Shymkentte Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńestiń HHI kóshpeli otyrysy ótti.
El bolashaǵy jastar úshin ǵana emes, jalpy qoǵam úshin mańyzdy basqosýdyń Shymkentte ótýiniń ózindik sebebi de bar. Ońtústik Qazaqstan halqy tyǵyz ornalasqan, demografııalyq ósimi joǵary, jastardyń úlesi eleýli oblys. Iаǵnı, óńirdegi jastarǵa qatysty túrli jetistikter men sheshimin kútken máselelerdi saraptaı otyra búkil eldegi jaǵdaıdy baǵamdaýǵa bolady.
Úkimet músheleri, Parlament depýtattary men elimizdegi jastar uıymdarynyń kóshbasshylary, jastar saıasaty salasyndaǵy sarapshylar qatysqan otyrysty ashqan G.Ábdiqalyqova Elbasy N.Nazarbaevtyń «Jas Otan» jastar qanatynyń IV cezine joldaǵan quttyqtaý sózinde jastardy jan-jaqty damýǵa – sportpen, ónermen aınalysýǵa, shet tilderin úırenýge, otandyq jáne álemdik ádebıettiń baı murasyn tanyp-bilýge, eń bastysy, óz salalarynda álemniń eń ozyq mamandarymen ıyq teńestirip, qatar tura alatyndaı deńgeıge kóterilýge shaqyrǵanyn atap ótti. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasyndaǵy «Jańa gýmanıtarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy boıynsha aýdarylyp, jaryq kórgen alǵashqy 18 oqýlyqtyń tusaýy kesilgenin, jastardyń dúnıetanymyn keńeıtýge múmkindiktiń mol ekenin aıtty. «Biz úshin bastysy jastardyń tarıhqa, ulttyq mádenıetke, dástúrge qyzyǵýshylyǵyn oıatý. Ol úshin úkimettik emes uıymdarmen birlesip jastarǵa arnalǵan jobalar ázirlep, dástúrli qundylyqtardy qoldaý men zertteý ortalyqtaryn ashý qajet», dedi Memlekettik hatshy. Sondaı-aq G.Ábdiqalyqova ońtústik óńirinde jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq óskenin aıta kele, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda kóptegen ıgi sharalar atqarylyp jatqanyn atap ótti.
Kún tártibine qoıylǵan «Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasy aıasyndaǵy qazirgi qazaqstandyq jastardyń qundylyq paıymdary jáne ózekti aspektileri» máselesi boıynsha baıandama jasaǵan Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri Darhan Káletaev el jastary progressıvti reformalar men jańashyldyqtardyń negizgi qozǵaýshy kúshi bolý qajettigin jetkizdi. Jastar saıasatyna qatysty elimizde júrgizilgen zertteý nátıjelerine toqtaldy. Mysaly, saýalnamalar nátıjesinde jastardyń 97 paıyzy Qazaqstannyń azamaty ekenin maqtan tutatyny, 92 paıyzy ózin el patrıoty sanaıtyny anyqtalǵan. Sondaı-aq mınıstr aıtqan jerden aýlaq, Otan qorǵaý qajet bolǵan jaǵdaıda jastardyń birqatar bóligi qolyna qarý alýǵa daıyn emes ekendikterin bildirgenine qynjylysyn jasyrmady. Jastar arasynda jumysqa turý, jaqsy mamandyq alý boıynsha tamyr-tanystyqqa ıek artatyndary az emes. Iаǵnı pragmatıkalyq kózqaras qalyptastyrý qajet. Sonymen qatar baıandamada jastardyń 49,9 paıyzy birde-bir ret kitaphanaǵa barmaǵany, 83 paıyzy ýaqytynyń kóbin ınternette otyrýmen ótkizetini anyqtalǵany aıtyldy.
«Rýhanı jańǵyrýdy tabysty júzege asyrý úshin jastar onyń qundylyqtaryn tolyǵymen boılaryna sińirip, kúndelikti ómirde oǵan arqa súıeýleri tıis. Bizdiń mindetimiz olardy barynsha túsindirýge kómektesý, rýhanı jańǵyrýdyń mán-maǵynasyn qarapaıym jáne qoljetimdi túrde jetkizý, olardy ózderine beıimdeý úshin qoldaý kórsetý bolyp tabylady. Jastar ortasynda «Rýhanı jańǵyrý» qundylyqtaryn taratý jáne onyń maǵynasyn jetkizýdiń ortalyǵy bilim berý mekemeleri men buqaralyq aqparat quraldary bolýy tıis», dedi mınıstr. Jastardyń mádenı jáne sporttyq nysandarǵa qoljetimdiligin sheshý úshin Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi ótken jyly barlyq oblystarda, Astana men Almaty qalalarynda 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan jastardyń bos ýaqytyn ótkizý týraly josparlaryn birlesip qabyldaýǵa bastama kótergen. О́tken jyly osy josparlarǵa sáıkes 379 jańa kóp fýnksııaly nysandar jáne 7 saýyqtyrý ortalyqtary paıdalanýǵa berildi. Sonyń ishinde Ońtústik Qazaqstan oblysynda jańadan qurylǵan nysandardyń sany – 178.
Al Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy joǵary oqý oryndarynda 7200-den astam stýdent-jastar turatyn 26 jataqhana bar. Jastarmen bolǵan jıynda sóz alǵan oblys ákimi J.Túımebaev sońǵy eki jylda oblysta eki memlekettik joǵary oqý ornynda 1000 oryndyq jataqhana soǵylyp, paıdalanýǵa berilgenin aıtyp ótti. Osy jyldyń II jartyjyldyǵynda stýdentterge arnalǵan taǵy eki jataqhananyń qurylys jumystaryn bastaý kózdelip otyr. «Elbasy Qazaqstan halqyna arnaǵan joldaýlary men úndeýlerinde de jastarǵa aıryqsha kóńil bólip keledi. Al bıylǵy «bes áleýmettik bastamasynda» jastarymyzǵa serpin berip qana qoımaı, stýdentterdiń kedergisiz bilim alýy, sondaı-aq jataqhana máselesi jáne bolashaqta óz kásibimen aınalysý, baspanaly bolýdy da qarastyryp ótti», dedi J.Túımebaev. О́ńir basshysynyń aıtýynsha, Shymkent qalasy aýmaǵynda «Qazaq jańa ınnovasııalyq ýnıversıtetin» salý josparlanyp otyr. Búginde bilim ordasyna 150 gektar jer bólingen. On myńǵa jýyq stýdentter bilim alatyn ınnovasııalyq ýnıversıtette barlyq salalar qamtylyp, stýdentterge jataqhanalar, turǵyn úıler jáne áleýmettik nysandar salý qarastyrylǵan. Jalpy, oblystaǵy jastardyń sany 750 myń shamasynda, ıaǵnı, oblys halqy sanynyń 26 paıyzyn jastar quraıdy. Jastardy jumyspen qamtý jergilikti bıliktiń basty nazarynda.
Kún tártibi aıasynda baıandama jasaǵan Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly jastardyń mádenı-demalys qyzmetterin uıymdastyrý maqsatynda atqarylǵan jumystarǵa keńinen toqtaldy. Sonymen qatar keńeste sóz alǵan «Qazaqstan-2050» Jalpyulttyq qozǵalysy keńesiniń tóraǵasy Muhtar Mankeev, jýrnalıst-pýblısıst Qanat Áýesbaı, kásipker Janbolat Maratov, «Nur Otan» partııasy «Jas Otan» jastar qanatynyń tóraǵasy Danııar Súndetbaev oı-pikirlerin ortaǵa salyp, usynystaryn jetkizdi. Al Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Arman Qyryqbaı jastar saıasaty boıynsha ońtústik astanada qolǵa alynǵan tyń bastamalar jóninde baıandady.
Keńes otyrysyn qorytyndylaǵan Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova birqatar mınıstrlikter men ákimderge tıisti tapsyrmalar berdi. Naqtyraq aıtsaq, jastardyń mádenı-demalys oryndaryn qajetti materıaldyq-tehnıkalyq bazamen nyǵaıtý, sportpen shuǵyldanýyna, sporttyq mádenı úıirmelerge tegin qatysýyna qoldaý kórsetý, jastar arasynda kitap oqýdy keńinen nasıhattap, kitaphanalarǵa, teatrlarǵa, mýzeıge barýyna, jańadan jaryq kórgen kitaptardyń keńinen taralýyna, nasıhattalýyna jaǵdaı jasaý, BAQ-ta jáne áleýmettik jelilerde jastar saıasatynyń damý barysy jáne jastarǵa qoldaý sharalary týraly aqparat taratý, jastarǵa jeńildikter men tómen baǵalar jaıly, sol oryndardaǵy jumystar jaıly aldyn ala tanystyryp otyrý tapsyryldy. Sondaı-aq keńes músheleri óńir jastarymen «ashyq áńgime» formatynda kezdesýler ótkizdi. Stýdent, jumysshy, sportshy, kásipker sanattaryna bóline ótken kezdesýlerde jastar kókeıde júrgen suraqtaryna tolyqqandy jaýap alyp, óz usynys-tilekterin jetkizdi.
Ǵalymjan Elshibaı,
«Egemen Qazaqstan»