Parlamentte Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojkonyń jetekshilik etýimen ótken Úkimet saǵatynda memlekettik qyzmetterdi kórsetý máselesi boıynsha «100 naqty qadam» Ult josparynyń oryndalý barysy talqylandy. Basqosýda negizgi baıandamany Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev jasap, saladaǵy jumystyń jaı-kúıi saralandy.
Aldymen sóz alǵan V.Bojko búgingi jıynda halyqqa usynylatyn san túrli memlekettik qyzmetterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý men onyń sapasyn arttyrý jaıy jan-jaqty talqylanatyndyǵyn eskertti.
«Memlekettik qyzmetter kórsetýdi odan ári qaraı damytý úshin Ult josparynda atap kórsetilgendeı«Memlekettik qyzmetterdi kórsetý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jóninde» zańy qabyldandy.Osy maqsatta elimizdiń 5 kodeksi men 30 zańyna ózgerister engizildi. Búginde qoldanysqa engenine eki jyl tolǵan atalmysh zań jobasy aıasynda memlekettik qyzmet kórsetý sapasy artyp keledi», dep pikir bildirgen V.Bojko sońǵy jyldary Ulttyq ekonomıka mınıstrligi qurǵan tizilimdegi memlekettik qyzmet sany birshama artqanyn atap ótti.
«Úkimet janyndaǵy vedomstvoaralyq komıssııa memlekettik qyzmet tizilimin turaqty túrde baqylap turady. Olar qajetti qyzmetterdi qosyp, tıimsizderin qysqartady. Al 2011-2017 jyldary Ulttyq ekonomıka mınıstrligi qurǵan tizilimdegi memlekettik qyzmet sany 5,5 esege ulǵaıǵan. Qazir olardyń sany 746-ǵa jetip otyr. Sondaı-aq, «Elektrondyq Úkimet» veb-portaly komponentteriniń kómegimen 435 ruqsat berý qujaty men 86 lısenzııa beriledi. Bul jerde 6 mln portal paıdalanýshysy tirkelgen bolsa, olarǵa 180 mln elektrondyq qyzmet kórsetilip, 3 mln lısenzııa men ruqsat berilgen», dedi V.Bojko.
Osylaısha, elimizde Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginiń jańa qyzmetterdi júıeli túrde qoldanysqa engizip jatqanyna joǵary baǵa bergen Tóraǵa orynbasary mundaı jańashyldyqtar týraly BAQ-ta az aıtylatyndyǵyna qynjylys bildirdi.
«Máselen, memlekettik deńgeıde júzege asyrylǵan avtokólikti tirkeý men júrgizýshi kýáligin berýge arnalǵan elimizdegi 14 mamandandyrylǵan halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń qyzmeti turǵyndar úshin óte qolaıly. Osy ortalyqtar arqyly tek 2017 jyldyń qańtar-qazanynda 314 myńnan astam júrgizýshilik kýálikter berilip, 1 mıllıon 218 myńnan astam avtokólik tirkeýge qoıylyp, shyǵarylǵan. Al úsh jyl ishinde Ishki ister mınıstrligi osyndaı HQKO-lar arqyly 15 760 erekshe kólik nómirlerin satyp, bıýdjet paıdasyna 5 mıllıard 548 mıllıon teńge túsirdi. Bul azamattar úshin ýaqyt únemdeýmen qatar,saladaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy qoıylǵan tosqaýyldyń biri bolyp otyr», dedi V.Bojko.
Alqaly jıynda negizgi baıandama jasaǵan Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev saladaǵy jetistiktermen tanystyryp, aldaǵy josparlarynan habardar etti. Mınıstrdiń málimdeýinshe taıaý ýaqytta Astanada ashylatyn Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda operatorlar bolmaıtyn kórinedi.
«Jaqyn arada Astanada Digital-HQKO ashý josparlanyp otyr. Onda operatorlardyń qatysýynsyz memlekettik qyzmetterdi tolyqtaı avtomattandyrylǵan rejımde alý qarastyrylǵan. Sıfrlyq halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyn ashý memlekettik qyzmetterdiń jańa formatyna kóshýdiń kezeńi bolyp tabylady. Osy oraıda azamattar qoǵamdyq pýnkter, ózine qyzmet kórsetý sektorlary men arnaıy stendterdegi planshetter kómegimen elektrondyq ótinimder beretin bolady», dedi mınıstr.
Sondaı-aq, D.Abaev óz sózinde búgingi tańda «Elektrondyq úkimet» pen «Azamattarǵa arnalǵan Úkimet» memlekettik korporasııasynyń qyzmetin úılestirý men damytý sharalary qolǵa alynǵanyn da aıtty. Onyń atap ótýinshe, qazir memlekettik qyzmetterdi kórsetýdi tolyqtaı elektrondyq nusqada júzege asyrý jumystary júrgizilip jatyr. Mundaı jaǵdaıda adamdardyń HQKO arnaıy kelýi qajet etilmeıdi.
«Mysaly, bala týǵanda, ata-anasyna týý týraly kýálik alý úshin balanyń aty-jónin, járdemaqylar taǵaıyndaý úshin shot nómirin jáne balabaqshaǵa kezekke qoıý úshin mekenjaıyn kórsetý usynysymen avtomatty túrde SMS-habarlamalar keledi. О́tinish berýshi memkorporasııaǵa memlekettik qyzmet nátıjesin alyp ketýi úshin ǵana keledi nemese úıge jetkizý qyzmetine tapsyrys bere alady», dedi D.Abaev.
Jıyn barysynda mınıstr Dáýren Abaev alǵa tartqan derekterge depýtat Omarhan О́ksikbaev óz ýájin keltirdi. Ol qarapaıym halyqtyń áli de bolsa kezekte turyp, qaǵaz sońynda júrgenin aıtty.
«Memlekettik qyzmet kórsetý salasynda jumystardyń atqarylyp jatqanyn kórip otyrmyz. Onsyz da osylaı bolýy tıis. О́ıtkeni, bul salaǵa Elbasynyń ózimuqııat kóńil bólýde. Degenmen, Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna qashan barsań da adam tolyp otyrady. Árıne, ómirde kerekti qyzmetter kóp, biraq halyqtyń sol jerde kezekte turatyny suraq týdyrady. Meniń oıymsha, bul memleket kórsetetin qyzmettiń kóptiginen oryn alýda. Prezıdent olardy múmkindiginshe azaıtyp, básekelestik ortaǵa berý kerek degen bolatyn», dedi O.О́ksikbaev.
Al onyń suraǵyna jaýap bergen Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Aıbatyr Jumaǵulov bolsa, halyqqa usynylatyn memlekettik qyzmetter sanyn kóp dep sanamaıdy eken.
«Búgingi tańda bizde barlyǵy 746 memlekettik qyzmet bar desek te, bolashaqta bul tizilim sanyn arttyrýdy kózdep otyrmyz. О́ıtkeni, shet memlekettermen salystyrsaq, keıbir elderde kórsetiletin qyzmet sany 2 myńǵa jýyqtaıdy», dedi vıse-mınıstr. Al mınıstr Dáýren Abaevtyń aıtýynsha, kóshirmesi talap etiletin keıbir qujattar sany qysqartylatyndyǵyn kesip aıtty.
«Osy 746 memlekettik qyzmettiń 621-i nemese 85 paıyzdan astamyn turǵyndar«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» arqyly alady. Qazirgi kezde elimiz boıynsha 349 front-keńsesi bar. Ol jerlerde jumys isteıtin 22 myń qyzmetker jyl saıyn 34 mln-nan astam qyzmet kórsetedi. Al «Elektrondyq Úkimet» arqyly 452 memlekettik qyzmetke erkin qol jetkizýge bolady. Búginde 190 mln-nan astam elektrondyq qyzmet usynyldy. Memlekettik korporasııa jumysynyń mańyzdy baǵyty – shalǵaıdaǵy aýyl turǵyndary úshin qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrý. Osy maqsatta Qazaqstan boıynsha 70 mobıldik qyzmet kórsetý ortalyǵy aýyldarǵa shamamen 13 myń ret baryp, qyzmet kórsetedi. Budan bólek, qyzmetterdi «Qazposhta» keńselerinde usyný jóninde birlesken joba da júzege asyp jatyr», dedi D.Abaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, memlekettik qyzmetterdi ońtaılandyrý jumysy qarqyndy júrgizilip jatyr. Qazir tıisti 36 jol kartasy kelisimnen ótýde. Bul rette qyzmetterdi elektrondy úlgide kórsetýge basa kóńil bólinýde.
«Jalpy, 104 memlekettik qyzmet boıynsha usynystardy múddeli memlekettik organdar júzege asyrǵan jaǵdaıda bir jylda 30 mln-nan astam qujattyń kóshirmelerin talap etý qysqartylady. Sol sııaqty azamattar tarapynan suralatyn negizgi qujat –meken jaı anyqtamasy bolǵandyqtan, eger múddeli memlekettik organdarmen mámilege kelsek, joǵaryda usynylǵan 30 mln qujattyń jartysyn elektrondy júıe arqyly qysqartqan bolar edik. Sonymen qatar, 12 qyzmet boıynsha azamattyń jeke ózi kelýi qajet etilmese, qyzmet kórsetý merzimi ortasha alǵanda 11 kúnge qysqartylady», dedi Dáýren Abaev.
Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrine depýtattar tarapynan joldanǵan saýaldardyń arasynda HQKO-da saqtalatyn málimetterdiń qaýipsizdigi máselesi de boldy. Depýtat Snejanna Imashevaǵa jaýap berý barysynda mınıstr Almatydaǵy HQKO oryn alǵan oqıǵadan soń, ózine qatysty derekterge alańdaýshylyq bildirgen azamattardan aryz túskendigin aıtty.
«Bizge «HQKO qyzmetkerleri ruqsatsyz jeke málimetterimdi paıdalandy» degen 60 aryz tústi. Alaıda, biz teksergen barlyq derek rastalmady. Iаǵnı, adamdar ózderi kelip anyqtama alǵanyn umytyp ketken. Eger biz qazir azamattardyń yńǵaıyna qaraı jyǵylmasaq, onda HQKO taǵy da uzyn sonar kezek bolady. Sondyqtan biz úshin eki jol bar: azamattar ózderiniń daǵdylaryn jaqsartý kerek, sodan keıin bizdegi bar aqparat júıelerin ıntegrasııalaý kerek», dedi D.Abaev.
Sonymen qatar, otyrysta sóz alǵan depýtat Maıra Aısına HQKO qyzmetkerleriniń jalaqysy 2012 jyldan beri qaıta qaralmaı, 75 myń teńge shamasynda qalyp qoıǵandyǵyna kóńil bólýdi surap edi. Mınıstr óz jaýabynda qyzmetkerlerdiń jalaqysy keler jylǵy qańtardan bastap joǵarylatýdy qarastyryp jatqandyǵyn jetkizdi.
Nurlybek DOSYBAI,
Sýretti túsirgen Erlan OMAROV.
«Egemen Qazaqstan»