Kórkeıgen Kókpekti

«Egemen Qazaqstannyń» arnaıy jobasy: Jasampazdyq jemisteri Jıyrma jyldyń ishinde atqarylǵan ıgi isterdiń arqasynda árbir óńirimiz ózgerip, ómirimiz jaqsaryp keledi. «Egemen Qazaqstan» gazeti osyndaı órkendi ózgeristerdi beıneleıtin materıaldardy turaqty jarııalap turady. Tómende Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Kókpekti aýylynan fotoreportaj berilip otyr. ___________________

KО́RKEIGEN KО́KPEKTI

Sonaý naryq qatynastaryna ótpeli kezeńde Kókpekti aýdanynyń turǵyndary qarjy tap­shy­ly­ǵy saldarynan qatty kúızeldi. 1997 jyly oń­taı­lan­dyrý saıasaty negizinde burynǵy Samar aý­da­ny­men birikken soń, «Qoly qımyldaǵannyń, aýzy qı­myldaıdy» degendeı, ekonomıkany alǵa bas­tyrý qamymen birshama ister tyndyryldy. Alaıda kóptegen aýyldardyń toz-tozy shyǵyp, aýdan or­ta­­ly­ǵyndaǵy birqatar áleýmettik ǵıma­rat­tar usta­ǵannyń qolynda, tistegenniń aýzynda ketti. Elimiz táýelsizdik alǵan jyldar ishinde aýdanda kóp ister atqaryla bastady. Sońǵy 2 jyldan beri aýdandy  bilikti basshy Dúısenǵazy  Mýsın bas­qa­ryp keledi. 9 jyl boıy kórshi Jarma aý­da­nyn iskerlikpen basqaryp aýdandy aldyńǵy qa­tar­ǵa shyǵarǵan, sol qajyrly eńbegi úshin «Qur­met» ordenin omy­raýy­na taqqan D.Mýsın aýdandy kórkeıtý, ekono­mı­kany órge bastyrý jolynda izdenister tanyta bas­tady. Ol eń aldymen Kókpekti aýylynyń kóshe­lerin jóndep, asfalt tósettirdi. Iesiz qalǵan ǵımarattardy kúrdeli jóndeýden ótkizdi. Budan 2 jyl buryn oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń bas­tamasymen «Týǵan jerge taǵzym» aksııasy dúnıege kelgen edi. Ondaǵy maqsat osy jerdiń túlekteri, kásipkerlikpen shuǵyldanyp júrgen jany jaısań azamattardy týǵan eliniń ekonomıkasyn kóterýge tartý bolatyn. Bul shaqyrýǵa eń birinshi bolyp Kókpekti aýdanynda kindik qany tamǵan, qazir Almatyda turatyn Nurbek Ýalıev ún qosty. Nurekeń «Elim-aı» degen baǵdarlamany dúnıe­ge ákelip, Kókpektide 216 mln.teńgege turǵyn­dar­ǵa qyzmet kórsetýge arnalǵan keshen salyp berdi. Ol aýdannyń 80 jyldyq mereıtoıy qar­sańynda saltanatty jaǵdaıda ashyldy. «Elim-aı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi elimizdegi eń iri serpindi jobaǵa enetin sıyr etin shetelderge eksportqa shyǵaratyn mal bordaqylaý kesheniniń qurylysyn bastap ketti. Onyń smetalyq quny 4 mlrd. teńgeden asady, aıaqtalý merzimi – 2012 jyl. Atalmysh keshen Kókjaıyq aýylynda boı kótermek. El Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıyn Kókpektiniń taǵy bir isker azamaty Turarbek Rakıshev ózindik syı-sııapatymen qarsy almaq. Ol 15 mln.teńgege Samar aýylynda «Romat» atty fırmalyq dárihanany iske qosty.  Bıyl Kókpekti  aýylynda 90 oryndyq  balabaqsha, Samar aýylynda  balabaqshaǵa  qosymsha 75 oryndy 3 top ashyldy. Balalardy mektepke deıingi bilim berýmen qamtý jáne tárbıeleýdiń ósý qarqyny 9 aı boıynsha 110,1 % qurady. 2011-2012 jyldarǵa  2 bilim berý nysanyn salý josparlandy. Aqoı  jáne Mamaı aýyl­daryn­da 80 oryndyq mekteptiń  qurylysy aıaqtalmaq. Densaýlyq saqtaý salasynda áleýmettik mańyz­dy kórsetkishterdiń rettelýi baqylandy. 2010 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda sá­bı­lerdiń  týý deńgeıi ósip, ol 120,3 %-dy  qura­dy, bul oblys aýdandary arasynda 1-oryn degen sóz. Kókpekti aýdanynyń barlyq aýyldyq okrýgteri qazir el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn este saqtalatyndaı mándi de sándi ótkizýde. Aýyldar kórkeıip, aǵash kóshetteri otyrǵyzyldy. Mektepter men mekemeler, ujymdar mereıtoı qurmetine baǵdarlamalar jasap, qarttar jáne ardagerlermen kezdesýler ótkizip, qaıyrymdylyq aksııasyn uıymdastyrýda. Aýdan ákimi D.Mýsın­niń aıtýynsha, bıyl Kókpektide mádenıet úıi, balabaqsha, oqýshylar demalatyn jazǵy lager ashylypty. Aǵymdaǵy jyldyń 9 aıynda 7 mlrd.-qa jýyq jalpy aımaqtyq ónim shyǵarylǵan. Qazir aýdanda 70 myńǵa jýyq iri-qara, 13 myńǵa jýyq jylqy bar, mal basy turaqty ósip keledi. Jyl basynan beri 1 myń sharshy metrge jýyq turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Kórkeıip, gúldenip kele jatqan Kókpekti aýdanynyń turǵyndary Táýelsizdik mereıtoıyn osyndaı tartýmen qarsy almaq. Arnaıy betti ázirlegen "Egemen Qazaqstan" gazetiniń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy menshikti tilshisi Ońdasyn ELÝBAI.