Baǵanyń negizsiz ósýine jol berilmeıdi

Ulttyq ekonomıka mınıstri Tı­mýr Súleımenovtiń málim­de­ýinshe, jyl basynan beri respýb­lıkada ınflıasııalyq úderister baıaýlaǵan. Aqparatqa súıensek, bıylǵy qyrkúıekte ınflıasııa 3 paıyz, al jalpy jyldyń basynan beri 4,2 paıyzdy quraǵan. Baıaýlaýdyń negizgi faktorlary valıýta naryǵyndaǵy jaǵdaıdyń turaqtanýy, naryqtyń birqa­lyp­ty ınflıasııalyq boljamdary, sondaı-aq azyq-túlik taýar­larynyń negizgi túrleri boıyn­sha ónimder shyǵarýdyń ósýi, deı­di mınıstr. Aıtýynsha, azyq-túlik taýarlarynyń baǵa­la­ry sońǵy úsh aı qatarynan tómen­degen. Al baǵalar men aqyly qyzmet kórsetýlerge tarıfter bir­qalypty qarqynmen ósýde.

Azyq-túlik taýarlary ba­ǵa­larynyń maýsymdyq tómen­deýine qaramastan bıylǵy jyl­dyń basynan bastap pııaz, sábiz, qyzylsha, qoı eti jáne sıyr eti baǵalarynyń ósýi baıqalǵan. Sonymen qatar, jumyrtqa, qaraqumyq, qyryqqabat, qant jáne kúnbaǵys maıy baǵasynyń arzandaýy tirkelgen. Azyq-túlik emes taýarlar boıynsha baǵalardyń eń kóp ósýi dızel otynyna, benzınge, suıyltylǵan gazǵa, matalarǵa, keńse taýarlaryna, aıaq kıim men qatty otynǵa qatysty bolyp otyr, dedi mınıstr. Osyǵan baılanys­ty Úkimet áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna jáne qyzmet kórsetýlerge baǵalar men tarıfterdiń negizsiz ósýine jol bermeý sharalaryn qoldanǵanyn da atap ótti.

Bul rette óńirlerdiń ákim­derine Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstrligimen birge óńirlik turaqtandyrý qorlarynda ne­gizgi azyq-túlik taýarlarynyń jetkilikti qoryn qamtamasyz etý qajet, sondaı-aq kún saıyn baǵalarǵa monıtorıng jasaý jáne naryqta qajetti áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń jetispeýshiligi men ysyrap bolýyna jol bermeý úshin turaqtandyrý qorlarynyń resýrstaryn tıimdi paıdalaný kerek. Oǵan qosa Energetıka mınıstrligine óńirlerdiń ákimderimen birge jylý berý maýsymynda janar-jaǵarmaı materıaldaryna baǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý úshin tıisti jumys júrgizý qajet. Osy atalǵan aldyn alý sharalaryn eskergen jaǵdaıda bıylǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııa deńgeıi 6,9-7,5 paıyz aýqymynda bolady dep kútilýde, bul josparlanǵan deńgeıge sáıkes keledi. 

Otyrysta basqa da memle­kettik organdardyń basshylary ba­ǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý sharalary týraly baıan­dady. Máselen, Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev munaı ónimderiniń ishki naryǵy úshin 111,1 mln tonna munaı óńdel­genin, bul ótken jyldyń osy ke­zeńimen salystyrǵanda 3,6 paıyzǵa joǵary ekenin málim­dedi. Avtobenzın óndirisi 2 mln 270 myń tonnany qurady, bul da 2016 jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten joǵary. AI-92 markaly benzınniń ortasha baǵasy qańtar aıynda lıtrine 135 teńge bolsa, qyrkúıekte baǵa orta eseppen 150 teńgege deıin ósti, ósim 11 paıyzdy qurady. AI-92 benzıni boıynsha ımport úlesi shilde-tamyz aılaryndaǵy 15 paıyzdan qyrkúıekte 30 paıyzǵa deıin ulǵaıdy. Bul munaı óńdeý zaýyttarynda jańǵyrtý jumystarynyń aıaqtalýyna oraı jóndeý jumystaryn júrgizýge baılanysty boldy, dedi mınıstr. Sáıkesinshe, osyǵan oraı ishki naryqqa jetkizýdiń azaıýy men ımportqa shyǵarýdyń artýy baıqalady, bul baǵanyń ósýine yqpal etken.

Q.Bozymbaevtyń málim­deý­inshe, Energetıka mınıstrligi naryqtaǵy baǵa jaǵdaıyn mu­qııat qadaǵalap otyr, máselen, bir­neshe janar-jaǵarmaı stansa­laryna qatysty ákimshilik is qozǵaldy. Sonymen qatar aǵym­daǵy jaǵdaıdy retke keltirý boıynsha qadamdar jasalyp jatyr. Shymkent MО́Z-de qazan aıynda óńdeý jospary 110 myń tonnaǵa ulǵaıtyldy, bul ishki naryqty benzın jáne dızel otynymen qosymsha qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Barlyq janar-jaǵarmaı stansalarynyń jumysy esebinen, qarasha aıynda AI-92 benzıni boıynsha ımport úlesin 30 paıyzǵa jáne jeltoqsanda 20 paıyzǵa deıin tómendetý kózdelip otyr, osylaısha qazirgi jaǵdaı turaqtandyrylady. 

О́z kezeginde, Aýyl sharýa­shy­lyǵy birinshi vıse-mınıstri Qaırat Aıtýǵanov turaqtandyrý qorlarynyń jumysy ótken jylmen salystyrǵanda barynsha júıeli bolǵanyn ári bul áleý­mettik mańyzdy taýarlar baǵa­synyń ósimin shekteıtinin aıtty. 11 shildede ótken Úkimet otyrysynda ákimdikterge turaqtandyrý qorlary úshin ónimder satyp alý tapsyrylǵan bolatyn. Qazirgi tańda ákimdikterge atalǵan jumysty jandandyryp, osy jyldyń 15 qarashasyna deıin aıaqtaý qajet, dedi vıse-mınıstr.

Sondaı-aq jıynda Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Álibek Naýtıev, Soltústik Qa­zaqstan oblysynyń ákimi Qu­mar Aqsaqalov, Pavlodar obly­synyń ákimi Bolat Baqaýov, Oń­tústik Qazaqstan oblysy áki­miniń orynbasary Tólegen Sár­sembaev jáne Astana ákimi Áset Isekeshev sóz sóıledi. Qorytyndysynda Baqytjan Saǵyntaev barlyq salalyq mem­lekettik jáne jergilikti atqa­rýshy organdarǵa taýarlar men qyzmetterge, ásirese áleýmettik mańyzdy azyq-túlik taýarlaryna baǵa ósimi máselesin erekshe baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.

Úkimet otyrysynda qa­ral­ǵan ekinshi másele – «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine kásip­ker­lik qyzmetti retteýdi jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy. Zań jobasy barlyǵy 13 kodeks pen 103 zań­ǵa 1000-ǵa jýyq túzetýler engi­zedi. Zań tanystyrylǵan soń Úki­met basshysy Ulttyq ekono­mıka mınıstrligine Premer-Mınıstr Keńsesimen birlesip, Pre­zıdent Ákimshiligimen zań jobasyn bekitip, osy jyldyń qazan aıynyń sońyna deıin ony Parlament Májilisine ótkizýdi tapsyrdy.

Sondaı-aq Baqytjan Saǵyn­taev «Sıfrly Qazaqstan» baǵ­dar­lamasy aıasynda shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa baǵyt­talǵan birqatar sharalar bar ekenin atap ótti. Osyǵan oraı, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıevke, Ulttyq ekonomıka mınıstrligine jáne UKP-ǵa «Báıterek» holdıngimen birlesip, qarasha aıynyń sońyna deıin «bir tereze» rejiminde shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan sıfrly platforma jumysyn bastaýdy tapsyrdy.

Úkimet otyrysynda qa­ral­ǵan taǵy bir másele – elektrondy bilim berýdi damytý jaıy. Bul rette Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev búgingi tańda tujyrymdamalyq túrde bilim berý júıesi negizgi úsh baǵyt boıynsha júrgizilip jatqanyn aıtty. Olar: bilim berý úderisin sıfrlandyrý, sıfr­ly bilim berý kontenti, bilim berýdi basqarýdy sıfrlandyrý baǵyttary. Al elektrondy bilim berýdi engizý boıynsha aqparattyq-kommýnıkasııalyq saladaǵy mınıstrliktiń min­det­terin Aqparat jáne kommýnıka­sııalar mınıstri Dáýren Abaev baıandady. Talqylaý qory­tyn­dysynda Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev Bilim já­ne ǵylym mınıstrligine Aq­pa­rat jáne kommýnıkasııalar mı­nıstrligimen, ákimdermen birge óńirler turǵysynan mektepterdi jyldamdyqty ınternetke qosý josparyn ázirleýdi tapsyrdy. Budan ózge, vedomstvoishilik bilim berýdiń málimetter bazalaryn yqpaldastyrýdy jos­parlanǵan merzimderge sáıkes aıaqtaý tapsyryldy. Atal­ǵan tapsyrmalardyń oryndalýyn baqylaý Premer-Mı­nıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıevke júkteldi.  Dınara BITIK,  «Egemen Qazaqstan»