Qazaq aqynyna – halyqaralyq marapat

Atalmysh syılyq túbi bir túrki jurtynyń óneri men ádebıetine eleýli eńbek sińirip júrgen qaı­ratkerlerdi yntalandyrý maq­satynda jyl saıy­n beriledi. Bıyl­ǵy marapattalýshylar qata­rynda jerlesimiz, Qazaqstan Jazý­shylar oda­ǵynyń múshesi, aqyn ári prozashy Rafael Nııazbek bar. Sondaı-aq ázerbaıjandyq jazýshy Sona Valıeva, nemis mádenıet qaıratkeri Musa Serdar Chelebı, nıderlandtyq mádenıet qaıratkeri Mexmet Tútinjú, túrik tarıxshysy Axmet Tashaǵyl, Refık Turan, ádebıettanýshy Ramazan Kork­maz, jýrnalıst Turan Shaxın­bash, «TRT» mýzy­kalyq telearnasy, «Aıla» tarıhı fılmi laıyq dep tabyldy.

Iаxııa Akengınniń málime­tinshe, qor 1996 jyly qurylǵan. 22 jyldan beri turaqty túr­de syılyq taǵaıyndap, ony Túrkııa prezıdentteri óz qolymen tapsyryp kelgen. Byltyrǵy jyly resmı shara Axlat provınsııasynda júzege assa, ústimizdegi jyly 4-6 ma­myr kúnderi Tokat provınsııasyna qarasty tarıxı Neksır mýnısıpalıtetinde uıymdastyrylady.

Iаxııa beı óz sózinde «Qazaq­stannyń kórnekti aqyny Rafael Nııazbektiń túrik tiline aýdarylǵan óleńderi bizdi erekshe rýxtandyrdy. Poetıkalyq tili shuraıly, jigerge toly jalyndy jyrlary ulttyq rýxymyzdyń qaıta oıanýyna zor úles qosty. Adýyndy aqynnyń Maxambetke, memleket qaıratkeri Dinmu­xa­med Qonaevqa, túrki álemi­niń aqsaqaly Nursultan Nazarbaevqa, cheshen xalqynyń jaýjúrek batyrlyǵyna arnap jazǵan poe­malary sanamyzda silkinis týǵyzdy. Qoǵamdy qaıta túle­tip, ótkendi qaıta jańǵyrta bildi. Tuǵyry bıik tulǵalarmen qaýyshtyrdy. Eldikti, erlikti nasıhattady. Sol sebepten baýyr­maldyqtyń belgisi bolsyn dep jáne ardaqty aqynǵa aıtar alǵysymyz retinde «Túrki álemine qyzmeti úshin» halyqaralyq syılyǵymen marapattaýǵa sheshim qabyl­dadyq», dep atap ótti.

Rafael Nııazbek «Báı­terekter jel ótinde tura­dy» atty óleńder jınaǵy úshin kezinde Qazaqstan Jazýshylar odaǵy I.Jansúgirov atyndaǵy syı­lyǵynyń laýreaty atanǵan. Che­shen respýblıkasynyń pre­­zıdenti A.Mashadovtyń jar­lyǵymen «Cheshender» jáne «Ichkerııa» kitaptary úshin eń joǵary memlekettik «Ult namysy» ordeni men Cheshenstan memlekettik syılyǵy berildi. «Tas qudaı» romanynda keńes ókimetiniń ujymdastyrý saıasaty, sol kezeńniń aýyr turmysy, asharshylyq zardaptary sýrettelgen. «Tamuq otyna jan­baǵan» degen sher-dastany kórnekti memleket qaıratkeri Asanbaı Asqarovtyń qıly taǵdyryna arnalǵan. 2002 jyly jaryq kórgen «Qydyr ǵumyr» dep atala­tyn kitabynda Dinmuhamed Qonaev­tyń ómir joldary óleńmen sýrettelgen.

Qazaqtyń aqtańger aqyny, cheshen halqynyń batyry Rafqań aǵamyzdyń súıinishti syılyǵy qutty bolsyn!

Qorǵanbek AMANJOL, «Egemen Qazaqstan»