Memleket basshysynyń Joldaýy eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetin odan ári jaqsartýǵa baǵyttalǵan basty qujat bolyp esepteledi. Jalpy, bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik qorǵaý, turǵyn úımen qamtamasyz etý, kommýnaldyq qyzmet kórsetý, kólik jáne baılanys sapasynyń jaqsarýy – ómir súrý deńgeıiniń basty kórsetkishteri.
Elbasy óziniń Joldaýynda ádettegideı áleýmettik salaǵa zor nazar aýdardy. Onyń ishinde qoǵamnyń ártúrli satylary bar. Ǵalymdar, stýdentter, oqýshylar zeınetkerler men jumyskerler, qoǵamnyń ár múshesi bolashaqta óziniń damý joldaryn osy Joldaýdan aıqyn kóre alatynyna senimdimin. Árıne basty maqsat – damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý. Bul aınalyp kelgende ómirdiń sapasyn joǵary kóterý bolyp tabylady.
Nursultan Nazarbaev bıylǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýynda júzege asyrylýy tıis 10 mindet aıqyndalǵanyn atap ótti. Bilim berý salasynyń qyzmetkeri bolǵandyqtan, bizge adam kapıtalynyń jańa sapasyna qatysty jetinshi mindet kóp oı salyp otyr.
Prezıdent barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júıemizdi qurýdy jedeldetý qajettigin aıtady. «Bilim berý baǵdarlamalarynyń negizgi basymdyǵy ózgeristerge únemi beıim bolý jáne jańa bilimdi meńgerý qabiletin damytý bolýǵa tıis. 2019 jyldyń 1 qyrkúıegine qaraı mektepke deıingi bilim berý isinde balalardyń erte damýy úshin óz betinshe oqý mashyǵy men áleýmettik daǵdysyn damytatyn baǵdarlamalardyń biryńǵaı standarttaryn engizý qajet», deıdi Elbasy. Orta bilim berý salasynda jańartylǵan mazmunǵa kóshý bastaldy, bul 2021 jyly aıaqtalatyn bolady. Memleket basshysy atap ótkendeı, bul – múlde jańa baǵdarlamalar, oqýlyqtar, standarttar jáne kadrlar. Pedagogtardy oqytý jáne olardyń biliktiligin arttyrý joldaryn qaıta qaraý kerek bolyp otyr.
Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń Monıtorıng jáne pedagogıkalyq zertteýler ortalyǵy óńir mektepterimen tyǵyz baılanys ornatyp, zertteýler júrgizip keledi. Ortalyqtyń maqsaty – oblysymyzdaǵy 451 mektepke keshendi ádistemelik qoldaý kórsetý jumysyn úılestirý, jańartylǵan mazmunda shyǵarylyp jatqan oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldaryn zerdeleý, oqý úrdisin jańǵyrtý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystarǵa monıtorıng júrgizý. Osy monıtorıng nátıjesinde kelesideı málimet jınaqtaldy. Atap aıtqanda, búginde Jambyl oblysyndaǵy 2 mekteptiń (Taraz qalasy, №41 gımnazııa; T.Rysqulov aýdany №1 mektep-lıseı) 3-synyptarynda (271 oqýshy) jańa standartqa saı ázirlengen oqýlyqtar men oqý-ádistemelik keshenderi, oqý josparlary men baǵdarlamalar synaqtan ótkizilýde.
Jańartylǵan bilim berý mazmuny boıynsha 675 mektep ákimshiligi, 5082 bastaýysh jáne negizgi synyptarda sabaq beretin pedagogtar bilim jetildirý kýrstarynan ótse, 556 muǵalim trenerlerdi daıyndaý kýrstarynda bilimin jetildirdi. Alaıda bul jetkiliksiz. Osy oraıda Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıteti keshendi jumys atqaryp jatyr. Atap aıtqanda, bıylǵy 3-kýrs stýdentteri 2019 jyly oqý ornyn támamdap, orta mektepterge jas maman retinde jappaı úshtildi bilim berý prosesine kiriskeli tur. Osyǵan oraı steıkholderlerdiń usynystaryn eskere otyryp, jańartylǵan bilim berý mazmunyna sáıkes elektıvti pánder oqytylýda.
«Bilim berýdiń barlyq deńgeıinde matematıka jáne jaratylystaný ǵylymdaryn oqytý sapasyn kúsheıtý kerek. Bul – jastardy jańa tehnologııalyq qalypqa daıyndaýdyń mańyzdy sharty», deıdi Prezıdent. Bizdiń joǵary oqý ornynda Dýblın dıskrıptorlaryna sáıkes modýldik bilim berý baǵdarlamalary engizildi. Taraz qalasyndaǵy №5 mektep-gımnazııasynyń bazasynda eksperımentaldy-tájirıbelik alań ashylyp, ýnıversıtettiń professor-oqytýshylar quramy fızıka, bıologııa, hımııa, ınformatıka pánderin til men mazmundy kiriktirip oqytý tehnologııasy boıynsha úzdiksiz oqytý semınarlary serııasyn ótkizip, teorııalyq-ádistemelik qoldaý kórsetilýde. Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetine Germanııa, Ulybrıtanııa, Belarýs, Reseıden sarapshy ǵalymdar shaqyrylyp, jaratylystaný baǵytyndaǵy oqý pánderin aǵylshyn tilinde oqytatyn mektep muǵalimderine arnalǵan «Til men mazmundy kiriktirip oqytý tehnologııasyn (CLIL) qoldaný qaǵıdalary» baǵytynda halyqaralyq oqytý semınarlar serııasy uıymdastyrylyp jatyr. Kembrıdj ýnıversıteti jáne Zlın ýnıversıtetiniń yntymaqtastyǵy aıasynda «Úshtildi bilim berý jaǵdaıynda tildik ortaǵa ený jáne kiriktirilgen oqytý» atty birlesken joba CLIL tehnologııasyna negizdelip, 5V011200-«Hımııa», 5V011400-«Tarıh» bilim berý baǵdarlamalary boıynsha iske asyrylyp, birinshi kezeńi aıaqtaldy.
Joldaýda «Joǵary oqý oryndary shetelderdiń jetekshi ýnıversıtetterimen, ǵylymı ortalyqtarymen, iri kásiporyndarymen jáne transulttyq korporasııalarmen birlesken jobalardy belsendi túrde júzege asyrýy qajet» dep aıtylǵandaı, «Qazaqstan Respýblıkasynda úshtildi bilim berý saıasatyn júzege asyrý aıasynda orta bilim beretin mektepterde pán men tildi kiriktire oqytý tehnologııasyn (CLIL) engizý» jalpy somasy 41 mln teńge bolatyn ǵylymı-zertteý jobasy qolǵa alyndy. Jobaǵa Anglııanyń Kembrıdj ýnıversıtetiniń, Germanııanyń Gambýrg ýnıversıteti men Chehııanyń Zlın ýnıversıtetiniń ǵalymdary qatysatyn bolady. Joldaýda joǵary bilim berý júıesine qatysty aıtylǵan mindetterdi oryndaýǵa TarMPÝ ujymy aıanbaı atsalysady.
Memleket basshysy belgilep bergen on keshendi mindetti is júzine asyrý maqsatynda jumyla eńbek etip, birligimizdi berik, berekemizdi baıandy ete berý basty paryzymyz bolmaq.
Darııa QOJAMJAROVA, Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, UǴA akademıgi