes ult ekendigin sezdiretin, ulttyq biregeılikti bekitetin jáne ulttyq múddeni qorǵaýǵa múmkindik beretin qural ekendigin tereń túsine otyryp, ony júzege asyrýǵa el bolyp bar kúsh-jiger jumsaý kerektigine toqtalǵan dóńgelek ústel qatysýshylary Elbasy usynǵan rýhanı jańǵyrýdyń biregeı baǵdarlamasynda ulttyq sananyń róline basa nazar aýdarylǵanyn, atqarylýǵa tıis mindetterdiń aıqyn kórsetilgenin, solardyń ishinde, rýhanı biregeılikti, sondaı-aq ulttyq qundylyqtar men ozyq dástúrlerdi saqtap qalýdyń, jańǵyrta bilýdiń mańyzdylyǵyn atap ótisti.
Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Ǵabıt Kenjebaev: «Memleket basshysy rýhanı jańǵyrtýdaǵy ulttyq sana-sezimdi damytýdyń eki baǵytyn kórsetti. Onyń biri – ulttyq kod. Ulttyq kodtyń ózegi – ulttyq til, ulttyq jazý. Ulttyq kodtyń buzylýy el irgesiniń ydyraýyna da áser eteri sózsiz. Sondyqtan latyn negizdi álipbıge kóshý barysynda ulttyq tildiń ómirsheńdigi men onyń júıesiniń tolyq saqtalýy, jazý arqyly qazaq tiliniń rýhanı jańǵyrýy kózdeledi» dese, al pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, QazUPÝ professory Faýzııa Shamsıqyzy jaqynda ǵana QR Parlament Májilisinde usynylǵan latyn alfavıtiniń ınternettik nusqasynyń utymdy jáne kemshin tustaryna taldaý jasaı kele, qazaq tiliniń bir dybys bir áripti beıneleıtin ereksheligin saqtaý mańyzdylyǵyn, dıgrafpen jazylǵan sózderdiń keı jaǵdaıda durys qabyldanbaı nemese basqa maǵyna berip ketýin eskere otyryp, til talaptarynyń jazylym-oqylym-aıtylym-tyńdalym syndy údelerinen tolyq shyǵa alatyn, balanyń da, qarttyń da úırenýine jeńil Ulttyq álipbı úlgisin jasaýdyń erejeleri men qaǵıdalaryn bekitetin kásibı mamandar birige jumys istese ǵana eń tıimdi nátıjege qol jetkizýge bolatynyna keńinen toqtaldy.
Mıra Baıbek,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY