Memleket basshysy elordany kóshirýdiń 10 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jınalysta sóılegen sózinde «Astananyń qurylysy osynaý jyldary bizdiń elimizdiń áleýetin tanytyp, búkil postkeńestik keńistiktegi eń orasan megajobaǵa aınaldy», dep atap kórsetken edi. Al odan bergi ótken on jyl kóleminde elordadaǵy qurylys jumystary qarqynymen de, kólemimen de kózaıym qylǵan shynaıy ǵasyr qurylysy atandy.
Aqıqatynda qazir Astanada qurylys salasynyń barlyq qurylymyn qamtıtyn zamanaýı qurylys klasteri jumys isteıdi. Oǵan tórtkúl dúnıe tánti bolǵan búkilálemdik jetistikter kórmesi – EKSPO-2017 qalashyǵyn qazaqstandyq qurylysshylardyń óz kúshimen, óz tehnologııalarymen turǵyzǵandyǵy dálel. Onyń ústine elordanyń osy jıyrma jyldyq jasampaz shejiresinde alǵash ret, ótken jyly 2 mıllıon 360 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Bul degenińiz, 20 myń 781 páterdi quraıtyn rekordtyq kórsetkish! Tek sońǵy bes jyl kóleminde ǵana elordamyzda 9 mıllıon sharshy metrden astam turǵyn úı paıdalanýǵa berilipti. Bul bas qalamyzdyń aýmaǵynda 300 myń turǵyny bar oblys ortalyǵyna para-par jańa qala boı kóterdi degen sóz.
Sáýletimen saltanat jarastyrǵan elordamyzdyń qurylys salasynda búkil TMD memleketteriniń keńistiginde tuńǵysh ret taǵy bir áleýmettik jobanyń júzege asyrylyp jatqandyǵyn bireý bilse, bireý bilmeıdi. 2018 jyldyń qańtar aıynan Astanada apatty turǵyn úılerdi buzyp, onyń turǵyndaryn jańa páterlermen qamtamasyz etý maqsatyndaǵy iri jobanyń ekinshi kezeńi bastaý aldy. Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen 2013 jyly elimizde «Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasy qabyldanǵan bolatyn. Qazir bul baǵdarlama «Nurly jer» baǵdarlamasyna kiriktirilgen. Mine, osy baǵdarlama aıasynda tuńǵysh ret kóp qabatty tozyǵy jetken turǵyn úılerdi buzyp, ornyna jańa turǵyn úı keshenderin salý jumysy qolǵa alyndy. Bul áleýmettik jobany júzege asyrmastan buryn 2013 jyly bas qalamyzdaǵy turǵyn úı qoryna jan-jaqty taldaý jasalyp, arnaıy qurylǵan vedomstvoaralyq komıssııanyń sheshimimen negizgi qurylys konstrýksııalary men ınjenerlik jelileriniń ábden tozyǵy jetken kóp qabatty turǵyn úılerdiń tizimi jasaldy. Tizimge 1940-1970 jyldary salynǵan 228 kóp qabatty turǵyn úı engizilip, bul úılerdi buzý jumysy 2018 jylǵa deıin is júzine asyrylatyn jobanyń birinshi kezeńine kirgizilgen bolatyn.
Jaqynda Astana qalasy ákiminiń birinshi orynbasary Sergeı Horoshýn turǵyndarmen kezdesý ótkizip, atqarylǵan jumys aýqymy jóninde esep berdi. Ol óz sózinde Astana qalasynda apatty turǵyn úılerdi buzyp, onyń turǵyndaryn jańa páterlermen qamtamasyz etý maqsatyndaǵy qanatqaqty jobanyń birinshi kezeńi tolyq aıaqtalyp, tozyǵy jetken 228 kóp qabatty turǵyn úı túgeldeı buzylyp, osy úılerde turǵan 3519 otbasy jańa páterlermen qamtamasyz etilgendigin atap kórsetti. Ákimniń orynbasary búginde osy áleýmettik jobanyń ekinshi kezeńin is júzine asyrý jumystary bastalǵanyn da tilge tıek etti.
Ústimizdegi jylǵy 9 aqpanda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen Úkimettiń keńeıtilgen otyrysy ótken bolatyn. Osy otyrysta Elbasy tozyǵy jetken kóp qabatty úılerdi buzý máselesine jan-jaqty toqtaldy. Qala ortalyqtaryndaǵy tozyǵy jetken úılerdi súrip, ornyna jańadan úıler salý kerek. Negizinen bul aýqymdy jumys memleket-jekemenshik áriptestigi arqyly júrgizilgeni jón.
Eski úılerdi súrip tastaý – memleketke de, halyqqa da, bızneske de tıimdi. Birinshiden, bul qalanyń kelbetin ásemdeýge múmkindik berse, ekinshiden, halyqtyń jaqsy úıge kóshýine jaǵdaı jasaıdy. Áleýmettik jaǵdaıdyń osylaısha ońalýy jurtshylyqtyń densaýlyǵyna, kóńil kúıine de jaqsy áser etedi, dedi Elbasy. Mine, osyndaı naqty talaptar negizinde Astana qalasynyń ákimdigi 2018 jyldyń alǵashqy aılarynan bastap tozyǵy jetken apatty úılerdi buzyp, turǵyndardy jańa páterlermen qamtamasyz etý baǵdarlamasynyń ekinshi kezeńin qolǵa aldy.
Ekinshi kezeńge belgilengen jospar boıynsha, qalamyzdaǵy ótken ǵasyrdyń ortasynda salynǵan 150 kóp páterli apatty turǵyn úıler súrilip, jalpy aýmaǵy 600 myń sharshy metrdi quraıtyn 8500 jańa páter salynýǵa tıis. Qalalyq ákimdik osy áleýmettik qanatqaqty jobany oryndaý úshin «Elorda damý» atty arnaıy ókiletti kompanııa qurǵan bolatyn. Áleýmettik jobanyń birinshi kezeńinde bul kompanııaǵa bıýdjetten arnaıy qarjy bólindi.
Qanatqaqty áleýmettik jobanyń sharty boıynsha, kompanııa ózi salǵan úılerdegi páterlerdiń 30 paıyzyn apatty úılerdiń turǵyndaryn kóshirý úshin ákimdiktiń balansyna berse, páterlerdiń 70 paıyzyn ashyq rynokta satyp, odan túsken qarjyny jańa turǵyn úı keshenderin salýǵa ınvestısııalaýǵa mindetti bolatyn. Búginde «Elorda damý» JShS aıaǵyna nyq turyp, qurylys rynogyndaǵy óziniń úlken bedeli bar kompanııaǵa aınaldy. Sóıtip tozyǵy jetken kóp páterli turǵyn úılerdi buzyp, onyń ornyna jańa turǵyn úıler salý jónindegi áleýmettik jobany óz kúshimen atqaratyn jaǵdaıǵa jetti.
Elorda ákimdigi buzylǵan kóp qabatty úılerden bosaǵan jer telimderin tıimdi paıdalaný sharalaryn da ońtaıly júrgizýde. Kóp rette bul jer telimderin jańa saıabaqtar men skverler, balalardyń sport alańdary men demalys oryndaryn salýǵa paıdalanýda. «Turǵyn úı qurylysy kóleminiń jyl saıynǵy ósý qarqyny Memleket basshysy tarapynan berilgen tapsyrmalardyń aıasynda memlekettik qoldaý baǵdarlamalarynyń arqasynda júzege asyrylyp otyr. Biz álemniń ozyq jahandyq qalalarynyń damý tájirıbesin zerttep, elordanyń aldaǵy damý úrdisinde jáne qalanyń baǵdarlamalyq jobalarynda osy ozyq úlgilerdi keshendi paıdalanýdy kózdep otyrmyz», deıdi Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshev osy oraıda.
Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan»