Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov basqarǵan Qaýipsizdik Keńesiniń ILIM (DAISh), «Ál-Kaıda» jáne «Talıban» qozǵalysy jónindegi 1988 komıtetteriniń delegasııasy Aýǵanstanǵa bardy. Bul sapardyń maqsaty BUU Qaýipsizdik Keńesiniń eldegi halyqaralyq lańkestik uıymdarǵa qarsy sanksııalardy júzege asyrý men olardyń tıimdiligi týraly aqparat almasý jáne sondaǵy jaǵdaımen tanysý bolatyn.
Kabýlǵa sapary barysynda Keńes ókilderi Aýǵanstan Prezıdenti Ashraf Ganımen, atqarýshy bıliktiń basshysy Abdýlla Abdýllamen, Álemdik joǵarǵy keńestiń tóraǵasy Mohammad Halılımen jáne eldegi qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy jaýapty birqatar vedomstvo basshylarymen kezdesti.
Basqosýda Aýǵanstan basshylyǵy delegasııaǵa eldegi jaǵdaıdy tanystyryp, ulttyq tatýlyqty damytý, terrorızmmen kúres jáne beıbitshilikti qamtamasyz etý jóninde atqarylǵan jumystardy kórsetti. Kabýl bıligi Qaýipsizdik Keńesi sanksııalarynyń tıimdi tetikterin paıdalaný arqyly Aýǵanstandaǵy shıelenisti beıbit jolmen sheshýge nıet bildirdi.
Gandhara radıosy atqarýshy bıliktiń basshysy Abdýlla Abdýllanyń Qaýipsizdik Keńesi ókilderin «Talıban» kósemderine sanksııa salýǵa shaqyrǵanyn habarlady. Aqparat agenttiginiń aıtýynsha, A.Abdýlla mundaı málimdemeni BUU Qaýipsizdik Keńesi sanksııalar jónindegi komıtetiniń tóraǵasy Q.Omarovpen kezdeskennen keıin jasaǵan. Atqarýshy bılik basshysy «Talıban» lańkesterin «qatigez janalǵysh» dep sıpattap, «memlekettiń qıraýynyń basty sebepkerleri» ekenin jetkizgen. Onyń pikirinshe, Haıbatýlla Ahýndzada bastaǵan birqatar «Talıban» músheleri terrorshylar tizimine kirýi kerek.
Aýǵanstan tarapynyń Q.Omarov bastaǵan delegasııaǵa qolqa salýy beker emes. BUU Qaýipsizdik Keńesi álemdegi beıbitshilik máselesin sheshýden bólek, halyqaralyq terrorıster tizimine enetinderdi anyqtap, olarǵa sanksııa salyp otyrady. Keńes komıtetteriniń 1267 jáne 1988 sanksııalar rejimi lańkestik qurylymdardyń qyzmetine baılanysty jeke, zańdy tulǵalar jáne uıymdarǵa qatysty jol júrý, aktıvterge tyıym salý, sondaı-aq qarý-jaraq embargosyna tyıym salýdy kózdeıdi.
Onyń ústine, jeke jáne zańdy tulǵalar men uıymdardy terrorıst dep taný úshin Qaýipsizdik Keńesi quramyndaǵy memleketterdiń kelisimi kerek. Alda-jalda Keńestiń turaqty múshesi oǵan veto qoısa, olar terrorıst retinde tanylmaıdy. Máselen, taıaýda AQSh, Fransııa jáne Ulybrıtanııa «Djaısh Mohammed» lańkestik tobynyń basshysy Azhar Masýdty halyqaralyq terrorshy retinde tanýǵa usynys bildirgen. Alaıda Qytaı Keńestiń turaqty múshesi retinde oǵan veto qoıdy. Nátıjesinde Úndistandaǵy birqatar terrorlyq áreketti uıymdastyrdy dep esepteletin Azhar Masýd taǵy da «qara tizimge» enbeı qaldy.
Aýǵanstan máselesi – Qaýipsizdik Keńes quramyndaǵy Qazaqstannyń basymdyq beretin baǵyttardyń biri. Jyl basynda Elbasy N.Nazarbaev BUU Qaýipsizdik Keńesine joldaǵan saıası Úndeýinde Aýǵanstandaǵy jaǵdaı jáne Ortalyq Azııadaǵy beıbitshilik, qaýipsizdik pen damýdy nyǵaıtý sharalary boıynsha aýqymdy, teńdestirilgen, mazmundy jáne nátıjeli talqylaý uıymdastyrýǵa nıetti ekenin málimdegen bolatyn. Osyǵan sáıkes, elimiz Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi retinde ILIM (DAISh), «Ál-Kaıda» jáne «Talıban» qozǵalysy jónindegi 1988 Komıtettiń tóraǵasy retinde maqsatty jumys atqaryp keledi.
Aýǵanstan Prezıdenti A.Ganımen kezdesý barysynda da birqatar máseleler talqylandy. El basshysy turaqtylyqty nyǵaıtý úshin qaýipsizdik pen damý máseleleri arasyndaǵy berik baılanys, sondaı-aq óńirlik yntymaqtastyqtyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Sonymen qatar ol Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi retinde Qazaqstanǵa BUU aıasynda aımaqtyń jáne Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy retteý máselelerine qoldaý kórsetkeni úshin rızashylyq bildirdi.
Halyqaralyq kún tártibindegi máselelerdi talqylaýmen qatar, A. Ganı Kabýl men Astana arasyndaǵy eki jaqty qatynastardy joǵary baǵalady jáne Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Aýǵanstandaǵy beıbit damý máselelerine kóńil bólgeni úshin alǵys aıtty.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»