«Jańaqazan – jan dalam, qyran qusym samǵaǵan» demekshi, baq-dáýleti men birligi mol aýylymyzdaǵy bilim ordasynyń 150 jyldyq tarıhy bar. Elbasynyń «О́tkenimizdi bilmeı, bolashaqty boljaý qıyn» degen sózine nazar aýdara otyryp, mekteptiń erteden kele jatqan tarıhyna úńilgende túrli ýaqyt kerýeni kóz aldyńyzǵa keledi.
Bul mektep bastapqyda Jańaqazan (burynǵy ataýy Novaıa Kazanka) óńirinde ornalasqan eki kóldiń atymen «Qamys-Samar» mektebi dep atalǵan eken. Jas urpaqty oqytý men tárbıeleýde ózindik qoltańbasy bar qasıetti oryn 1886 jyly 29 qazanda bir synyptyq bolyp ashyldy. Alǵashqy muǵalimi Shınkın degen qazaq bolǵan. 1886 jyly Qamys-Samar mektebiniń Jańaqazan aýylyndaǵy oqý úıi salynǵan. 1893 jyly Qazan muǵalimder semınarııasyn bitirgen I.Sırotov mektep basshysy jáne muǵalim bolyp jumys istegen. 1895 jyly Jańaqazandaǵy medrese janynan orys synyby ashylady. 1917 jyly mektepte A.Orazbaeva muǵalimdik qyzmet atqarǵan. Alǵashqy shákirtteri ishinde S.Meńdeshev, N.Zanov, B.Mapaqov, K.Orazalıev, N.Aqjanov, T.Qudaıbergenov, Sh.Bulqashev sııaqty azamattar bolǵan. 1926 jyly mektep jetijyldyq mektepke aınaldy. 1927 jyly revolıýsııanyń 10 jyldyǵyna oraı Jańaqala aýylynda tutynýshylar qoǵamynyń tóraǵasy Haırolla Ábikeshov esimdi azamattyń bastaýymen tutynýshylar qoǵamynyń qarajaty esebinen jańadan mektep salynyp, 7 qarasha meıramynda ashylyp, paıdalanýǵa berildi. Sol kezde mektep korpýsynyń syrty qyzyl syrmen syrlanyp, jergilikti turǵyndar keıinnen «Qyzyl mektep» dep atap ketti. 1929-1930 jyldary mektep «Kolhozshy jastar mektebi» dep atalǵan. 1935 jyly mektepke S.M.Kırov aty berilgen. 1973-1974 jyldary S.M.Kırov atyndaǵy qazaq orta mektebi men M.Júnisov atyndaǵy segiz jyldyq orys mektebi birigip, Kırov atyndaǵy aralas mektep bolyp irilendi. Tıptik mektep úıi salyndy. 1995 jyly Uly Jeńistiń 50 jyldyǵyna oraı Keńes Odaǵynyń Batyry Májıt Júnisovtiń aty berildi.
Aýyldastar óz mektebin maqtanysh etedi. 1945 jyldan beri qyryqtan astam mektep túlegi «Altyn medalmen» jáne «Úzdik attestatpen» aıaqtady. Mekteptiń bilim berý, saıasat, ekonomıka, qyzmet kórsetý, medısına salasynyń kórnekti qaıratkerlerine aınalǵan túlekteri jeterlik. Olardyń qatarynda Keńes Odaǵynyń Batyrlary Sadyq Jaqsuǵylov, Sálim Aıtqulov jáne Májıt Júnisov, QazSIK-tiń birinshi tóraǵasy Seıitqalı Meńdeshev, Qazaq KSR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Ahmet Daýylbaev, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty О́teý Esenov, Qazaq KSR Sý melıorasııasy sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary B.Kenjeǵulov, Sosıalıstik Eńbek Eri Tólegen Merǵalıev, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professory Násipqalı Dáýletov, KSRO halyq ártisi, Qurmanǵazy atyndaǵy halyq aspaptary orkestriniń dırıjeri Shamǵon Qajyǵalıev, general-maıor Naýryz О́tegenov, general-leıtenant Oqas Saparov, Qorǵanys mınıstriniń orynbasary Batyrhan Shaıhımov, Uly Otan soǵysynyń ardageri, polkovnık, Polsha áskeriniń porýchıgi Qabdol Bektasov, tarıh ǵylymdarynyń doktory Hamıt Madanov, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Majeken Býtın, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor Bektileý Qarajanov, professor Ábilhamıt Narymbetov, zań ǵylymdarynyń doktory Kalımolla Halyqov, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory Tilekjan Rysqalıev jáne basqa da belgili azamattar bar. 1947-1961 jyldary respýblıka kóleminde «Úlgi tirek mektebi» ataǵyna ıe bolǵan.
Qazirgi tańda M.Júnisov atyndaǵy bilim ordasy jańa tehnologııalarmen jumys jasaýǵa múmkindigi bar oqý orny. mekteptiń basty qundylyǵy sózsiz – talantty pedagogter. Elimizdegi bilim berý salasyndaǵy ózgeristerge saı deńgeılik baǵdarlamalar boıynsha, úshtildilik jáne bilim berýdiń jańa mazmunyna saı bilimin jetildirgen muǵalimder eńbek etedi. Mektep pedagogteri negizgi basymdyq retinde Qazaqstanmen qatar túrli sheteldik jańashyl pedagogterdiń ozyq ıdeıalaryn qarastyrady. Degenmen ózderiniń de maqtanysh tutatyn jetistikteri bar. Mysaly, hımııa pániniń muǵalimi, II (negizgi) deńgeı boıynsha bilimin jetildirgen Gúlnara Zaıdýllaqyzy bilim berý standartyna úsh tilde sabaq berý ádistemesin engizýge baılanysty tájirıbe almasý maqsatynda Koreıa elinde boldy.
Qazir elimizdiń túrli aımaqtarynda ómir súrip jatqan túlekterimiz aýyl tarıhy, mektep, túlekter jaıly málimetter men derek kózderin, qundy jádigerlerdi, tarıhı qujattardy jınaýǵa atsalysyp jatyr.
Aıda GÝBAShEVA, M.Júnisov atyndaǵy jalpy orta bilim berý mektebiniń dırektory
Batys Qazaqstan oblysy, Jańaqala aýdany,
Jańaqazan aýyly